เที่ยวประจวบฯ
เดินทางยังไงดี

เพราะประจวบฯ ยาวในแนวเหนือ-ใต้และมีทางรถไฟสายใต้วิ่งเลาะตลอดจังหวัด รถไฟจึงเป็นวิธีเดินทางที่เข้ากับรูปร่างจังหวัดนี้พอดี ขบวนสายใต้จากกรุงเทพฯ จอดหลายสถานีในประจวบฯ ทั้งปราณบุรี หัวหิน ตัวเมืองประจวบ กุยบุรี และบางสะพาน ทำให้เลือกลงตรงโซนที่จะเที่ยวได้เลย สถานีส่วนใหญ่อยู่กลางเมืองหรือใกล้ตลาด เดินหรือต่อรถไปที่พักสะดวก จุดเด่นคือได้นั่งชมวิวเลียบทะเลและทุ่งนาแบบสบาย ๆ ไม่ต้องเบียดเหมือนรถตู้ มีให้เลือกหลายชั้นและหลายขบวน ราคาตั้งแต่หลักร้อยต้น ๆ ไปจนถึงหลักร้อยปลายตามชั้นที่นั่ง เหมาะกับคนที่อยากได้บรรยากาศการเดินทางเป็นส่วนหนึ่งของทริป

ข้อที่ต้องเข้าใจคือ รถไฟใช้เวลานานกว่ารถทัวร์พอสมควรและเวลาถึงอาจคลาดเคลื่อน โดยเฉพาะขบวนที่จอดหลายสถานีหรือช่วงที่ต้องรอหลีกขบวน ยิ่งลงบางสะพานที่อยู่ใต้สุดจะใช้เวลานานขึ้นอีก จึงเหมาะกับคนที่ไม่รีบและเผื่อเวลาไว้แล้ว ช่วงวันหยุดยาวที่นั่งเต็มเร็ว ควรจองตั๋วล่วงหน้ากับการรถไฟฯ (รฟท.) มากกว่าไปซื้อหน้างาน และเช็กตารางเวลาขบวนล่าสุดก่อนเดินทางทุกครั้งเพราะรอบและเวลาถึงอาจเปลี่ยนได้ อีกเรื่องที่ต้องเผื่อคือ พอลงสถานีในเมืองเล็ก ๆ อย่างบางสะพานหรือปราณบุรีแล้ว ยังต้องต่อรถไปที่พักหรือหาดที่อยู่นอกตัวเมืองอีก ควรถามที่พักไว้ล่วงหน้าว่ามีรถรับหรือควรต่อรถแบบไหน

สำหรับคนไม่มีรถส่วนตัว รถทัวร์และรถตู้จากสถานีขนส่งสายใต้ใหม่ (ตลิ่งชัน) เป็นวิธีไปประจวบฯ ที่นิยมและตรงเวลาที่สุด มีรถออกเกือบตลอดวันและวิ่งลงได้หลายอำเภอตามที่จะเที่ยว ถ้าไปหัวหินหรือปราณบุรีทางเหนือของจังหวัดใช้เวลาราว 3–3.5 ชั่วโมง แต่ถ้าลงตัวเมืองประจวบหรือบางสะพานที่อยู่ลึกลงไปทางใต้จะใช้เวลามากขึ้นเป็นราว 5–6 ชั่วโมง ค่าโดยสารจึงไล่จากหลักร้อยต้น ๆ ไปถึงสามร้อยกว่าบาทตามระยะทางและประเภทรถ รถทัวร์ปรับอากาศนั่งสบายและเก็บสัมภาระได้ดีกว่า ส่วนรถตู้เร็วและออกถี่แต่พื้นที่จำกัด เหมาะกับคนที่อยากถึงตามเวลาแน่นอนและไม่อยากขับเอง

ข้อที่ต้องเผื่อใจคือ รถตู้มีที่นั่งและพื้นที่เก็บของจำกัด ถ้ามีกระเป๋าใบใหญ่หรือไปหลายคนพร้อมของเยอะ รถทัวร์จะสบายกว่า ช่วงวันหยุดยาวและสุดสัปดาห์คนเดินทางเยอะ ที่นั่งเต็มเร็ว ควรจองล่วงหน้าถ้าผู้ให้บริการมีระบบจองหรือไปถึงสถานีเผื่อเวลา อีกเรื่องที่ต้องรู้สำหรับจังหวัดยาว ๆ แบบนี้คือ โซนใต้อย่างบางสะพานมีรอบรถน้อยกว่าหัวหิน-เมืองประจวบมาก ควรเช็กรอบสุดท้ายของวันไว้ให้ดี และเมื่อลงรถแล้วหลายจุดยังต้องต่อรถไปที่พักหรือหาดที่อยู่นอกตัวอำเภออีก ควรถามให้ชัดว่ารถลงจุดไหนและเผื่อค่าต่อรถในเมืองไว้ด้วย

สำหรับจังหวัดที่ยาวและจุดเที่ยวกระจายอย่างประจวบฯ การเช่ารถขับเองมักคุ้มและอิสระที่สุด เพราะทำให้เที่ยวข้ามอำเภอได้ตามใจโดยไม่ต้องพึ่งรอบรถทัวร์หรือรถไฟ วันหนึ่งอาจเริ่มที่ปราณบุรี ลงมาแวะเมืองประจวบและอ่าวมะนาว แล้ววิ่งต่อลงบ้านกรูด-บางสะพานในวันถัดไปได้แบบไม่ต้องเสียเวลารอรถ จุดเที่ยวหลายแห่งของประจวบฯ ทั้งอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด หาดในโซนใต้ และวัดริมทะเลอย่างวัดอ่าวน้อย อยู่นอกตัวเมืองและไม่มีขนส่งสาธารณะสะดวก การมีรถจึงช่วยได้มาก ยิ่งมากันเป็นกลุ่มหรือครอบครัว หารค่าต่อหัวแล้วมักถูกกว่าเรียกรถหรือเหมารถเป็นเที่ยว ๆ มีบริษัทเช่ารถทั้งในหัวหินและตัวเมืองประจวบให้เลือก

ข้อที่ต้องเตรียมคือ ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่ที่ถูกต้อง (ชาวต่างชาติควรมีใบขับขี่สากล IDP คู่ด้วย) และควรทำประกันที่คุ้มครองเต็มไม่ใช่แค่ขั้นต่ำ เพราะถนนเพชรเกษมช่วงผ่านประจวบฯ เป็นถนนสายหลักที่รถวิ่งเร็วและมีรถบรรทุกกับมอเตอร์ไซค์แทรกเยอะ ก่อนรับรถให้ถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันเก็บไว้เป็นหลักฐานสภาพรถ กันปัญหาเคลมรอยตอนคืนรถ ควรวางแผนเส้นทางแบบไล่โซนเหนือลงใต้หรือใต้ขึ้นเหนือให้ต่อเนื่อง จะได้ไม่ต้องวิ่งย้อนไปมาเสียเวลาและน้ำมัน และเผื่อเวลาขับระหว่างอำเภอไว้ให้พอเพราะระยะทางในจังหวัดนี้ไกลกว่าที่หลายคนคิด

สำหรับการเดินทางในเมืองหรือระยะใกล้ Grab เป็นทางที่สะดวกและสบายใจที่สุดเพราะเห็นราคาก่อนกดเรียก ไม่ต้องต่อราคาให้ปวดหัว เหมาะเวลากลับดึก ถือสัมภาระหนัก หรืออยากรู้ราคาชัดเจน แต่ข้อจำกัดที่ต้องรู้สำหรับจังหวัดนี้คือ จำนวนรถ Grab นอกย่านหัวหินและตัวเมืองประจวบมีน้อย พอออกไปโซนบางสะพานหรือพื้นที่นอกเมืองอาจหารถยากหรือรอนาน ช่วงพีค ฝนตก หรือดึกมากยิ่งเรียกยากขึ้น จึงเหมาะเป็นตัวเสริมในเมืองมากกว่าจะใช้เป็นวิธีหลักตลอดทริป

อีกทางที่เข้ากับจังหวัดยาว ๆ แบบประจวบฯ คือ แท็กซี่เหมาหรือรถเหมาท้องถิ่น ที่ตกลงราคาเป็นเที่ยวหรือเป็นวัน เหมาะกับคนที่ไม่อยากขับเองแต่อยากไปจุดนอกเมืองหรือข้ามอำเภอ เช่น เหมาไปเขาสามร้อยยอด ไปหาดโซนใต้ หรือวิ่งจากหัวหินลงเมืองประจวบ ข้อดีคือมีคนขับที่รู้ทางและไม่ต้องกังวลเรื่องที่จอด แต่ต้องตกลงราคาให้จบก่อนออกเดินทางทุกครั้ง ถามให้ชัดว่าราคานั้นรวมค่ารอ ค่าน้ำมัน และจุดแวะกี่จุด เพราะการเหมาข้ามอำเภอในจังหวัดที่ระยะทางไกลราคาจะขยับขึ้นตามระยะ วิธีที่หลายคนใช้คือเปิดแอป Grab เช็กราคาเส้นทางเดียวกันไว้ก่อนเป็นฐานต่อรอง จะได้รู้ว่าราคาที่สมเหตุสมผลอยู่ประมาณไหน หรือให้ที่พักช่วยแนะนำรถเหมาเจ้าประจำที่ราคาชัดเจนก็สบายใจกว่า

รถสองแถวเป็นรถประจำทางท้องถิ่นและเป็นวิธีเดินทางในราคาถูกที่สุด ของตัวเมืองประจวบและตัวอำเภอต่าง ๆ ค่าโดยสารในเส้นทางหลักอยู่ราวสิบห้าถึงสามสิบบาทต่อคน วิ่งเลาะตามถนนสายหลักผ่านย่านตลาด ที่พัก และสถานที่ราชการในเมือง ขึ้นได้เลยโดยโบกตามทาง บอกจุดหมายก่อนขึ้น แล้วจ่ายเงินสดตอนลง เหมาะกับคนงบประหยัดที่เที่ยวตามเส้นทางหลักในเมืองและไม่รีบ ได้บรรยากาศท้องถิ่นแบบที่แท็กซี่หรือแอปให้ไม่ได้ และคุ้มมากถ้าจังหวะและเส้นทางตรงกับที่เราจะไป

ข้อจำกัดที่ต้องรู้และสำคัญมากสำหรับจังหวัดยาว ๆ อย่างประจวบฯ คือ สองแถววิ่งเฉพาะเส้นทางหลักในตัวเมืองและไม่ข้ามอำเภอ จะใช้สองแถวจากตัวเมืองประจวบวิ่งไปหัวหิน ปราณบุรี หรือบางสะพานไม่ได้ เพราะเป็นคนละอำเภอที่ระยะทางไกล อีกทั้งส่วนใหญ่ให้บริการช่วงกลางวันถึงเย็น ตกค่ำรถจะน้อยลงมากหรือหมด และไม่ได้เข้าทุกซอยหรือไปถึงจุดเที่ยวนอกเมืองอย่างเขาสามร้อยยอดหรือหาดโซนใต้ ถ้าที่พักอยู่นอกเส้นทางหลักอาจต้องต่อรถหรือเดินเพิ่ม ถ้าจะเหมาคันให้พาไปส่งตรงจุด ราคาจะสูงขึ้นมากและต้องต่อราคาก่อนขึ้น ควรถามให้ชัดว่าราคาที่ตกลงเป็นต่อคนหรือเหมาทั้งคัน สรุปคือสองแถวเหมาะกับการเที่ยวในเมืองช่วงกลางวันแบบประหยัด แต่ไม่ใช่วิธีสำหรับเดินทางข้ามโซนในจังหวัดนี้

เช่ามอเตอร์ไซค์เป็นวิธีเที่ยวในเมืองและริมหาดโซนเดียวที่ถูกและคล่องตัวที่สุด สกูตเตอร์ทั่วไปเช่าได้ราว 250–350 บาทต่อวัน หาที่จอดง่าย พาไปตามหาด ร้านอาหาร คาเฟ่ หรือตลาดในเมืองได้สะดวกโดยไม่ต้องรอรถ มีร้านเช่ากระจายในหัวหินและตัวเมืองประจวบ เหมาะกับคนเที่ยวคนเดียวหรือคู่ที่ขับเป็นอยู่แล้วและอยากประหยัด เที่ยวเจาะลึกอยู่ในโซนเดียว เช่น อยู่แถวอ่าวมะนาว-เขาช่องกระจกในเมืองประจวบ หรือย่านหาดในบ้านกรูด-บางสะพาน โดยไม่ต้องขับไกลข้ามอำเภอ

แต่เรื่องที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือมอเตอร์ไซค์มีความเสี่ยงจริงและต้องขับเป็น ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่รถจักรยานยนต์ ชาวต่างชาติควรมีใบขับขี่สากล (IDP) ที่ระบุประเภทรถจักรยานยนต์ด้วย ด่านตรวจพบได้และมีค่าปรับ ที่สำคัญกว่าคือถ้าเกิดอุบัติเหตุโดยไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง ประกันมักไม่จ่ายและต้องรับผิดชอบเอง สวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง (เป็นกฎหมาย) เลือกร้านที่ให้วางเงินมัดจำแทนการยึดพาสปอร์ต และถ่ายรูปรอยขีดข่วนรอบคันก่อนรับรถ ที่ต้องเน้นเป็นพิเศษสำหรับประจวบฯ คือ มอเตอร์ไซค์ไม่เหมาะกับการวิ่งข้ามอำเภอไกล ๆ เพราะระยะระหว่างโซนไกลและต้องออกถนนเพชรเกษมที่รถบรรทุกวิ่งเร็ว เสี่ยงกว่าที่คิดมาก ควรใช้ขี่เที่ยวในโซนเดียวเป็นหลัก และเลี่ยงขับกลางคืนหรือตอนฝนตกเพราะถนนลื่นและหลายช่วงมืด ถ้าต้องเดินทางข้ามโซน ใช้รถเช่าสี่ล้อหรือรถเหมาปลอดภัยกว่า