🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
ก่อนเดินทาง — โปรดอ่าน
ปัตตานีอยู่ในพื้นที่ชายแดนใต้ ก่อนไปจริงควรเช็กข่าวสารและประกาศด้านความปลอดภัยล่าสุดจากหน่วยงานราชการ และเผื่อแผนสำรองไว้ ส่วนใหญ่ชุมชนชายฝั่งเหล่านี้เป็นพื้นที่ท่องเที่ยวที่ชาวบ้านต้อนรับนักท่องเที่ยว แต่ควรไปช่วงกลางวัน ไปกับคนพื้นที่หรือกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนได้จะอุ่นใจกว่า และเคารพวิถีมุสลิม-มลายู แต่งกายสุภาพ ขออนุญาตก่อนถ่ายภาพคนหรือบ้านเรือน
คำว่า กอและ มาจากภาษามลายูที่แปลได้ว่าโคลงเคลงหรือล่องลอย ใช้เรียกเรือประมงขนาดเล็กถึงกลางที่ชาวเลแถบนี้ใช้ออกหาปลาตามชายฝั่งอ่าวไทยมาหลายร้อยปี จุดที่ทำให้เรือกอและต่างจากเรือประมงทั่วไปคือการทาสีและเขียนลวดลายเต็มลำ ตั้งแต่หัวเรือยันท้ายเรือ เป็นทั้งงานช่าง งานศิลป์ และความเชื่อรวมอยู่ในลำเดียว
ลวดลายบนลำเรือ มาจากไหน
ลวดลายเรือกอและเป็นการผสานสามวัฒนธรรมเข้าด้วยกัน คือลายไทย ลายมลายู และลายชวา ช่างเขียนพื้นบ้านวาดต่อเนื่องกันตลอดลำเรือด้วยมือล้วน ๆ หัวเรือมักทำเป็นรูปสัตว์ในตำนาน เช่น พญานาค เหรา หรือนกในตำนานมลายูอย่างนกกาเฆาะซูรอ (บางคนเรียกนกบุหรงซีงอ) ส่วนท้ายเรือก็จะรับด้วยลายหางของสัตว์ตัวเดียวกัน ทำให้เรือทั้งลำเหมือนสัตว์ตัวหนึ่งที่กำลังแหวกคลื่น
- หัวเรือ — นิยมเป็นพญานาค เหรา หรือนกในตำนาน บางลำมีฉากหนุมานจับมัจฉา ราหูอมจันทร์
- กลางลำ — ลายเครือเถา ลายดอกไม้ (บุหงา) และลายเรขาคณิตแบบมลายู สลับสีสดตัดกัน
- ท้ายเรือ — รับด้วยลายหางสัตว์จากหัวเรือ ให้ภาพรวมต่อเนื่องทั้งลำ
- สี — เดิมใช้สีจากธรรมชาติ ปัจจุบันใช้สีน้ำมัน เน้นโทนสดอย่างแดง เหลือง เขียว ฟ้า
ทุกวันนี้เรือกอและที่ออกทะเลจริงเหลือน้อยลง เพราะวิธีจับปลาเปลี่ยน เรือเครื่องยนต์เข้ามาแทน ช่างเขียนลายฝีมือดีก็เหลือไม่มาก ลวดลายเต็มลำจึงมักเห็นบนเรือจำลองที่ทำเป็นของที่ระลึก และเรือที่เก็บไว้ใช้ในงานแข่งเรือประจำปีมากกว่าเรือทำมาหากินในชีวิตประจำวัน
อยากเที่ยว ปัตตานี ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
หมู่บ้านต่อเรือที่ยังมีให้ดู
ถ้าอยากเห็นช่างต่อเรือและเขียนลายของจริง ปัตตานีมีหมู่บ้านชายฝั่งหลายแห่งที่ยังสืบทอดงานนี้ จุดที่คนรู้จักมากสุดคือบ้านปะเสยะวอ อำเภอสายบุรี นอกจากนั้นยังมีบ้านบางเก่า บ้านบูดี และชุมชนแถบตะโละกาโปร์ อำเภอยะหริ่ง ที่ยังเห็นเรือกอและจอดเรียงริมหาด
บ้านปะเสยะวอ (อ.สายบุรี)
หมู่บ้านต่อเรือกอและที่ขึ้นชื่อสุดของปัตตานี มีทั้งเรือประมงลำใหญ่ของจริงและเรือจำลองทำเป็นของที่ระลึก ฝีมือช่างประณีต ลายไทยผสมมลายูกลมกลืน เป็นแหล่งทำน้ำบูดูรสดีอีกด้วย
ชุมชนบูนาดารา (ต.ตะโละกาโปร์ อ.ยะหริ่ง)
ชุมชนประมงชายฝั่งที่เปิดให้ล่องเรือชมอุโมงค์ป่าโกงกางและพระอาทิตย์ตก มีช่างทำเรือกอและในพื้นที่ จุดเริ่มต้นล่องเรือที่ท่าเทียบเรือบูนาดารา
สะพานไม้บานา (อ.เมือง)
สะพานไม้ทอดยาวออกทะเลของชุมชนบานา จุดถ่ายรูปริมทะเลที่เห็นวิถีประมงและเรือเล็กจอดเรียง เหมาะแวะช่วงเช้าหรือเย็น
ทางไปบ้านปะเสยะวอ
จากตัวเมืองปัตตานี ใช้ทางหลวงหมายเลข 42 มุ่งหน้าอำเภอสายบุรี ราว 50 กิโลเมตร แล้วต่อทางหลวงหมายเลข 4157 (สายบุรี-ปะนาเระ) อีกประมาณ 2 กิโลเมตร จะมีทางแยกเข้าหมู่บ้าน แนะนำมีรถส่วนตัวหรือเช่ารถ เพราะขนส่งสาธารณะเข้าถึงยาก
ล่องเรือบูนาดารา ชมป่าโกงกาง
ถ้าอยากได้ทั้งวิถีประมงและธรรมชาติในที่เดียว ชุมชนบูนาดาราที่ตำบลตะโละกาโปร์ อำเภอยะหริ่ง เปิดบริการล่องเรือชมอุโมงค์ป่าโกงกาง ใช้เวลาราว 2 ชั่วโมง เรือลำหนึ่งนั่งได้ราว 6 คน มีคนเล่าเรื่องประจำเรือพาดูธรรมชาติและฟังเรื่องชุมชน ช่วงเย็นยังได้เห็นพระอาทิตย์ตกเหนือป่าโกงกางด้วย
- ค่าเรือ — ประมาณ 700-800 บาทต่อลำ (นั่งได้ราว 6 คน) เฉลี่ยกันแล้วไม่แพง
- เวลาล่อง — ราว 2 ชั่วโมง ช่วงเย็นได้ทั้งป่าโกงกางและพระอาทิตย์ตก
- จองล่วงหน้า — โทรนัดกับชุมชนก่อน เบอร์ติดต่อชุมชน 093 335 6658, 087 836 1820
- เตรียมตัว — หมวก แว่นกันแดด ยากันยุง และน้ำดื่ม แดดและลมทะเลแรงพอควร
ราคาและเบอร์ติดต่ออาจเปลี่ยนตามช่วงเวลา ควรโทรเช็กกับชุมชนก่อนเดินทางอีกครั้ง และสอบถามรอบเรือให้ชัดเจน โดยเฉพาะถ้าไปช่วงวันหยุดยาวที่คนเยอะ
งานแข่งเรือกอและ ช่วงที่เรือสวยสุด
ถ้าอยากเห็นเรือกอและทาสีเต็มลำพร้อมกันหลายลำ ช่วงที่ดีที่สุดคืองานแข่งเรือประจำปี งานใหญ่อยู่ที่นราธิวาส (ริมเขื่อนท่าพระยาสาย) จัดราวปลายเดือนกันยายน เป็นการแข่งเรือกอและ เรือยอกอง เรือยาว ชิงถ้วยพระราชทาน ส่วนปัตตานีเองก็มีการแข่งเรือพายในเทศกาลท้องถิ่นเช่นกัน ช่วงนี้เรือถูกนำมาตกแต่งและทาสีให้สดใสที่สุดของปี
วันแข่งเรืออาจขยับ
กำหนดวันงานแข่งเรือแต่ละปีไม่ตายตัว ขึ้นกับหมายกำหนดการและปฏิทินท้องถิ่น ถ้าตั้งใจไปดูช่วงงาน ควรเช็กวันที่แน่นอนกับการท่องเที่ยวจังหวัดหรือเทศบาลก่อนจองที่พักและตั๋วเดินทาง
เที่ยวริมทะเลปัตตานีหนึ่งวัน
ถ้ามีรถส่วนตัว เก็บวิถีประมงและเรือกอและในวันเดียวได้สบาย จัดเส้นทางคร่าว ๆ แบบนี้
หนึ่งวันริมทะเล
มารยาทและข้อควรรู้
- แต่งกายสุภาพ — เสื้อมีแขน กางเกง/กระโปรงคลุมเข่า เคารพชุมชนมุสลิม
- ขออนุญาตก่อนถ่าย — โดยเฉพาะถ่ายคน บ้านเรือน หรือภายในมัสยิด
- อุดหนุนชุมชน — ซื้อเรือจำลอง ของฝาก หรือใช้บริการเรือชุมชน ช่วยให้งานช่างอยู่ต่อได้
- เช็กความปลอดภัย — ติดตามข่าวสารพื้นที่ก่อนเดินทาง และวางแผนเที่ยวกลางวันเป็นหลัก
- ระวังแดดและลม — ริมทะเลแดดแรง เตรียมหมวก ครีมกันแดด และน้ำดื่ม
วางแผนเที่ยวปัตตานีต่อ ทั้งที่พัก ของกิน และที่เที่ยว
ดูคู่มือเที่ยวปัตตานี →