🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
บุญผะเหวด หรือที่หลายคนเรียกว่า บุญมหาชาติ คือบุญที่ฟังเรื่องราวพระชาติสุดท้ายของพระพุทธเจ้าก่อนตรัสรู้ ตอนที่เสวยพระชาติเป็น พระเวสสันดร ผู้บำเพ็ญทานบารมีจนถึงขั้นให้ลูกให้เมียเป็นทาน คำว่า ‘ผะเหวด’ เป็นสำเนียงอีสานที่เพี้ยนมาจาก ‘พระเวส’ นั่นเอง ในฮีตสิบสองของอีสาน บุญนี้เป็นบุญเดือนสี่ ตกราวเดือนมีนาคมหลังเก็บเกี่ยวข้าวเสร็จ เป็นช่วงที่ชาวบ้านว่างจากนา จึงรวมตัวกันทำบุญใหญ่
ร้อยเอ็ดเป็นจังหวัดที่ทำงานนี้จริงจังที่สุดในอีสาน ยกระดับจากงานวัดเป็นงานระดับจังหวัด ดึงทุกอำเภอมาร่วมขบวน ปี 2569 เป็นการจัดครั้งที่ 36 ในรูปแบบงานจังหวัด กำหนดจัดวันที่ 6–8 มีนาคม 2569 กระจายพื้นที่จัดงานออกเป็นสามจุดหลักใจกลางเมือง
จัดที่ไหน เมื่อไหร่
- ช่วงเวลา — ต้นเดือนมีนาคมของทุกปี (ปี 2569 ตรงกับ 6–8 มีนาคม) ก่อนหน้านี้บางปีจัดกลางเดือน เช่น ปี 2567 จัด 15–17 มีนาคม วันจัดจะประกาศล่วงหน้าทุกปี เช็กก่อนเดินทางอีกที
- สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ร้อยเอ็ด — ลานกว้างริมบึง เป็นเวทีหลักของพิธีและการแสดง
- เกาะกลางบึงพลาญชัย — สวนสาธารณะใจกลางเมือง จุดถ่ายรูปและกิจกรรมรอบบึง
- สนามหน้าศาลากลางจังหวัด — จุดตั้งขบวนและพื้นที่จัดแสดงเพิ่มเติม
ก่อนไป
ทั้งสามจุดอยู่ในตัวเมืองร้อยเอ็ด เดินถึงกันได้ในระยะไม่กี่ร้อยเมตร ถ้าพักโรงแรมแถวบึงพลาญชัยจะสะดวกที่สุด เดินออกมาก็เจองานแล้ว ช่วงนี้ห้องเต็มเร็วมาก จองล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งเดือน
อยากเที่ยว ร้อยเอ็ด ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
หัวใจของงาน 4 อย่างที่ต้องเข้าใจ
งานบุญผะเหวดไม่ใช่แค่ขบวนแห่สวย ๆ ถ้าเข้าใจที่มาของแต่ละพิธี จะดูสนุกขึ้นเยอะ มีอยู่สี่อย่างที่เป็นแก่นของงานนี้
ขบวนแห่ผะเหวดสันดร
ขบวนใหญ่ที่จำลองเรื่องพระเวสสันดรชาดกทั้ง 13 กัณฑ์ออกมาเป็นริ้วขบวน มีช้างจริง ผู้ฟ้อนรำหลายพันคน หมอลำ และนางรำแต่งกายชุดอีสานเต็มยศ เดินผ่านกลางเมือง
เทศน์มหาชาติ 13 กัณฑ์
การเทศน์เรื่องพระเวสสันดรครบทั้ง 13 กัณฑ์ 1,000 พระคาถาให้จบภายในวันเดียว ตามคติว่าใครฟังจบจะได้เกิดทันยุคพระศรีอริยเมตไตรย
ผ้าผะเหวด
ผ้าผืนยาวที่วาดภาพเล่าเรื่องพระเวสสันดรชาดกตั้งแต่ต้นจนจบ ใช้แห่รอบเมืองและขึงรอบศาลาเทศน์ เปรียบเหมือนนำพระเวสฯ เข้าเมือง
แห่ข้าวพันก้อน
ปั้นข้าวเหนียวเป็นก้อนกลมจำนวนพันก้อน แห่ไปถวายบูชาคาถาพันก่อนเริ่มเทศน์ตอนเช้ามืด เป็นพิธีเปิดการเทศน์มหาชาติ
เทศน์มหาชาติ 13 กัณฑ์ มีอะไรบ้าง
ถ้านั่งฟังเทศน์ทั้งวันแล้วงง ลองจำลำดับเรื่องคร่าว ๆ ไว้ จะตามได้ว่าตอนนี้เล่าถึงไหนแล้ว ทั้ง 13 กัณฑ์เรียงตามเรื่องพระเวสสันดรชาดกแบบนี้
- กัณฑ์ทศพร — พระนางผุสดีขอพร 10 ประการก่อนมาเกิดเป็นแม่พระเวสฯ
- หิมพานต์ — พระเวสสันดรประสูติ และเริ่มบำเพ็ญทาน
- ทานกัณฑ์ — บริจาคช้างปัจจัยนาคจนถูกขับออกจากเมือง
- วนประเวศน์ — เดินทางเข้าป่าพร้อมพระนางมัทรีและลูกสองคน
- ชูชก — ตาเฒ่าชูชกออกเดินทางมาขอสองกุมาร (กัณฑ์ที่คนชอบฟังที่สุด)
- จุลพน — ชูชกผ่านด่านป่าเล็ก
- มหาพน — ชูชกผ่านป่าใหญ่ถึงอาศรม
- กุมาร — พระเวสฯ ให้สองกุมารเป็นทานแก่ชูชก
- มัทรี — พระนางมัทรีกลับมาไม่เจอลูก ตอนที่สะเทือนใจที่สุด
- สักกบรรพ — พระอินทร์แปลงมาขอพระนางมัทรี
- มหาราช — ชูชกพาสองกุมารไปถึงเมือง พระเจ้าปู่ไถ่ตัวคืน
- ฉกษัตริย์ — หกกษัตริย์ได้พบกันอีกครั้ง
- นครกัณฑ์ — พระเวสฯ กลับเข้าเมือง ปิดเรื่องอย่างสมบูรณ์
เกร็ดความเชื่อ
ก่อนเริ่มเทศน์จะมีพิธีแห่พระอุปคุตขึ้นมาจากน้ำก่อน ชาวบ้านเชื่อว่าพระอุปคุตเป็นผู้คุ้มครองงานบุญไม่ให้มารมารบกวน พิธีจึงจะราบรื่นตั้งแต่ต้นจนจบ ส่วนเครื่องบูชาคาถาพันต้องมีธูปพันดอก เทียนพันเล่ม และดอกไม้อย่างละพัน ครบหนึ่งพันตามจำนวนพระคาถา
แผนเที่ยว 3 วันให้คุ้มทั้งงาน
งานจัดสามวัน แต่ละวันมีไฮไลต์ต่างกัน ถ้ามาทั้งสามวันจะได้ครบทั้งขบวนแห่และเทศน์มหาชาติ นี่คือจังหวะแนะนำอิงจากรูปแบบงานปีก่อน ๆ (เวลาจริงอาจขยับ เช็กกำหนดการหน้างานอีกที)
พิธีเปิด แห่พระอุปคุต และการแสดงกลางคืน
ขบวนแห่พระเวสสันดรชาดกขบวนใหญ่
แห่ข้าวพันก้อน และเทศน์มหาชาติ 13 กัณฑ์
ของกินในงานและรอบ ๆ
- ข้าวปุ้น (ขนมจีน) น้ำยาอีสาน — ของแจกฟรีประจำงาน เส้นนุ่มราดน้ำยาปลารสจัด กินกับผักสด
- ข้าวจี่ — ข้าวเหนียวปั้นทาไข่ย่างไฟ ของกินเล่นพื้นบ้านที่หากินง่ายในงานบุญอีสาน
- ส้มตำ–ไก่ย่าง–ลาบ — ชุดอีสานคลาสสิกจากร้านรถเข็นรอบบึงพลาญชัย
- ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ — ของฝากขึ้นชื่อของร้อยเอ็ด ซื้อกลับได้ตามบูธ OTOP ในงาน
ตรง ๆ เรื่องที่ต้องเตรียมใจ
เดือนมีนาคมร้อยเอ็ดร้อนและแดดแรงมาก พกหมวก แว่น น้ำดื่ม และร่มไปด้วย พื้นที่งานเดินไกลพอควรและคนแน่นช่วงขบวนแห่ ใครพาผู้สูงอายุไปควรเผื่อจุดนั่งพัก ส่วนพิธีในวัดเป็นงานบุญจริง แต่งกายสุภาพและสำรวมจะเหมาะกว่า
วางแผนเที่ยวร้อยเอ็ดช่วงงานบุญผะเหวดแบบครบทริป
ดูคู่มือเที่ยวร้อยเอ็ด →