บ้านนาสะไมย์
หมู่บ้านหัตถกรรมยโสธร

🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026

ยโสธรขึ้นชื่อเรื่องงานหัตถกรรมพื้นบ้านมานาน และมีอยู่สองหมู่บ้านที่คนชอบของแฮนด์เมดควรแวะ คือ บ้านนาสะไมย์ ตำบลนาสะไมย์ อำเภอเมืองยโสธร ที่เด่นเรื่องเครื่องจักสาน แกะสลักไม้ และทองเหลือง กับ บ้านศรีฐาน อำเภอป่าติ้ว ที่เป็นแหล่งหมอนขิดผ้าทอตัวจริง บทความนี้พาเที่ยวทั้งสองที่ เพราะอยู่ในจังหวัดเดียวกันและจัดเป็นทริปวันเดียวได้สบาย

บ้านนาสะไมย์ — ทั้งหมู่บ้านคือช่างฝีมือ

บ้านนาสะไมย์เป็นชุมชนเก่าอายุร้อยกว่าปี แทบทุกครัวเรือนทำงานจักสานเป็นอาชีพเสริมจากทำนา สิ่งที่เห็นชัดที่สุดเมื่อเข้าหมู่บ้านคือกระติบข้าวเหนียวสานจากไม้ไผ่ ที่นี่ทำกันจนเป็นสินค้าส่งออกนอกจังหวัด มีตั้งแต่ใบเล็กพกพาไปจนใบใหญ่เท่าคน ที่ทำเป็นจุดถ่ายรูปหน้าหมู่บ้าน

• กระติบข้าว-ก่องข้าว — งานหลักของหมู่บ้าน สานจากไม้ไผ่ลายแน่น เก็บความร้อนข้าวเหนียวได้ดี ใบเล็กเริ่มหลักสิบ ใบใหญ่ลายพิเศษหลักร้อย
• แกะสลักบานประตูไม้ — งานไม้ฝีมือช่างที่รับทำตามสั่ง ลายไทยลายอีสาน เหมาะคนสร้างบ้านไม้
• เกวียนไม้โบราณจำลอง — ของตกแต่งบ้านและสวน ย่อส่วนจากเกวียนจริง
• เครื่องทองเหลือง — งานหล่อทองเหลืองแบบดั้งเดิม ทำเป็นของใช้และของตกแต่ง

เสน่ห์ของที่นี่คือได้เห็นมือช่างทำงานจริงถึงหน้าบ้าน ไม่ใช่แค่ร้านขายของ ถ้าอยากดูขั้นตอนสาน ลองทักทายชาวบ้านสุภาพ ๆ ส่วนใหญ่ใจดีและยินดีให้ดู บางบ้านให้ลองสานเล่นด้วย

บ้านศรีฐาน — แหล่งหมอนขิดผ้าทอของจริง

ถ้าพูดถึงหมอนขิดของยโสธร คนพื้นที่จะนึกถึงบ้านศรีฐาน อำเภอป่าติ้ว เป็นที่แรก หมู่บ้านนี้ทำหมอนขวานผ้าขิดกันกว่าพันครัวเรือน จนกลายเป็นอาชีพรองจากทำนา จุดเด่นคือ "ผ้าขิด" ผ้าทอพื้นเมืองอีสานที่ยกลวดลายขึ้นมาบนผืนผ้า เอามาเย็บหุ้มหมอนทรงสามเหลี่ยมหรือทรงขวานที่เป็นเอกลักษณ์

เดินเข้าหมู่บ้านจะเห็นผ้าขิดสีสดตากเรียงหน้าบ้าน มีทั้งบ้านที่นั่งทอผ้าด้วยกี่ บ้านที่ยัดนุ่นเข้าหมอน และร้านหน้าบ้านที่วางหมอนกองเป็นภูเขา ราคาขายถึงแหล่งถูกกว่าซื้อตามห้างเยอะ

ผ้าขิดกับการทำหมอน ดูอะไรได้บ้าง

• ทอผ้าขิด — ดูช่างทอผ้าด้วยกี่พื้นบ้าน เก็บลายขิดทีละเส้น เป็นขั้นตอนที่ใช้เวลานานที่สุด
• ตัดเย็บขึ้นทรง — เย็บผ้าขิดขึ้นทรงขวานหรือสามเหลี่ยม ต่อเป็นชั้น ๆ
• ยัดนุ่น — ยัดนุ่นหรือใยเข้าหมอนให้แน่นได้ทรง เป็นจังหวะที่หมอนเริ่มเป็นรูปเป็นร่าง
• เก็บงาน — เย็บปิดและแต่งทรงให้เรียบร้อยก่อนวางขาย

ช่วงที่คึกคักที่สุดคือก่อนเทศกาลและงานบุญ เพราะหมอนขิดเป็นของรับไหว้และของถวายพระยอดนิยมของคนอีสาน ถ้ามาช่วงนั้นจะเห็นทั้งหมู่บ้านเร่งทำงานกันเต็มที่

การเดินทางและช่วงเวลาที่เหมาะ

ทั้งสองหมู่บ้านเที่ยวได้ทั้งปีและเข้าฟรี ช่วงเช้าถึงบ่ายเป็นเวลาที่ช่างทำงานและร้านเปิดครบ ควรมารถส่วนตัวหรือเช่ารถ เพราะรถสาธารณะเข้าถึงยาก ใครไม่มีรถลองสอบถามรถเช่าหรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างจากตัวเมืองยโสธร