🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
อ่างเก็บน้ำห้วยจระเข้มากเป็นอ่างชลประทานขนาดใหญ่ของเมืองบุรีรัมย์ พื้นที่ราว 3,876 ไร่ คร่อมเขตตำบลบ้านบัว ตำบลเสม็ด และตำบลสะแกโพรง อำเภอเมือง อยู่บนเส้นทางออกไปทางประโคนชัยและนางรอง สิ่งที่ทำให้ที่นี่ไม่ใช่แค่อ่างเก็บน้ำธรรมดาคือมันถูกประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า และกลายเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่นกประจำถิ่นกับนกอพยพแวะมาอาศัยจำนวนมาก รวมแล้วมีนกบันทึกไว้ไม่น้อยกว่า 170 ชนิด
ที่คนพูดถึงกันมากคือที่นี่เป็นจุดปล่อยนกกระเรียนพันธุ์ไทยกลับคืนสู่ธรรมชาติ นกชนิดนี้เคยสูญพันธุ์ไปจากเมืองไทย องค์การสวนสัตว์เริ่มปล่อยกลับมาที่ห้วยจระเข้มากตั้งแต่ปี 2554 จนตอนนี้มีฝูงที่อยู่และทำรังได้เองในพื้นที่ ใครชอบธรรมชาติและการดูนก ที่นี่เป็นจุดที่หายากในอีสาน เพราะได้เห็นนกตัวจริงในถิ่นที่มันกลับมาอยู่ได้
มาแล้วทำอะไรได้บ้าง
อ่างเก็บน้ำห้วยจระเข้มากไม่ได้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีค่าเข้าหรือประตูทางการ มันเป็นพื้นที่เปิดที่คนเมืองใช้ชีวิตจริง คนมาวิ่ง มาปั่นจักรยาน มาตกปลา และมานั่งกินลมยามเย็น ส่วนกิจกรรมหลักของคนที่ตั้งใจมาเที่ยวคือดูนกกับล่องเรือ ซึ่งมีศูนย์เรียนรู้คอยดูแล
เดินเล่น–ปั่นจักรยานรอบอ่าง
มีทางเลียบอ่างให้เดินและปั่นจักรยาน ลมเย็นตลอดเพราะอยู่ติดน้ำ ช่วงเช้ากับเย็นคนท้องถิ่นออกมาออกกำลังกันเยอะ บรรยากาศเงียบสงบ เหมาะมานั่งพักหายใจ ไม่ใช่ที่ที่ต้องรีบเดินเก็บจุดถ่ายรูป
ดูนกบนหอส่องนก
ที่ศูนย์เรียนรู้มีหอคอยสูงสี่ชั้น มีกล้องส่องทางไกลให้ส่องนกกระเรียนพันธุ์ไทยและนกชนิดอื่นในพื้นที่ชุ่มน้ำ มองเห็นมุมกว้างทั้งอ่าง ช่วงเช้ากับเย็นนกออกหากินจะเห็นง่ายกว่า
ล่องเรือส่องนกชมพระอาทิตย์ขึ้น
ศูนย์มีบริการเรือพาส่องนกและชมพระอาทิตย์ขึ้นยามเช้า ค่าเรือลำละราว 300 บาท นั่งได้ 2 คน ออกเรือช่วงเช้ามืดจะได้เห็นน้ำนิ่ง หมอกบาง และนกบินโฉบผิวน้ำ ควรโทรจองล่วงหน้า
จองเรือก่อนไป
ถ้าตั้งใจมาล่องเรือส่องนกตอนเช้า อย่ามาแบบไม่นัด เพราะเรือมีจำกัดและออกช่วงเช้ามืด แนะนำโทรหาศูนย์เรียนรู้พื้นที่ชุ่มน้ำและนกกระเรียนพันธุ์ไทยล่วงหน้า (เบอร์ราว 09 0286 8327) เพื่อถามรอบเรือและสภาพน้ำวันนั้น จะได้ไม่เสียเที่ยว
อยากเที่ยว บุรีรัมย์ ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
ดูนกที่ห้วยจระเข้มาก เจออะไรบ้าง
พระเอกของที่นี่คือนกกระเรียนพันธุ์ไทย นกตัวสูง ขายาว ที่เคยหายไปจากธรรมชาติเมืองไทยแล้วถูกนำกลับมาปล่อยที่นี่ ช่วงที่นกออกหากินตามทุ่งนารอบอ่างคือโอกาสที่จะได้เห็นชัด แต่นกกระเรียนเป็นนกที่ระแวงคน ต้องดูจากระยะไกลและเงียบ ๆ ห้ามไล่เข้าไปใกล้
นอกจากนกกระเรียน พื้นที่ชุ่มน้ำนี้ยังมีนกน้ำและนกทุ่งอีกหลายชนิด ทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพที่มาช่วงหน้าหนาว ใครเป็นสายดูนกจริงจังควรพกกล้องส่องทางไกลหรือเลนส์เทเลมาเอง เพราะนกอยู่ไกลฝั่ง
- นกกระเรียนพันธุ์ไทย — ไฮไลต์ของพื้นที่ ตัวสูงขายาว เห็นได้ตามทุ่งนารอบอ่าง ต้องดูจากไกล ๆ
- นกน้ำประจำถิ่น — เป็ดแดง นกอีโก้ง นกกาน้ำ นกยางหลายชนิด หากินตามผิวน้ำและกอบัว
- นกอพยพหน้าหนาว — ช่วงพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์เป็นช่วงที่นกอพยพแวะมามากที่สุด ดูนกได้สนุกกว่าหน้าอื่น
- นกทุ่งรอบอ่าง — นกกระจาบ นกเอี้ยง นกกินปลีตามแนวต้นไม้และทุ่งนาริมอ่าง
บัวแดงยามเช้า มาช่วงไหนถึงจะเจอ
ผิวน้ำบางช่วงของอ่างมีดงบัวขึ้นเป็นแปลงกว้าง ตอนเช้าตรู่ดอกบัวแดงจะบานรับแสง พอสายขึ้นแดดแรงดอกก็เริ่มหุบ ฉะนั้นถ้าอยากเห็นบัวบานสวย ๆ ต้องมาเช้าจริง ราวหกโมงถึงแปดโมง ช่วงนั้นยังมีลมเย็นกับหมอกบาง ๆ เหนือน้ำด้วย เป็นเวลาที่บรรยากาศดีที่สุดของที่นี่
บอกตรง ๆ เรื่องบัว
บัวแดงที่นี่ไม่ใช่ทะเลบัวแดงแบบหนองหานหรือทุ่งบัวขนาดมหึมา มันเป็นดงบัวกระจายตามผิวน้ำ ปริมาณดอกขึ้นกับระดับน้ำและฤดูในแต่ละปี บางช่วงเยอะ บางช่วงน้อย ถ้ามาเพื่อบัวอย่างเดียวอาจผิดหวังได้ มองเป็นของแถมระหว่างมาดูนกและสูดอากาศเช้าจะสบายใจกว่า
ตลาดถนนคนเดินริมอ่าง
ช่วงเย็นวันศุกร์ถึงอาทิตย์ มีตลาดถนนคนเดินเปิดริมอ่างเก็บน้ำห้วยจระเข้มาก ราว 16:00–21:00 มีของกินพื้นถิ่น ของฝาก สินค้าโอทอป และเสื้อผ้า เดินเล่นชิม ๆ ช้อปได้สบาย ๆ ใครมาเที่ยวอ่างช่วงเย็นวันหยุดสุดสัปดาห์แล้วต่อด้วยตลาดนี้ก็ลงตัว ได้ทั้งวิวพระอาทิตย์ตกริมน้ำและของกินมื้อเย็น
วิธีไปและเวลาที่ควรมา
อ่างเก็บน้ำห้วยจระเข้มากอยู่ห่างตัวเมืองบุรีรัมย์ราวสิบกว่ากิโลเมตร ขับรถจากในเมืองประมาณ 15–20 นาที ออกไปทางถนนสายบุรีรัมย์–ประโคนชัย ตัวอ่างเป็นพื้นที่กว้างเข้าได้หลายจุด ส่วนศูนย์เรียนรู้พื้นที่ชุ่มน้ำและนกกระเรียนพันธุ์ไทยอยู่แถวท้ายอ่างฝั่งบ้านหนองมะเขือ ตำบลสะแกโพรง ตั้งจุดหมายในแผนที่ไปที่ศูนย์เรียนรู้จะหาง่ายกว่า
- มีรถส่วนตัวสะดวกสุด — ขนส่งสาธารณะไปไม่ถึง เช่ารถหรือมอเตอร์ไซค์จากในเมืองจะคล่องที่สุด
- มาเช้าได้ทั้งบัวและนก — ราว 06:00–08:00 บัวบาน อากาศเย็น หมอกบาง นกออกหากิน เหมาะล่องเรือ
- มาเย็นได้พระอาทิตย์ตก — ช่วงสี่โมงเย็นถึงค่ำ ลมเย็น คนท้องถิ่นออกมาออกกำลัง วันศุกร์–อาทิตย์มีตลาด
- หน้าหนาวดีที่สุด — พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์อากาศเย็น นกอพยพเยอะ น้ำสวย ถ่ายรูปได้ดีกว่าหน้าร้อน
- เตรียมไปเอง — ที่นี่ไม่มีร้านค้าเยอะเหมือนแหล่งท่องเที่ยวใหญ่ พกน้ำ หมวก และยากันยุงไปด้วย
จัดเข้าทริปบุรีรัมย์ยังไงดี
อ่างเก็บน้ำห้วยจระเข้มากเหมาะเป็นกิจกรรมเช้าหรือเย็น มากกว่าจะเป็นที่เที่ยวเต็มวัน เพราะใช้เวลาไม่นาน เราเลยจัดให้เป็นจุดเปิดเช้าก่อนไปปราสาท หรือจุดปิดเย็นหลังเที่ยวในเมือง แล้วแต่ว่าคุณอยากได้บรรยากาศแบบไหน นี่คือสองแบบที่เดินเรื่องได้จริง
เช้าดูนก ต่อสายปราสาท
เย็นกินลม ต่อตลาดริมอ่าง
ข้อแนะนำตรง ๆ ก่อนไป
- มาเช้าหรือเย็น อย่ามากลางวัน — สายถึงบ่ายแดดแรง นกหลบ บัวหุบ บรรยากาศจะร้อนและโล่ง ไม่ค่อยมีอะไรดู
- เคารพนก ดูจากไกล — นกกระเรียนระแวงคน ห้ามไล่เข้าไปใกล้หรือส่งเสียงดัง ใช้กล้องซูมแทนการเดินเข้าไป
- พกของกันแดดกันยุง — เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำเปิดโล่ง ยุงเยอะช่วงเช้าเย็น พกหมวก แว่น และยากันยุงไปด้วย
- เช็กตลาดก่อนถ้ามาเย็น — ตลาดถนนคนเดินมีเฉพาะวันศุกร์ถึงอาทิตย์ ถ้ามาวันธรรมดาริมอ่างจะเงียบ ไม่มีตลาด
- อย่าคาดหวังเป็นแหล่งเที่ยวใหญ่ — ที่นี่เน้นธรรมชาติและความสงบ ไม่ได้มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบเหมือนสถานที่ท่องเที่ยวจัดเต็ม มาแบบสบาย ๆ จะได้บรรยากาศที่ตรงกับที่หวัง
อยากได้แพลนเที่ยวบุรีรัมย์แบบละเอียดวันต่อวัน
ดูคู่มือเที่ยวบุรีรัมย์ →