เดินทางใน
เกาะสมุยยังไงดี

รถสองแถวเป็นวิธีเดินทางที่ถูกที่สุดบนเกาะสมุย เป็นรถกระบะดัดแปลงมีม้านั่งสองแถวด้านหลัง วิ่งเลาะไปตามถนนวงแหวนที่วนรอบเกาะ ผ่านย่านหลักอย่างเฉวง ละไม บ่อผุด และตัวเมืองนาทอน วิธีขึ้นคือโบกตามทางบนถนนใหญ่ บอกจุดหมายก่อนขึ้น แล้วจ่ายเงินสดตอนลง ค่าโดยสารในเส้นทางหลักอยู่ราว 50–100 บาทต่อคน ระยะสั้น ๆ ราว 50–60 บาท ส่วนข้ามไปอีกฝั่งของเกาะจะแพงขึ้นตามระยะ เหมาะกับคนงบประหยัดที่เที่ยวตามเส้นวงแหวนในเวลากลางวันและไม่รีบ ได้บรรยากาศท้องถิ่นแบบที่แท็กซี่หรือแอปให้ไม่ได้

ข้อที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือ คนขับสองแถวในสมุยมักตั้งราคากับนักท่องเที่ยวสูงกว่าราคาจริง บางช่วงมีการขอค่าโดยสารแบบ "ราคาเรือสำราญ" หลักร้อยปลาย ๆ ต่อคน ถ้าเจอราคาแบบนั้นให้ปฏิเสธแล้วรอคันถัดไป เพราะรถวิ่งบ่อยในเส้นหลัก อีกเรื่องคือควรถามให้ชัดว่าราคาที่ตกลงเป็นต่อคนหรือเหมาทั้งคัน และตกลงตัวเลขให้จบก่อนขึ้นเสมอ ข้อจำกัดสำคัญคือรถสองแถวเน้นวิ่งช่วงกลางวันถึงเย็น ตกค่ำรถจะน้อยลงมากหรือหมด และไม่ได้เข้าทุกซอยทุกหาด ถ้าที่พักอยู่ลึกจากถนนใหญ่อาจต้องเดินหรือต่อรถเพิ่ม

เช่ารถหรือสกูตเตอร์คือทางเลือกที่อิสระที่สุดสำหรับคนพักสมุยหลายวัน เพราะเกาะไม่มีขนส่งสาธารณะทั่วถึงและจุดเที่ยวกระจายรอบเกาะ มีรถให้เช่าทั้งที่สนามบินและตามย่านหาด สกูตเตอร์ทั่วไปเช่าได้ราว 200–300 บาทต่อวัน ส่วนรถยนต์เริ่มราวหลักพันต่อวัน ถ้ามากันเป็นกลุ่มหรือครอบครัวและตั้งใจตระเวนหลายหาด การเช่ารถยนต์มักคุ้มและสบายกว่าการเรียกรถเป็นเที่ยว ๆ ทั้งวัน เพราะหารค่าต่อหัวแล้วถูกลง แถมได้แอร์เย็น เก็บสัมภาระได้ และไปหาดเงียบ ๆ หรือจุดชมวิวบนเขาตอนไหนก็ได้โดยไม่ต้องรอรถ

แต่เรื่องความปลอดภัยต้องพูดกันตรง ๆ โดยเฉพาะสกูตเตอร์ ถนนวงแหวนของสมุยหลายช่วงเป็นทางขึ้นเนินและโค้งลาดชัน โดยเฉพาะเส้นข้ามเขาและทางเข้าหาดบางแห่ง ประเทศไทยมีสถิติอุบัติเหตุมอเตอร์ไซค์สูงมาก และนักท่องเที่ยวที่ไม่ชินถนน ฝนตกถนนลื่น หรือขับตอนกลางคืนยิ่งเสี่ยง ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่รถจักรยานยนต์คู่กับใบขับขี่สากล (IDP) ระบุประเภทรถให้ตรง ด่านตรวจพบบ่อยและมีค่าปรับ ที่สำคัญคือถ้าเกิดอุบัติเหตุโดยขับผิดกฎหรือไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง ประกันมักไม่จ่ายและต้องรับผิดชอบค่าเสียหายเอง สวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง (เป็นกฎหมาย) เลือกร้านที่ไม่ยึดพาสปอร์ตเป็นประกัน และถ่ายวิดีโอรอบคันก่อนรับรถทั้งรถยนต์และสกูตเตอร์ ถ้าไม่มั่นใจฝีมือขับสกูตเตอร์จริง ๆ เช่ารถยนต์หรือใช้ Grab จะปลอดภัยกว่ามาก

แท็กซี่บนเกาะสมุยจอดรออยู่ตามจุดท่องเที่ยว หน้าหาด สนามบิน และในตัวเมือง เรียกได้ทันทีโดยไม่ต้องใช้แอป จุดที่นักท่องเที่ยวเจอตรงกันคือ ราคาแพงและส่วนใหญ่ไม่กดมิเตอร์ เป็นการตั้งราคาเหมาที่มักสูงกว่าเมืองอื่นในไทย ระยะใกล้ ๆ ก็อาจคิดหลักร้อย ส่วนเส้นยอดฮิตอย่างเฉวงไปสนามบินมักอยู่ราว 400 บาท ช่วงหลังมีแท็กซี่บางคันเริ่มใช้มิเตอร์บ้างแล้ว แต่ก็ยังไม่ทั่วถึงและหลายคันยังนิยมเหมาราคาอยู่ดี

ถ้าจำเป็นต้องใช้ ให้ตกลงราคาก่อนขึ้นทุกครั้ง และถ้าทำได้ ลองเปิดแอป Grab เช็กราคาเส้นทางเดียวกันไว้ในมือถือก่อนเพื่อใช้เป็นฐานต่อรอง ส่วนใหญ่จะพบว่าแอปถูกกว่าชัดเจน แท็กซี่จึงเหมาะกับสถานการณ์เฉพาะ เช่น ระยะสั้นที่เดินไม่ไหวแบบเร่งด่วน หรือช่วงที่แอปหารถไม่ได้จริง ๆ มากกว่าจะใช้เป็นวิธีเดินทางหลักทั้งทริป เพราะถ้าใช้บ่อยค่าเดินทางจะบานปลายเร็วมาก

Grab ใช้งานได้จริงบนเกาะสมุยและเป็นทางเลือกที่โปร่งใสเรื่องราคาที่สุด เพราะเห็นราคาก่อนกดเรียกจึงไม่ต้องต่อราคาให้ปวดหัวเหมือนแท็กซี่หรือสองแถว จ่ายได้ทั้งเงินสดและผูกบัตร ครอบคลุมตั้งแต่สนามบิน ย่านเฉวง ละไม บ่อผุด ไปจนถึงหาดหลัก ๆ ราคาส่วนใหญ่ถูกกว่าแท็กซี่ชัดเจน และเหมาะมากเวลากลับดึก ถือสัมภาระหนัก หรือไม่อยากเสี่ยงโดนฟันราคา แนะนำให้โหลดแอปและผูกบัตรไว้ตั้งแต่ก่อนมา

ข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจคือ จำนวนรถ Grab บนสมุยยังไม่หนาแน่นเท่ากรุงเทพฯ หรือภูเก็ต บางโซนที่อยู่ไกลจากย่านหลัก หรือบางช่วงเวลาที่คนเรียกเยอะ อาจต้องรอรถนานหรือหาไม่ได้เลย ทำให้ Grab เหมาะใช้เป็นทางเลือกหลักสำหรับการเดินทางเป็นเที่ยว ๆ โดยเฉพาะขากลับตอนค่ำที่สองแถวหมดแล้ว มากกว่าจะพึ่งได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ทุกจังหวะ ถ้าแผนทริปต้องขยับหลายจุดในวันเดียวและอยู่โซนที่รถน้อย การมีรถเช่าไว้เสริมจะอุ่นใจกว่า

เกาะสมุยไม่มีสะพานเชื่อมแผ่นดินใหญ่ การเดินทางทางบก-เรือจึงต้องข้ามฟากมาลงเกาะ ท่าเรือหลักฝั่งแผ่นดินใหญ่คือ ท่าเรือดอนสัก ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ที่มีแพขนานยนต์ (car ferry) วิ่งข้ามมาลงท่าฝั่งลิปะน้อยหรือหน้าทอนบนเกาะสมุย ใช้เวลาราวหนึ่งชั่วโมงครึ่ง เจ้าที่คนใช้บ่อยอย่าง Raja Ferry มีเรือหลายรอบต่อวัน ค่าโดยสารผู้โดยสารเดินเท้าอยู่ราวคนละร้อยกว่าถึงสองร้อยบาท ส่วนถ้านำรถยนต์ข้ามด้วยจะคิดเพิ่มตามขนาดรถราว 600–1,500 บาท เหมาะกับคนที่ขับรถมาเองจากในเมืองหรืออยากได้รถไว้ใช้บนเกาะโดยไม่ต้องเช่า

อีกรูปแบบที่นิยมคือ แพ็กเกจรถ+เรือจากกรุงเทพฯ เช่น ตั๋วรถทัวร์หรือรถตู้ต่อเรือเร็วของผู้ให้บริการอย่าง Lomprayah ที่ซื้อเป็นตั๋วเดียวจบ ราคาราว 1,400–1,500 บาทต่อคน ใช้เวลารวมหลายชั่วโมงแต่ประหยัดกว่าบินตรงมาก เหมาะกับคนงบจำกัดหรืออยากเที่ยวแบบไม่รีบ ข้อที่ต้องรู้คือทุกอย่างขึ้นกับสภาพคลื่นและอากาศ ช่วงมรสุมอ่าวไทยปลายปี (ราวตุลาคมถึงธันวาคม) ทะเลอาจแรงจนบางรอบงดหรือเลื่อน ควรเช็กตารางเรือและเผื่อเวลาต่อรถ-เรือให้ดี โดยเฉพาะถ้ามีไฟลต์หรือรถต่อ และถ้าเมาเรือง่ายให้เตรียมยาแก้เมาไปด้วย

ทางที่เร็วและสบายที่สุดในการเข้าเกาะสมุยคือบินตรงลงสนามบินนานาชาติสมุย (รหัส USM) ที่อยู่ย่านบ่อผุดทางเหนือของเกาะ สนามบินนี้ออกแบบเป็นอาคารเปิดโล่งกลางสวนที่เป็นเอกลักษณ์ บินตรงจากกรุงเทพฯ ใช้เวลาราวหนึ่งชั่วโมง แล้วต่อรถเข้าที่พักได้ทันทีโดยไม่ต้องนั่งเรือ ข้อที่ต้องเข้าใจคือสนามบินสมุยมีบางกอกแอร์เวย์สเป็นผู้ให้บริการหลัก ทำให้ค่าตั๋วบินตรงสูงกว่าการบินลงสุราษฎร์ธานีแล้วต่อเรือพอสมควร มักเริ่มที่หลักพันปลาย ๆ ถึงหลายพันบาทต่อเที่ยว แลกกับความสะดวกและเวลาที่ประหยัดไปมาก เหมาะกับคนที่มีวันเที่ยวจำกัดหรือไม่อยากต่อรถ-เรือหลายทอด

เรื่องรถจากสนามบินเข้าที่พัก มีทั้งรถรับส่งร่วม (shared minivan) ที่คิดราวคนละร้อยห้าสิบถึงสองร้อยบาทเข้าย่านเฉวง และรถส่วนตัวที่จองล่วงหน้าเริ่มราวห้าร้อยบาทขึ้นไปตามระยะและประเภทรถ ทางที่สะดวกที่สุดคือแจ้งโรงแรมตอนจองว่าขอบริการรถรับส่ง หลายที่มีรถมารับถึงสนามบินตามเวลาไฟลต์ บางแห่งรวมมาในแพ็กเกจห้องพักอยู่แล้ว ควรยืนยันจุดนัดรับและราคากับโรงแรมล่วงหน้า จะได้ไม่ต้องมาต่อราคากับแท็กซี่หน้าสนามบินที่มักคิดเหมาราคาสูง