🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขอนแก่นอยู่ในเมือง ย่านหลังศูนย์ราชการ ห่างจากบึงแก่นนครและวัดหนองแวงแค่ขับรถไม่กี่นาที จัดเป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดกำลังดี เดินดูจบสบาย ๆ ในชั่วโมงถึงชั่วโมงครึ่ง เปิดมาตั้งแต่ปี 2515 ดูแลโดยกรมศิลปากร เก็บของจากแหล่งโบราณคดีทั่วอีสานตอนบนเอาไว้เยอะ คนส่วนใหญ่มาเพราะใบเสมาหินทราย แต่พอเดินจริงจะเจอของน่าสนใจอีกหลายอย่างที่ไม่ค่อยมีใครพูดถึง
ทำไมที่นี่ถึงเด่นเรื่องใบเสมา
ใบเสมาคือหินที่ปักเป็นเขตศักดิ์สิทธิ์รอบที่ประกอบพิธีทางพุทธศาสนาสมัยทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 12–16 ภาคอีสานเป็นแหล่งที่พบใบเสมาเยอะที่สุดในไทย และพิพิธภัณฑ์ขอนแก่นรวบรวมไว้มากและสมบูรณ์ที่สุด หลายแผ่นไม่ได้เป็นแค่หินเปล่า แต่สลักภาพพุทธประวัติและชาดกลงไปด้วย ทำให้อ่านเรื่องราวความเชื่อของคนอีสานเมื่อพันกว่าปีก่อนได้จากลายสลัก
ชิ้นที่คนพูดถึงมากที่สุดคือ เสมาพิมพาพิลาป ใบเสมาหินทรายแผ่นใหญ่ สูงราว 190 เซนติเมตร สลักภาพตอนพระนางพิมพายโสธราโศกเศร้าหลังเจ้าชายสิทธัตถะออกบวช เส้นสลักยังคมและองค์ประกอบภาพชัดเจน พบจากการขุดค้นที่เมืองฟ้าแดดสงยาง อำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งเป็นเมืองโบราณทวารวดีที่พบใบเสมาหนาแน่นที่สุดแห่งหนึ่ง ใครชอบประวัติศาสตร์ศิลป์ ชิ้นนี้คุ้มค่าเดินทางมาดูตัวจริง
ดูใบเสมาให้สนุก
ลองมองหาว่าแต่ละแผ่นเล่าเรื่องอะไร บางแผ่นเป็นภาพพุทธประวัติ บางแผ่นเป็นชาดก ถ้าอ่านป้ายข้าง ๆ ก่อนแล้วค่อยมองภาพ จะเห็นรายละเอียดที่ตอนแรกมองข้าม คนที่มากับเด็กลองชวนทายว่าในภาพเกิดอะไรขึ้น เดินดูแล้วได้คุยกันสนุกกว่าเดินผ่าน ๆ
อยากเที่ยว ขอนแก่น ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
เดินดูทีละห้อง มีอะไรบ้าง
พิพิธภัณฑ์แบ่งการจัดแสดงเป็นเจ็ดส่วน ไล่ตามยุคจากเก่าสุดมาใหม่สุด เดินตามลำดับจะเห็นภาพรวมของอีสานต่อเนื่องเป็นเรื่องเดียว นี่คือสิ่งที่จะเจอในแต่ละโซน
ห้องสมัยก่อนประวัติศาสตร์ — เครื่องปั้นบ้านเชียง
เริ่มจากยุคที่ยังไม่มีตัวอักษร จัดแสดงภาชนะดินเผาลายเขียนสีแบบบ้านเชียง เครื่องมือหิน เครื่องสำริด และโครงกระดูกที่ขุดพบในอีสาน ทำให้เห็นว่าคนแถบนี้ตั้งถิ่นฐานและทำเครื่องปั้นมานานหลายพันปีก่อนยุคทวารวดีด้วยซ้ำ
ห้องทวารวดีและกลุ่มประติมากรรมเสมา
หัวใจของพิพิธภัณฑ์ รวมใบเสมาหินทรายสลักภาพพุทธประวัติและชาดก รวมถึงเสมาพิมพาพิลาปแผ่นเด่น เป็นโซนที่คนเดินช้าสุดเพราะมีรายละเอียดให้อ่านเยอะ ถ้ามาเพราะใบเสมา ทุ่มเวลาให้ห้องนี้มากหน่อย
ห้องวัฒนธรรมขอม
พออีสานรับอิทธิพลขอม ก็มีทับหลัง ทวารบาล และประติมากรรมหินทรายแบบเขมรเข้ามา โซนนี้ทำให้เห็นว่าก่อนจะเป็นอีสานแบบทุกวันนี้ พื้นที่นี้เคยเป็นทางผ่านของหลายวัฒนธรรม เหมาะคนที่เคยไปปราสาทหินแล้วอยากเข้าใจที่มา
ห้องวัฒนธรรมล้านช้าง
ยุคที่อีสานผูกกับฝั่งลาวและล้านช้าง มีพระพุทธรูปไม้ ใบลาน และของใช้ที่สะท้อนความเชื่อแบบลุ่มน้ำโขง โซนนี้เชื่อมให้เห็นว่าทำไมศิลปะและภาษาอีสานถึงใกล้กับลาว
ห้องรัตนโกสินทร์
มาถึงยุคที่อีสานรวมเข้ากับกรุงรัตนโกสินทร์ จัดแสดงของใช้ เอกสาร และเรื่องราวการปกครองหัวเมืองอีสาน ปิดท้ายเส้นเวลายาวจากก่อนประวัติศาสตร์มาถึงสมัยใกล้ตัว
ห้องศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านอีสาน
ปิดทริปด้วยวิถีชีวิตและภูมิปัญญาชาวบ้าน ทั้งเครื่องมือทำมาหากิน เครื่องจักสาน ผ้าทอ และข้าวของในบ้านอีสานแบบดั้งเดิม โซนนี้ใกล้ตัวสุดและคนชอบเพราะเห็นแล้วนึกถึงบ้านปู่ย่าตายาย
เวลาเปิด ค่าเข้า และที่ตั้ง
- ที่ตั้ง — เลขที่ 193 ถนนหลังศูนย์ราชการ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น อยู่ในเมือง ใกล้บึงแก่นนครและวัดหนองแวง
- เวลาเปิด — เปิดวันพุธถึงอาทิตย์ 9.00–16.00 น. ปิดวันจันทร์และอังคาร (บางแหล่งระบุเปิดทุกวัน แนะนำเลี่ยงต้นสัปดาห์หรือโทรเช็กก่อน)
- ค่าเข้า — คนไทยราว ฿20 ต่างชาติราว ฿100 นักเรียนนักศึกษาในเครื่องแบบ พระ และนักบวชเข้าฟรี (อัตราอาจปรับ ควรเช็กก่อนไป)
- โทรเช็ก — 0-4324-6170 หรือ 0-4323-8173 ถ้าจะมาเป็นกลุ่มหรืออยากนัดวิทยากรนำชม
- ใช้เวลา — เดินดูทั่ว ๆ ราว 1 ชั่วโมง ถ้าอ่านป้ายละเอียดเผื่อไว้ 1 ชั่วโมงครึ่ง
บอกตรง ๆ
ข้อมูลเวลาเปิดและค่าเข้าตามแหล่งต่าง ๆ ไม่ตรงกันเป๊ะ บางที่บอกเปิดทุกวัน บางที่บอกปิดจันทร์-อังคาร ราคาก็มีทั้ง 10 และ 20 บาทสำหรับคนไทย ถ้าตั้งใจมาเฉพาะที่นี่ โทรเช็กกับพิพิธภัณฑ์ก่อนสักนิดจะชัวร์กว่า กันเสียเที่ยว
เที่ยวต่อจากพิพิธภัณฑ์ไปไหนดี
ข้อดีของที่นี่คืออยู่ในเมือง เดินทางต่อง่าย ของเที่ยวในเมืองขอนแก่นกระจุกอยู่ใกล้ ๆ จัดรวมเป็นครึ่งวันได้สบาย นี่คือที่ที่แวะต่อได้ในรัศมีไม่ไกล
วัดหนองแวง พระธาตุ 9 ชั้น
ขับรถไม่กี่นาทีจากพิพิธภัณฑ์ ขึ้นพระมหาธาตุแก่นนคร 9 ชั้น ชั้นบนสุดมองวิวบึงแก่นนครและเมืองได้รอบ ต่อยอดเรื่องประวัติศาสตร์ที่เพิ่งดูในพิพิธภัณฑ์ได้ดี
บึงแก่นนคร
บึงน้ำใหญ่ใจกลางเมือง เดินเล่นหรือปั่นจักรยานรอบบึง เก็บไว้ช่วงเย็นชมพระอาทิตย์ตกหลังบึงสวย ปิดท้ายวันสบาย ๆ
ย่านเมืองเก่า ของกินอีสาน
ออกจากพิพิธภัณฑ์ช่วงเที่ยงแวะกินส้มตำ ไก่ย่าง ลาบ แถวในเมืองได้เลย ถ้าตรงศุกร์-เสาร์มีถนนคนเดินให้เดินกินตอนเย็น
จัดครึ่งวันสายประวัติศาสตร์
ถ้าอยากได้วันที่อิ่มทั้งความรู้และของกิน ลองจัดเช้าครึ่งวันรอบในเมืองแบบนี้ ของทุกอย่างอยู่ใกล้กัน ไม่ต้องขับไกล
เริ่มที่พิพิธภัณฑ์ก่อนแดดแรง
ของกินอีสานและริมบึง
วางแผนเที่ยวขอนแก่นทั้งทริปก่อนออกเดินทาง
ดูคู่มือขอนแก่น →