พิพิธภัณฑ์อัฐบริขาร
หลวงปู่ขาว อนาลโย

🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026

ถ้ามาหนองบัวลำภูแล้วแวะวัดถ้ำกลองเพล หลายคนเดินชมก้อนหินใหญ่ ถ้ำ และกลองโบราณจนทั่ว แต่จุดที่คนพื้นที่บอกว่า "มาถึงแล้วต้องเข้า" คือพิพิธภัณฑ์อัฐบริขารหลวงปู่ขาว อนาลโย อาคารเล็ก ๆ ที่เก็บเรื่องราวทั้งชีวิตของพระป่ารูปหนึ่งไว้ในที่เดียว คนที่มาส่วนหนึ่งมาเที่ยวชม อีกส่วนตั้งใจมากราบอัฐิและหุ่นขี้ผึ้งรูปเหมือนของท่านโดยเฉพาะ บทความนี้เจาะที่ตัวพิพิธภัณฑ์และเรื่องของหลวงปู่ขาวเป็นหลัก ส่วนภาพรวมของวัดถ้ำกลองเพลทั้งวัด เราแยกเล่าไว้อีกบทความ

พิพิธภัณฑ์อัฐบริขารคืออะไร เก็บอะไรไว้บ้าง

"อัฐบริขาร" คือเครื่องใช้จำเป็นของพระภิกษุ เช่น บาตร จีวร และของใช้ติดตัวระหว่างธุดงค์ พิพิธภัณฑ์แห่งนี้จึงเป็นที่รวบรวมอัฐิ เครื่องอัฐบริขาร และของใช้ส่วนตัวของหลวงปู่ขาว อนาลโย ไว้ให้คนรุ่นหลังได้เห็นว่าพระป่ารูปหนึ่งใช้ชีวิตเรียบง่ายแค่ไหน อาคารตั้งอยู่ในเขตวัดถ้ำกลองเพล ตำบลโนนทัน อำเภอเมืองหนองบัวลำภู สร้างขึ้นหลังหลวงปู่ขาวมรณภาพในปี 2526 เพื่อเก็บรักษาสิ่งของของท่านและให้สาธุชนได้มากราบไหว้

จุดที่หลายคนแวะถ่ายรูปและทึ่งคือตัวอาคารเอง เพราะสร้างจากหินอ่อนที่พบในถ้ำกลองเพลของวัด ว่ากันว่าใช้หินอ่อนจากถ้ำเพียงไม่กี่ก้อนก็ตัดออกมาทำเป็นอาคารได้ ด้านหน้าอาคารร่มรื่นด้วยไม้ใหญ่และไม้ดอก เดินเข้ามาแล้วเย็นสบาย เข้ากับบรรยากาศวัดป่าซอกเขารอบ ๆ

• อัฐิและพระธาตุของหลวงปู่ขาว — ส่วนที่คนตั้งใจมากราบมากที่สุด เก็บรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑ์ให้สักการะได้
• เครื่องอัฐบริขาร — บาตร จีวร และของใช้ระหว่างธุดงค์ของท่าน สะท้อนวิถีพระป่าที่ใช้ของเท่าที่จำเป็น
• หุ่นขี้ผึ้งรูปเหมือน — หุ่นขี้ผึ้งหลวงปู่ขาวในอิริยาบถนั่ง ทำเหมือนจนหลายคนบอกว่าเหมือนได้นั่งอยู่ต่อหน้าท่านจริง ๆ
• บัตรประจำตัวและของใช้ส่วนตัว — มีบัตรประจำตัวพระและข้าวของเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ช่วยให้เห็นภาพชีวิตประจำวันของท่านชัดขึ้น
• ภาพถ่ายและประวัติ — ภาพเก่าและป้ายเล่าประวัติ ตั้งแต่ชาติกำเนิดจนถึงช่วงจำพรรษาที่วัดถ้ำกลองเพล

🎟️

อยากเที่ยว หนองบัวลำภู ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม

จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ

🎟️ ทัวร์ยอดนิยม หนองบัวลำภูไฮไลต์ มีไกด์พาไป Klook 🎟️ ตั๋ว & ที่เที่ยว หนองบัวลำภูตั๋วเข้าชม ไม่ต้องต่อคิว Klook 🚐 เดย์ทริปจาก หนองบัวลำภูไปเช้า-เย็นกลับ มีรถรับส่ง Klook 🌎 กิจกรรม หนองบัวลำภู (GetYourGuide)อีกหนึ่งเจ้าระดับโลก เทียบราคาได้ GetYourGuide

🎟️ ดูทัวร์ & กิจกรรม หนองบัวลำภู ทั้งหมด (Klook)

หลวงปู่ขาว อนาลโย เป็นใคร ทำไมคนถึงเคารพ

หลวงปู่ขาว อนาลโย เกิดเมื่อ 28 ธันวาคม 2431 ที่บ้านบ่อชะเนง ตำบลหนองแก้ว อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ (สมัยนั้นยังขึ้นกับอุบลราชธานี) ท่านอุปสมบทเมื่อปี 2462 ต่อมาในปี 2468 ได้ญัตติเป็นพระธรรมยุติกนิกาย และเข้าเป็นศิษย์ของหลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต พระอาจารย์ใหญ่สายกรรมฐานที่พระป่าทั่วอีสานนับถือเป็นครูบาอาจารย์

หลังออกธุดงค์ ท่านจาริกไปปฏิบัติธรรมตามป่าเขาหลายภาค ทั้งอีสานและภาคเหนือ ใช้ชีวิตเรียบง่ายตามแบบพระป่า เน้นการภาวนาในที่สงบ จนเป็นที่เลื่อมใสของคนจำนวนมาก สิ่งที่คนเล่าถึงตรงกันคือความเรียบง่าย เมตตา และวัตรปฏิบัติที่เคร่งครัด ไม่สะสมของ ไม่เน้นพิธีการ

ในปี 2501 หลวงปู่ขาวธุดงค์มาพบวัดถ้ำกลองเพลที่ตอนนั้นยังเป็นวัดร้างกลางซอกเขา ท่านเข้าจำพรรษาและค่อย ๆ บูรณะจนกลายเป็นสำนักปฏิบัติธรรมที่พระและฆราวาสมากราบไหว้ไม่ขาด ท่านอยู่ที่นี่ยาวจนมรณภาพเมื่อ 16 พฤษภาคม 2526 รวมอายุ 94 ปี วัดถ้ำกลองเพลและพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จึงผูกพันกับชีวิตช่วงท้ายและปฏิปทาของท่านอย่างแยกไม่ออก

พิธีสมโภชและการบูรณะครั้งสำคัญ

เมื่อ 24 พฤษภาคม 2565 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินมาทรงประกอบพิธีสมโภชพิพิธภัณฑ์อัฐบริขารหลวงปู่ขาว อนาลโย และทรงเปิดเจดีย์อัฐบริขารเขมาภิรโตที่เกี่ยวเนื่องกับวัด หลังพิธีครั้งนั้น ทั้งตัวอาคารและบริเวณรอบ ๆ ได้รับการดูแลให้อยู่ในสภาพดี เหมาะกับการเดินชมและกราบสักการะ

ถ้ามาช่วงนี้จะเห็นว่าทางเดิน ป้ายบอกทาง และบริเวณพิพิธภัณฑ์เป็นระเบียบกว่าเมื่อก่อนพอสมควร เหมาะกับคนที่อยากมากราบหลวงปู่ขาวและเดินชมวัดป่าในบรรยากาศที่ได้รับการดูแลอย่างดี

บรรยากาศและการเดินชมในพิพิธภัณฑ์

ตัวพิพิธภัณฑ์ไม่ใหญ่ เดินชมแบบไม่รีบประมาณ 20–30 นาทีก็ทั่ว แต่ถ้ารวมเดินชมวัดถ้ำกลองเพลทั้งวัด เผื่อเวลาราวหนึ่งชั่วโมงขึ้นไป ข้างในเย็นและเงียบ คนส่วนใหญ่เดินเบา ๆ พูดเบา ๆ เพราะเป็นที่กราบไหว้ ไม่ใช่จุดเช็กอินถ่ายรูปทั่วไป เหมาะทั้งสายศรัทธาที่ตั้งใจมากราบ และคนที่สนใจเรื่องราวพระป่าสายกรรมฐานของอีสาน

การเดินทางไปพิพิธภัณฑ์

พิพิธภัณฑ์อยู่ในเขตวัดถ้ำกลองเพล ห่างจากตัวเมืองหนองบัวลำภูราว 13 กิโลเมตร ไปตามทางหลวงหมายเลข 210 (สายหนองบัวลำภู–อุดรธานี) แล้วแยกเข้าทางวัดอีกราว 2 กิโลเมตร ขับรถจากในเมืองใช้เวลาประมาณ 15–20 นาที ถนนลาดยางตลอด ป้ายชัด มีลานจอดรถในวัด เข้าไปแล้วเดินไม่ไกลก็ถึงตัวอาคารพิพิธภัณฑ์

• รถส่วนตัว / รถเช่า — สะดวกที่สุด จากตัวเมืองหนองบัวลำภูขับไปทางอุดรธานีตามทางหลวง 210 ราว 13 กม. แล้วแยกเข้าวัดอีก 2 กม.
• มาจากอุดรธานี — หนองบัวลำภูห่างอุดรฯ ราว 45–50 กม. ขับมาทางหลวง 210 ราว 45 นาที–1 ชั่วโมง วัดอยู่ก่อนถึงตัวเมืองหนองบัวลำภู แวะได้สะดวกระหว่างทาง
• รถโดยสาร — รถสายอุดรธานี–เลย ผ่านเส้น 210 ลงปากทางแยกเข้าวัดได้ แต่จากปากทางต้องต่อรถหรือเดินเข้าไปอีกราว 2 กม. ถ้าไม่มีรถส่วนตัวควรเผื่อเวลาและสอบถามคนขับล่วงหน้า
• เหมารถ / มอเตอร์ไซค์ — ในตัวเมืองมีรถรับจ้างและเช่ามอเตอร์ไซค์อยู่บ้าง เหมาะกับคนที่อยากเที่ยวหลายจุดในวันเดียว

เที่ยวต่อจากพิพิธภัณฑ์ไปไหนได้บ้าง

เพราะพิพิธภัณฑ์อยู่ในวัดถ้ำกลองเพล อย่างแรกที่ควรทำคือเดินชมวัดให้ทั่วในรอบเดียว ทั้งถ้ำหิน กลองโบราณ และพระพุทธรูปจำหลักหิน จากนั้นจับคู่กับที่เที่ยวอื่นในวันเดียวได้สบาย ถ้าอยากต่อสายธรรมชาติ ขับไปอุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำและเขื่อนอุบลรัตน์ทางใต้ของจังหวัด ถ้าอยากกลับเข้าเมือง แวะศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราชและหนองบัว แล้วปิดท้ายด้วยมื้ออีสานรสจัดสักร้าน

• วัดถ้ำกลองเพล (ทั้งวัด) — เดินชมถ้ำหิน กลองโบราณสองหน้า และพระพุทธรูปจำหลักหิน ต่อจากพิพิธภัณฑ์ได้เลย
• อุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ — ป่าเขาและจุดชมวิวทางใต้ของจังหวัด เหมาะต่อสำหรับสายธรรมชาติ
• ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช–หนองบัว — แลนด์มาร์กกลางเมือง เดินเล่นและสักการะได้ก่อนหาของกิน