เดินทางไป & เที่ยวใน
สุโขทัยยังไงดี

การบินคือวิธีที่เร็วที่สุดในการมาถึงสุโขทัย บินจากกรุงเทพใช้เวลาราวหนึ่งชั่วโมงเทียบกับการนั่งรถ 6-7 ชั่วโมง มีสองทางเลือกให้พิจารณา ทางแรกคือบินตรงลงสนามบินสุโขทัย ซึ่งปัจจุบันให้บริการโดยบางกอกแอร์เวย์สเป็นหลัก สนามบินอยู่ห่างจากอุทยานประวัติศาสตร์ไม่ไกลนัก ข้อดีคือถึงที่หมายเลยไม่ต้องต่อรถระยะไกล บรรยากาศสนามบินเล็กและสวย แต่เพราะผูกกับสายการบินเดียวและมีเที่ยวบินจำกัด ราคาตั๋วจึงค่อนข้างสูงและควรจองล่วงหน้า

อีกทางที่หลายคนเลือกเพราะประหยัดกว่าคือบินลงสนามบินพิษณุโลก ซึ่งมีสายการบินให้เลือกหลายเจ้าและเที่ยวบินถี่กว่า ราคาตั๋วมักถูกกว่าบินตรงลงสุโขทัยพอสมควร จากพิษณุโลกต่อรถเข้าสุโขทัยอีกราวหกสิบกิโลเมตร ใช้เวลาราวหนึ่งชั่วโมงโดยรถตู้ รถบัส หรือรถเช่า เมื่อรวมค่าตั๋วที่ถูกกว่ากับค่าต่อรถแล้ว หลายครั้งยังคุ้มกว่าบินตรง เหมาะกับคนที่อยากประหยัดเวลาเมื่อเทียบกับรถทัวร์ แต่ก็ยังอยากคุมงบ ก่อนตัดสินใจแนะนำให้เทียบราคาตั๋วทั้งสองสนามบินในวันที่จะเดินทาง รวมค่าต่อรถเข้าไปด้วย แล้วดูว่าแบบไหนคุ้มกว่าสำหรับทริปนั้น

สำหรับคนที่คุมงบเป็นหลัก การนั่งรถบัสหรือรถตู้จากกรุงเทพคือวิธีมาถึงสุโขทัยที่ประหยัดที่สุด รถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 มีหลายบริษัทและหลายรอบตลอดวัน ทั้งรอบกลางวันและรอบกลางคืน ค่าตั๋วรถบัสอยู่ราวสามร้อยถึงสี่ร้อยกว่าบาทต่อคนแล้วแต่ชั้นรถ รถบัสชั้น VIP ที่นั่งกว้างและมีจำนวนที่นั่งน้อยกว่าจะแพงกว่ารถชั้นธรรมดาเล็กน้อย ส่วนรถตู้ราคาใกล้เคียงกันแต่พื้นที่คับแคบกว่า เหมาะกับคนที่ไม่ได้มีสัมภาระมากและรับการนั่งยาวได้

ระยะเวลาเดินทางอยู่ราวหกถึงเจ็ดชั่วโมง จุดที่ต้องเข้าใจคือรถจะไปลงที่สถานีขนส่งสุโขทัยซึ่งอยู่ในเขตเมืองใหม่ ไม่ใช่เมืองเก่าที่เป็นที่ตั้งของอุทยานประวัติศาสตร์ จากสถานีต้องต่อรถสองแถวหรือรถประจำทางท้องถิ่นเข้าเมืองเก่าอีกราวสิบสองกิโลเมตร ถ้าที่พักอยู่ในเมืองใหม่ก็สะดวกเพราะใกล้สถานี แต่ถ้าตั้งใจพักใกล้อุทยานต้องเผื่อการต่อรถอีกขั้นหนึ่ง คนที่เลือกรอบกลางคืนจะได้เปรียบเรื่องเวลา เพราะหลับบนรถแล้วตื่นมาถึงสุโขทัยตอนเช้าพอดี ประหยัดทั้งค่าที่พักหนึ่งคืนและได้เที่ยวเต็มวัน แต่ต้องแลกกับการนอนบนรถที่อาจไม่สบายเท่าเตียงจริง

รถสองแถวเป็นวิธีเชื่อมสองโซนของสุโขทัยที่ประหยัดที่สุด เพราะเมืองใหม่ที่เป็นตัวเมืองและที่พักส่วนใหญ่ กับเมืองเก่าที่เป็นอุทยานประวัติศาสตร์อยู่ห่างกันราวสิบสองกิโลเมตร รถสองแถวและรถประจำทางท้องถิ่นวิ่งเชื่อมสองจุดนี้ตลอดช่วงกลางวัน ค่าโดยสารในเส้นทางหลักอยู่ราวสามสิบบาทต่อคนต่อเที่ยว ขึ้นได้เลยตามจุดจอดหรือโบกตามทาง บอกจุดหมายก่อนขึ้นแล้วจ่ายเงินสดตอนลง เหมาะกับคนที่เลือกพักในเมืองใหม่เพราะที่พักถูกกว่า แล้วนั่งสองแถวเข้าไปเที่ยวอุทยานในเมืองเก่าเป็นวัน ๆ

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือสองแถววิ่งเป็นรอบและจำกัดเวลา ส่วนใหญ่ให้บริการตั้งแต่เช้าถึงช่วงเย็น ตกค่ำรถจะน้อยลงมากหรือหมด ถ้าตั้งใจอยู่ในอุทยานถ่ายรูปช่วงพระอาทิตย์ตกหรือกลับดึกต้องเผื่อแผนสำรอง เช่น เหมารถหรือใช้มอเตอร์ไซค์รับจ้าง อีกเรื่องคือช่วงเวลาต่อรอบอาจต้องรอสักพักและรถอาจแวะรับผู้โดยสารระหว่างทาง จึงไม่เหมาะกับคนที่รีบมาก ถ้าจะเหมาคันให้ไปส่งตรงจุดโดยไม่รอผู้โดยสารอื่น ราคาจะสูงขึ้นและต้องตกลงก่อนขึ้นทุกครั้ง สรุปคือถ้าจังหวะเวลาตรงกับรอบรถ สองแถวคุ้มและเพียงพอสำหรับเที่ยวอุทยานกลางวัน แต่ถ้าอยากยืดหยุ่นเรื่องเวลาและเข้าจุดที่อยู่นอกเส้นหลัก การเช่าจักรยานในเขตหรือเช่ามอเตอร์ไซค์จะคล่องกว่า

เมื่อเข้ามาถึงอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยแล้ว วิธีเที่ยวในเขตที่คนนิยมมากที่สุดคือเช่าจักรยาน เพราะพื้นที่เป็นที่ราบกว้าง มีวัดร้าง เจดีย์ และสระน้ำกระจายอยู่ในและนอกกำแพงเมือง ระยะทางระหว่างจุดไกลเกินกว่าจะเดินไหวสบาย แต่ใกล้พอที่จะปั่นถึงได้ ร้านเช่าจักรยานเรียงรายอยู่หน้าทางเข้าอุทยาน ค่าเช่าราวสามสิบถึงห้าสิบบาทต่อวัน ถือว่าถูกมากเมื่อเทียบกับความสะดวกที่ได้ ถนนในเขตกำแพงเมืองเรียบ รถน้อย และร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่เป็นบางช่วง ทำให้ปั่นชมวัดมหาธาตุ วัดสระศรี และวัดอื่น ๆ ในโซนกลางได้เพลินตลอดวันตามจังหวะของตัวเอง

ข้อดีของจักรยานคือได้บรรยากาศแบบที่นั่งรถให้ไม่ได้ หยุดถ่ายรูปหรือแวะดูจุดไหนก็ทำได้อิสระ และค่าใช้จ่ายต่ำที่สุดในบรรดาวิธีเที่ยวในเขต สิ่งที่ควรเผื่อใจตามตรงคืออากาศสุโขทัยช่วงเที่ยงถึงบ่ายร้อนจัดและแดดแรง โบราณสถานส่วนใหญ่เป็นลานโล่งแทบไม่มีร่มเงา การปั่นกลางวันจึงเหนื่อยและเสี่ยงเพลียแดด ควรเลือกช่วงเช้าตรู่หรือบ่ายแก่ใกล้เย็นที่แดดอ่อนและแสงสวยกว่า จักรยานที่ให้เช่าส่วนใหญ่เป็นรุ่นพื้นฐาน บางคันเบาะแข็งหรือเกียร์น้อย ปั่นระยะไกลอาจไม่สบายตัวนัก อีกเรื่องคืออุทยานแบ่งเป็นหลายโซนทั้งในและนอกกำแพงเมือง บางโซนนอกกำแพงอยู่ห่างและเก็บค่าเข้าชมแยก ต้องปั่นออกแรงเพิ่ม คนที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังควรเลือกเน้นเฉพาะโซนกลางในกำแพงเมืองที่มีวัดไฮไลต์อยู่แล้ว แล้วค่อยพิจารณาโซนอื่นถ้ายังไหว

สำหรับคนที่ไม่อยากปั่นจักรยานหรือเดินกลางแดดในอุทยาน อีกทางเลือกหนึ่งคือนั่งรถรางนำชมที่ให้บริการในเขตโซนกลาง รถรางจะวิ่งเป็นรอบพาชมวัดสำคัญในกำแพงเมืองเก่า มีจุดจอดให้ลงถ่ายรูปและเดินดูตามวัดหลักอย่างวัดมหาธาตุ ค่าบริการอยู่ในระดับถูกราวสิบถึงยี่สิบบาทต่อคน ข้อดีชัดเจนคือไม่ต้องออกแรง เหมาะกับผู้สูงอายุ ครอบครัวที่มีเด็กเล็ก หรือคนที่มาในวันอากาศร้อนจัดแล้วไม่อยากปั่นจักรยานเอง ได้นั่งชมภาพรวมของเมืองเก่าแบบสบาย ๆ และเห็นวัดหลายจุดในเวลาไม่นาน

สิ่งที่ต้องเข้าใจคือรถรางเดินตามเส้นทางและรอบที่กำหนดไว้ จึงยืดหยุ่นน้อยกว่าจักรยานที่แวะจุดไหนก็ได้ตามใจ ถ้าอยากเดินดูวัดใดวัดหนึ่งนาน ๆ หรือเจาะจุดที่อยู่นอกเส้นทางรถราง อาจต้องลงเดินเองหรือใช้จักรยานเสริม ช่วงคนเยอะอย่างวันหยุดยาวหรือหน้าลอยกระทงอาจต้องรอรอบและที่นั่งเต็มเร็ว โดยรวมรถรางเหมาะกับคนที่อยากเห็นไฮไลต์โซนกลางแบบไม่เหนื่อยและมีเวลาจำกัด ส่วนคนที่อยากเที่ยวละเอียดและอิสระกว่า การเช่าจักรยานยังเหมาะมากกว่า หลายคนใช้วิธีผสม คือนั่งรถรางดูภาพรวมก่อนแล้วค่อยเช่าจักรยานกลับไปเจาะจุดที่ชอบเพิ่ม

ถ้าอยากได้อิสระสูงสุดในการเที่ยวสุโขทัย การเช่ามอเตอร์ไซค์หรือรถยนต์เหมาะที่สุด เพราะพาไปได้ทั้งเมืองใหม่ เมืองเก่า และที่สำคัญคือออกไปศรีสัชนาลัย เมืองมรดกโลกอีกแห่งที่อยู่ขึ้นไปทางเหนือราวห้าสิบกิโลเมตร ซึ่งรถสาธารณะไปไม่สะดวกนัก มอเตอร์ไซค์เช่าราวสองร้อยถึงสามร้อยบาทต่อวัน คล่องตัวและประหยัดน้ำมัน เหมาะกับคนเที่ยวคนเดียวหรือคู่ ส่วนรถยนต์อยู่ราวหนึ่งพันถึงหนึ่งพันห้าร้อยบาทต่อวัน คุ้มเมื่อมากันหลายคนหรือมีผู้สูงอายุและเด็ก เพราะแอร์เย็นและกันแดดกันฝนได้ ร้านเช่ามีทั้งในเมืองใหม่และใกล้ที่พัก หลายเจ้ารับจองล่วงหน้าได้

เรื่องที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือถ้าเลือกมอเตอร์ไซค์ต้องระวังเรื่องความปลอดภัย ประเทศไทยมีสถิติอุบัติเหตุมอเตอร์ไซค์สูง โดยเฉพาะคนที่ไม่ชินถนนหรือขับตอนแดดจัดและฝนตก ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่รถจักรยานยนต์คู่กับใบขับขี่สากล (IDP) สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ สวมหมวกกันน็อกทุกครั้งเพราะเป็นกฎหมายและด่านตรวจพบได้บ่อย ที่สำคัญคือถ้าเกิดเหตุขณะขับผิดกฎหรือไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง ประกันมักไม่จ่ายและต้องรับผิดชอบเอง ส่วนรถยนต์ก็ต้องมี IDP และควรทำประกันให้คุ้มครองเต็ม ก่อนรับรถทั้งสองแบบให้ถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันเก็บไว้เป็นหลักฐานสภาพรถ เลือกร้านที่ไม่ยึดพาสปอร์ตเป็นประกัน (ให้วางเงินมัดจำแทน) และเช็กสภาพยาง เบรก และไฟให้เรียบร้อย ถ้าไม่มั่นใจฝีมือขับมอเตอร์ไซค์ การใช้สองแถวกับจักรยานในเขต แล้วเหมารถเฉพาะวันไปศรีสัชนาลัย มักปลอดภัยและสบายใจกว่า