เดินทางใน
เชียงรายยังไงดี

สำหรับคนที่มาเชียงรายหลายวันและตั้งใจตระเวนหลายจุด การเช่ารถยนต์มักเป็นทางเลือกที่คุ้มและสบายที่สุด โดยเฉพาะถ้ามากันเป็นกลุ่มหรือครอบครัว เพราะหารค่าต่อหัวแล้วถูกกว่าเรียกแอปเป็นเที่ยว ๆ ทั้งวัน แถมเชียงรายมีจุดเที่ยวสำคัญที่รถสาธารณะไปไม่ถึงหลายที่ ทั้งดอยตุง ไร่ชาฉุยฟง สามเหลี่ยมทองคำ หรือภูชี้ฟ้า การมีรถของตัวเองทำให้ไปได้ทุกที่ตามใจโดยไม่ต้องรอรถหรือพึ่งทัวร์ มีบริษัทเช่ารถทั้งแบรนด์ใหญ่และเจ้าถิ่นให้เลือกที่สนามบินแม่ฟ้าหลวง (รหัส CEI) และในตัวเมือง หลายเจ้ารับ-คืนรถที่สนามบินได้ทำให้เริ่มทริปได้ทันทีที่ลงเครื่อง

ข้อที่ต้องเตรียมใจคือ ถนนขึ้นดอยในเชียงรายหลายเส้นชันและคดเคี้ยว โดยเฉพาะทางขึ้นดอยตุง ภูชี้ฟ้า และดอยแม่สลอง ต้องขับเลนซ้ายแบบไทยและระวังรถสวนในโค้ง หน้าหนาวเช้ามืดมีหมอกหนาทัศนวิสัยต่ำ ส่วนหน้าฝนถนนลื่น ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่และควรมีใบขับขี่สากล (IDP) คู่กับใบขับขี่ตัวจริง ควรทำประกันชั้นที่คุ้มครองเต็ม ก่อนรับรถให้ถ่ายรูป-วิดีโอรอบคันเก็บไว้เป็นหลักฐานสภาพรถ ตรวจยางและเบรกให้ดีเพราะต้องใช้เบรกเยอะบนทางลงดอย และเติมน้ำมันให้พอเพราะปั๊มบนดอยห่างกันมาก

เช่ามอเตอร์ไซค์เป็นวิธีเดินทางที่ถูกที่สุดต่อวันและคล่องตัวที่สุดในเชียงราย สกูตเตอร์ทั่วไปเช่าได้ราว 200–300 บาทต่อวัน หาที่จอดง่าย วิ่งในตัวเมืองสะดวก และพาไปจุดใกล้ ๆ อย่างวัดร่องขุ่น วัดร่องเสือเต้น หรือคาเฟ่รอบเมืองได้สบาย เหมาะกับคนเที่ยวคนเดียวหรือคู่ที่อยากประหยัดและขับเป็นอยู่แล้ว มีร้านเช่ากระจายอยู่ในตัวเมือง ทั้งเจ้าเล็กและร้านที่รับนักท่องเที่ยว

แต่เรื่องที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือ มอเตอร์ไซค์บนถนนเชียงรายมีความเสี่ยง โดยเฉพาะถ้าคิดจะขี่ขึ้นดอยตุง ดอยแม่สลอง หรือภูชี้ฟ้า ที่ทางชันคดเคี้ยวยาวและใช้กำลังเบรกเยอะ หน้าหนาวเช้ามืดอากาศเย็นจัดและมีหมอกหนาบนดอย ส่วนหน้าฝนถนนลื่น ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่รถจักรยานยนต์คู่กับใบขับขี่สากล (IDP) ที่ระบุประเภทรถจักรยานยนต์ ด่านตรวจพบได้และมีค่าปรับ ที่สำคัญกว่าคือถ้าเกิดอุบัติเหตุโดยขับผิดกฎหรือไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง ประกันมักไม่จ่ายและต้องรับผิดชอบค่าเสียหายเอง สวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง (เป็นกฎหมาย) เลือกร้านที่ไม่ยึดพาสปอร์ตเป็นประกัน และถ่ายรูปรอบคันก่อนรับรถ ถ้าตั้งใจเที่ยวไกลบนดอย การเช่ารถยนต์หรือไปกับทัวร์ปลอดภัยกว่ามอเตอร์ไซค์มาก

ในตัวเมืองเชียงรายมีรถเมล์ท้องถิ่นวิ่งตามสาย (แยกสีตามเส้นทาง) และรถสองแถวรับจ้างให้บริการอยู่บ้าง ค่าโดยสารบัสในเมืองราว 15–20 บาทต่อเที่ยว นับว่าถูกที่สุดในบรรดาทางเลือกทั้งหมด เหมาะกับคนงบประหยัดที่เที่ยวในเขตเมืองตามเส้นทางหลัก เช่น ระหว่างสถานีขนส่ง ตลาด และย่านที่พัก ส่วนรถสองแถวจะยืดหยุ่นกว่าตรงที่เหมาไปส่งตามจุดได้ แต่ต้องต่อราคาก่อนขึ้นทุกครั้ง ข้อดีของการนั่งรถท้องถิ่นคือได้บรรยากาศแบบที่แท็กซี่หรือแอปให้ไม่ได้ และช่วยประหยัดงบไปได้มากถ้าจังหวะและเส้นทางตรงกับที่จะไป

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือ รถท้องถิ่นในเชียงรายวิ่งจำกัดทั้งสายและเวลา เที่ยวรถไม่ถี่ ส่วนใหญ่ให้บริการช่วงกลางวัน ตกเย็น-ค่ำรถจะน้อยลงมากหรือหมด และแทบไม่วิ่งไปถึงจุดเที่ยวรอบนอกอย่างดอยตุง สามเหลี่ยมทองคำ ไร่ชา หรือภูชี้ฟ้าที่อยู่ไกลจากเมือง ถ้าจะไปจุดเหล่านั้นด้วยรถสาธารณะมักต้องต่อรถหลายทอดหรือเหมารถซึ่งกินเวลาและอาจไม่คุ้มเมื่อเทียบกับเช่ารถหรือไปกับทัวร์ สรุปคือรถสองแถวและบัสท้องถิ่นคุ้มมากสำหรับเที่ยวในเมือง แต่ไม่เหมาะเป็นวิธีหลักถ้าตั้งใจตระเวนจุดเที่ยวรอบนอกหรือขึ้นดอย ควรถามคนที่พักเรื่องสายและเวลาก่อนวางแผน

เชียงรายพอเรียก Grab (และบางช่วงมี Bolt) ได้ในเขตเมืองและจากสนามบินแม่ฟ้าหลวงเข้าเมือง ข้อดีคือเห็นราคาก่อนกดเรียกจึงไม่ต้องต่อราคา จ่ายได้ทั้งเงินสดและผูกบัตร เหมาะกับคนที่ไม่มีรถของตัวเองและอยากเดินทางในเมืองเป็นเที่ยว ๆ เช่น จากที่พักไปร้านอาหาร ตลาด หรือกลับที่พักช่วงค่ำที่รถท้องถิ่นหมดแล้ว ส่วนแท็กซี่มิเตอร์แบบโบกตามถนนแทบไม่มีให้เห็น การเรียกผ่านแอปจึงเป็นทางที่โปร่งใสกว่า

ข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจตั้งแต่แรกคือ จำนวนรถในระบบยังน้อยกว่าเมืองใหญ่มาก บางช่วงเวลาหรือบางพื้นที่อาจรอนานหรือไม่มีรถรับเลย โดยเฉพาะนอกเขตเมืองและตามจุดเที่ยวรอบนอกอย่างดอยตุง สามเหลี่ยมทองคำ หรือไร่ชา ที่มักไม่มีรถแอปวิ่งไปรับ ทำให้ Grab เหมาะเป็นตัวเสริมสำหรับเดินทางในเมืองมากกว่าจะใช้เป็นวิธีหลักทั้งทริป ถ้าวางแผนเที่ยวรอบนอกหลายจุด การเช่ารถหรือจองทัวร์แบบมีรับ-ส่งจะคุ้มและแน่นอนกว่า ส่วนใครพักในเมืองแล้วเที่ยวเฉพาะจุดใกล้ ๆ ใช้ Grab สลับกับเดินก็เพียงพอ

ทางเลือกนี้ไม่ใช่วิธีเที่ยวในจังหวัด แต่เป็นวิธีเดินทางเข้ามาเชียงรายที่ต้องตัดสินใจก่อนเป็นอย่างแรก จากกรุงเทพฯ มีทั้งบินตรงลงที่ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย (รหัส CEI) ซึ่งใช้เวลาราวหนึ่งชั่วโมงครึ่ง สะดวกและเร็วที่สุดแต่ราคาสูงกว่า กับนั่งรถทัวร์จากสถานีขนส่งหมอชิตที่ใช้เวลาราว 11–12 ชั่วโมง ส่วนใหญ่เป็นรถนอนกลางคืน ราคาย่อมเยากว่าและประหยัดค่าที่พักไปหนึ่งคืน ถ้ามาจากเชียงใหม่ก็มีรถบัสเชียงใหม่–เชียงรายวิ่งบ่อยตลอดวัน ใช้เวลาราวสามถึงสี่ชั่วโมง เป็นเส้นทางยอดนิยมสำหรับคนที่เที่ยวสองเมืองต่อกัน

สิ่งที่ควรวางแผนต่อคือ เมื่อถึงเชียงรายแล้วยังต้องมีวิธีเที่ยวในจังหวัด เพราะจากสนามบินหรือสถานีขนส่งเข้าตัวเมืองและไปจุดเที่ยวรอบนอกยังต้องพึ่งรถอีกทอด ถ้าลงเครื่องที่แม่ฟ้าหลวงสามารถรับรถเช่าที่สนามบินได้เลยเพื่อเริ่มทริปทันที หรือเรียก Grab เข้าเมืองก็ได้ แต่ควรเผื่อเวลารอ ใครมาด้วยรถทัวร์แล้วตั้งใจเที่ยวรอบนอกหลายจุด แนะนำให้วางแผนเช่ารถในเมืองหรือจองทัวร์แบบมีรับ-ส่งไว้ล่วงหน้า จะได้ไม่เสียเวลาหารถหน้างาน โดยเฉพาะช่วงไฮซีซันหน้าหนาวที่คนเยอะและรถเช่าอาจถูกจองเต็ม

ถ้าไม่อยากขับรถเองและไม่อยากปวดหัวกับการหารถไปจุดเที่ยวรอบนอก ทัวร์แบบมีรับ-ส่งเป็นทางที่สบายและตรงไปตรงมาที่สุดสำหรับเชียงราย เพราะจุดเที่ยวหลักอย่างดอยตุง สามเหลี่ยมทองคำ ไร่ชา หรือทะเลหมอกภูชี้ฟ้าอยู่ไกลกันคนละทิศและต้องขึ้นดอย ทัวร์จะมีรถมารับที่พักในเมือง วางเส้นทางให้วนได้ลื่น มีคนขับที่ชินทางดอย และมักมีไกด์เล่าที่มาของแต่ละจุดให้ฟัง หลายโปรแกรมรวมหลายจุดในวันเดียว เช่น วัดร่องขุ่น-ไร่ชา หรือสามเหลี่ยมทองคำ-แม่สาย ทำให้เก็บได้เยอะโดยไม่ต้องกังวลเรื่องขับเองหรือหาที่จอด

ข้อที่ต้องเข้าใจก่อนจองคือ เป็นทัวร์กรุ๊ปที่ต้องคุมเวลาให้ครบทุกจุด เวลาที่ได้อยู่แต่ละที่จึงค่อนข้างจำกัด บางคนอาจรู้สึกว่าแวะเร็วไปในจุดที่อยากเดินนาน ๆ และราคาที่เห็นมักยังไม่รวมค่าเข้าชมบางจุดที่ต้องจ่ายเพิ่มหน้างาน ควรถามผู้จัดให้ชัดว่ารวมอะไรบ้าง ทัวร์เหมาะกับคนที่ให้ค่ากับความสบายและไม่อยากวางแผนเองมากกว่าคนที่อยากยืดหยุ่นเวลาเอง ถ้าอยากได้ทั้งความสบายและความเป็นส่วนตัว บางเจ้ามีทัวร์แบบเหมาส่วนตัวหรือรถพร้อมคนขับให้เลือก ซึ่งกำหนดเวลาเองได้มากกว่าทัวร์รวมกรุ๊ป