🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
ถ้าพูดถึงสุราษฎร์ธานี หลายคนนึกถึงทางผ่านไปเกาะสมุย–เกาะพะงัน แต่ตัวเมืองเองนั่งติดอ่าวบ้านดอน อ่าวน้ำตื้นขนาดราว 4 แสนไร่ที่ครอบคลุมตั้งแต่ไชยา ท่าฉาง พุนพิน เมือง กาญจนดิษฐ์ ไปจนดอนสัก พื้นที่นี้เป็นแหล่งเลี้ยงหอยนางรมและหอยแครงรายใหญ่ มีป่าชายเลนหนาแน่น และมีคลองสายเล็กสายน้อยที่ชาวบ้านเรียกรวมว่า คลองร้อยสาย เชื่อมกับแม่น้ำตาปี ทั้งหมดนี้แปลว่ามาที่นี่ได้ทั้งกินหอยสด ออกเรือดูฟาร์ม และล่องคลองชมหิ่งห้อยในทริปเดียว
ข้อดีคือจุดเที่ยวเกือบทั้งหมดอยู่ห่างตัวเมืองแค่ 15–40 นาที ขับรถไปเองได้ ส่วนใหญ่เป็นการท่องเที่ยวโดยชุมชน (CBT) ที่ต้องโทรนัดเรือล่วงหน้า ไม่ใช่จุดที่เดินดุ่ม ๆ เข้าไปแล้วมีบริการรออยู่ตลอด เราจะไล่ให้ดูทีละจุดด้านล่าง
จุดเที่ยวรอบอ่าวบ้านดอนที่ออกเรือได้จริง
สินมานะ ฟาร์มสเตย์ (กาญจนดิษฐ์)
ขนำไม้กลางทะเลห่างฝั่งราว 3 กิโลเมตร เป็นฟาร์มหอยนางรมธรรมชาติที่เปิดให้ลงเรือออกไปดูวิธีเลี้ยงหอยนางรม หอยแมลงภู่ หอยแครง ดูการวางอวนดักกุ้งปูปลา แล้วนั่งกินหอยสด ๆ บนขนำ จุดนี้คือไฮไลต์สำหรับคนอยากเห็น วิถีเลี้ยงหอย แบบเต็มรูปแบบและนอนค้างกลางทะเลได้
ชุมชนลีเล็ด (พุนพิน)
ชุมชนท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่มีป่าชายเลนผืนใหญ่เกือบ 8 พันไร่ จุดเด่นคือนั่งเรือล่องคลองชมป่าชายเลนกลางวัน แล้วต่อรอบเย็นออกไปดูหิ่งห้อยริมคลอง ระหว่างทางได้เห็นวิถีตำกะปิ–เก็บหอยของชาวบ้าน เหมาะกับคนอยากได้บรรยากาศชุมชนเงียบ ๆ ราคาเป็นมิตร
คลองร้อยสาย–บ้านบางใบไม้ (เมือง)
ตำบลบางใบไม้เป็นบ้านสวนริมคลองที่อยู่ใกล้ตัวเมืองที่สุด ลำคลองเล็ก ๆ ร้อยสายเชื่อมถึงแม่น้ำตาปี สองฝั่งเรียงด้วยต้นจาก ต้นมะพร้าว และบ้านไม้เก่าบางหลังอายุเกินร้อยปี ออกเรือชมคลองช่วงเช้า แวะอุโมงค์ต้นจาก ชิมน้ำผึ้งจาก–น้ำส้มจาก แล้วกลับมาดูหิ่งห้อยรอบค่ำ
เกาะแรต (ดอนสัก)
เกาะเล็ก ๆ ริมอ่าวบ้านดอนฝั่งดอนสัก มีสะพานเฉลิมสิริราชเชื่อมจากแหลมลื่นเข้าเกาะราว 500 เมตร ขับรถเข้าไปได้ ภายในเป็นชุมชนประมง มีจุดชมวิวอ่าว ฟาร์มหอย และร้านอาหารทะเลของชาวบ้าน เหมาะแวะถ้าจะลงเรือเฟอร์รีที่ดอนสักไปสมุยอยู่แล้ว
พิพิธภัณฑ์ปลาหิน (ดอนสัก)
พิพิธภัณฑ์เล็ก ๆ ที่นำหินมาแกะสลักเป็นปลาทะเลชนิดต่าง ๆ ฝีมือช่างท้องถิ่น เป็นจุดแวะเสริมระหว่างเที่ยวฝั่งดอนสัก ไม่ใหญ่แต่แปลกตา เหมาะถ่ายรูปและพักระหว่างทาง
ตลาด–ท่าเรืออาหารทะเลริมอ่าว (เมือง)
ริมตัวเมืองสุราษฎร์มีจุดขายอาหารทะเลสด–แห้งจากอ่าวบ้านดอนโดยตรง ทั้งหอยนางรมตัวอวบ หอยแครง กุ้ง ปูม้า ปลาเค็ม กะปิ ราคาถูกกว่าในเมืองใหญ่ เป็นจุดซื้อของฝากกลับบ้านก่อนออกจากเมือง
นัดเรือก่อนเสมอ
เกือบทุกจุดเป็นท่องเที่ยวโดยชุมชน ไม่ได้มีเรือจอดรอตลอดวันเหมือนแหล่งท่องเที่ยวใหญ่ ควรโทรนัดล่วงหน้าอย่างน้อย 1 วัน บอกจำนวนคนและเวลาที่อยากดูหิ่งห้อย (ปกติออกหลังพระอาทิตย์ตก ราว 18.30–19.30 น.) จะได้เรือชัวร์และราคาชัดเจน
อยากเที่ยว สุราษฎร์ธานี ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
ฟาร์มหอยนางรมทำงานยังไง ทำไมหอยที่นี่ถึงอวบ
อ่าวบ้านดอนเป็นจุดที่น้ำจืดจากแม่น้ำตาปีไหลมาเจอน้ำทะเล กลายเป็นน้ำกร่อยที่มีแพลงก์ตอนเยอะ ซึ่งเป็นอาหารชั้นดีของหอย ชาวบ้านจะปักหลักไม้หรือแขวนเชือก/กระเบื้องลงน้ำให้ลูกหอยมาเกาะ แล้วปล่อยให้โตตามธรรมชาติหลายเดือนก่อนเก็บ หอยนางรมที่นี่จึงตัวใหญ่ เนื้อขาวนวล หลายเจ้าเรียกว่า หอยใหญ่ไข่แดง ตามขนาดและสีเนื้อ
เวลานั่งเรือออกฟาร์ม จะได้เห็นแนวหลักไม้ปักเป็นแถวยาวกลางอ่าว ชาวบ้านสาธิตการงัดหอยจากหลัก ล้าง แกะ แล้วกินสด ๆ จิ้มน้ำจิ้มซีฟู้ดกับกระเทียม–หอมเจียว นี่คือเหตุผลที่หลายคนยอมขับรถออกมาไกลถึงกลางทะเล
- ช่วงที่หอยอวบสุด — ราว ๆ ปลายฝนต้นหนาว น้ำในอ่าวนิ่ง หอยสะสมเนื้อได้เต็มที่
- กินสดต้องมั่นใจแหล่ง — หอยนางรมสดควรกินจากฟาร์ม/ร้านที่หมุนเวียนของเร็ว ถ้าไม่ชินกับของสดสั่งแบบลวกหรือเผาได้
- หอยแครงลวก — อีกพระเอกของอ่าวนี้ ลวกพอสุกนอกแดง ๆ จิ้มน้ำจิ้มแซ่บ เป็นเมนูที่คนใต้กินคู่กันเสมอ
ล่องคลองร้อยสาย ชมหิ่งห้อย
เสน่ห์อีกด้านของอ่าวบ้านดอนไม่ได้อยู่กลางทะเล แต่อยู่ในเส้นคลองป่าชายเลนที่แตกแขนงนับร้อยสาย ทั้งฝั่งบางใบไม้ (เมือง) และลีเล็ด (พุนพิน) กลางวันนั่งเรือชมป่าจาก ป่าโกงกาง ดูนกและวิถีเก็บหอย–ตำกะปิของชาวบ้าน พอตกค่ำคลองเดียวกันจะกลายเป็นโรงละครหิ่งห้อย ต้นลำพูและต้นจากริมน้ำจะกะพริบแสงพร้อมกันเป็นจังหวะ
ลีเล็ด (พุนพิน)
ป่าชายเลนผืนใหญ่ บรรยากาศดิบ–เงียบ เน้นเรียนรู้วิถีชุมชนและธรรมชาติ ราคาประหยัด เหมาะสายอนุรักษ์
บางใบไม้ (เมือง)
ใกล้ตัวเมืองที่สุด มีบ้านไม้เก่าริมคลอง อุโมงค์ต้นจาก และของกินท้องถิ่นจากมะพร้าว เหมาะคนมีเวลาน้อย
หิ่งห้อยกับฤดู
หิ่งห้อยมีให้เห็นเกือบทั้งปี แต่จะเยอะและชัดในคืนเดือนมืดที่ฟ้าไม่มีฝน ช่วงหลังฝนตกใหม่ ๆ ความชื้นสูงมักเห็นได้ดี เลี่ยงคืนพระจันทร์เต็มดวงเพราะแสงจันทร์จะกลบแสงหิ่งห้อย
ไปอ่าวบ้านดอนยังไง
- จากตัวเมืองสุราษฎร์ — บางใบไม้/คลองร้อยสาย ห่างแค่ ~15 นาที ลีเล็ด (พุนพิน) ~30 นาที กาญจนดิษฐ์ (สินมานะ) ~30–40 นาที ดอนสัก/เกาะแรต ~45–60 นาที
- รถส่วนตัว/เช่ารถ — สะดวกสุด เพราะจุดเที่ยวกระจายและรถสาธารณะไม่ทั่วถึง เช่ารถในเมืองหรือสนามบินสุราษฎร์ได้
- มากับเฟอร์รีไปสมุย — ถ้าตั้งใจไปลงเรือที่ดอนสักอยู่แล้ว แวะเกาะแรต–พิพิธภัณฑ์ปลาหินระหว่างทางได้ลงตัว
- ติดต่อชุมชน — โทรนัดกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนล่วงหน้า แจ้งจำนวนคน เวลา และว่าต้องการมื้ออาหารทะเลด้วยไหม
แพลนเที่ยวอ่าวบ้านดอน 2 วัน 1 คืน
ฝั่งเมือง–คลองร้อยสาย
ออกทะเลดูฟาร์มหอย
เตรียมตัวและข้อควรรู้
- กันแดดเต็มที่ — กลางอ่าวไม่มีร่ม แดดแรงและสะท้อนน้ำ ใส่หมวก แว่น เสื้อแขนยาว
- เผื่อเวลาน้ำขึ้นน้ำลง — บางจุดเรือออกได้ตามจังหวะน้ำ ถามชุมชนเรื่องเวลาเรือก่อน
- เงินสด — ชุมชนหลายแห่งรับเงินสดเป็นหลัก เตรียมไปให้พอ
- เคารพพื้นที่ทำกิน — อ่าวนี้เป็นแหล่งทำกินจริงของชาวประมง อย่าทิ้งขยะลงน้ำและขออนุญาตก่อนถ่ายรูปผู้คน
วางแผนเที่ยวสุราษฎร์ธานีต่อ — ทั้งเมือง เกาะ และเขาสก
ดูคู่มือสุราษฎร์ธานี →