เที่ยวนครพนมริมโขง ไปไหนดี

พระธาตุพนมเป็นตัวเลือกตั้งต้นของคนที่มานครพนมเพื่อไหว้พระธาตุคู่บ้านคู่เมือง จุดขายคือองค์พระธาตุทรงสี่เหลี่ยมสูงสง่ายอดทองที่ประดิษฐานอยู่ในวัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อำเภอธาตุพนม เป็นพระธาตุที่คนอีสานและคนไทยจากหลายภาคเดินทางมากราบไหว้ขอพร ด้วยความเชื่อว่าภายในบรรจุพระอุรังคธาตุ หรือกระดูกส่วนหน้าอกของพระพุทธเจ้า องค์พระธาตุที่เห็นทุกวันนี้บูรณะขึ้นใหม่หลังจากที่องค์เดิมเคยล้มลง จึงกลายเป็นทั้งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และสัญลักษณ์ความศรัทธาของคนลุ่มแม่น้ำโขง เทียบกับอีกสามที่ในบทความนี้ พระธาตุพนมเด่นที่สุดเรื่องความสำคัญทางศาสนาและเป็นหมุดหมายที่คนตั้งใจมาไหว้ให้ครบสักครั้ง เหมาะเป็นจุดหลักของทริปสายทำบุญ

วิธีเที่ยวที่ง่ายที่สุดคือขับรถหรือเช่ารถมาเอง เพราะอยู่ห่างตัวเมืองนครพนมราวห้าสิบกิโลเมตรทางทิศใต้ ริมถนนสายเลียบแม่น้ำโขง ใครไม่มีรถก็นั่งรถสองแถวหรือรถโดยสารระหว่างเมืองนครพนมกับธาตุพนมได้ ภายในวัดเป็นลานกว้าง เดินกราบไหว้และชมองค์พระธาตุได้ราวหนึ่งถึงสองชั่วโมง ช่วงที่เดินสบายที่สุดคือตอนเช้าหรือช่วงเย็นที่แดดไม่แรง เพราะลานวัดค่อนข้างโล่ง หน้าหนาวราวเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์อากาศจะเย็นสบายเดินได้นานกว่าหน้าร้อน ถ้าอยากได้บรรยากาศงานบุญเต็มที่ ช่วงงานนมัสการพระธาตุพนมราวเดือนกุมภาพันธ์จะคึกคักมาก แต่ก็คนแน่นและที่จอดรถเต็มเร็ว ควรเผื่อเวลาเดินทางและแวะจุดอื่นในเส้นทางเลียบโขงในทริปเดียว

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้แบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือเป็นสถานที่ปฏิบัติศาสนกิจ ควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่คลุมเข่า สำรวมกิริยา งดส่งเสียงดัง และทำตามป้ายในเขตวัด ข้อสองคือลานวัดค่อนข้างโล่งและเป็นพื้นแข็ง กลางวันแดดร้อน ควรเตรียมหมวก ร่ม และน้ำดื่ม โดยเฉพาะถ้าพาเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ ข้อสามคือช่วงงานนมัสการและวันหยุดยาวคนจะเยอะมากและที่จอดรถหายาก การมาช่วงเช้าวันธรรมดาจะได้บรรยากาศสงบและกราบไหว้สบายกว่า และข้อสุดท้ายคือระยะทางจากตัวเมืองราวห้าสิบกิโลเมตร ควรเผื่อเวลาเดินทางไปกลับ และวางแผนแวะเรณูนครที่อยู่ในเส้นทางใกล้กันได้ในทริปเดียว

ถ้าอยากเที่ยวนครพนมแบบเดินเล่นริมแม่น้ำโขงในเมืองโดยไม่ต้องขับรถออกไปไกล โซนพญาศรีสัตตนาคราช-ถนนเลียบโขง-ย่านบ้านเก่าคือตัวเลือกที่ตอบได้ดีที่สุด องค์พญาศรีสัตตนาคราชเป็นรูปหล่อพญานาคทองเหลืองขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขงใจกลางเมือง กลายเป็นแลนด์มาร์กที่คนมานครพนมมักแวะไหว้ขอพรและถ่ายรูป โดยเฉพาะช่วงเย็นที่แสงสวยและมีคนมาเดินเล่นเยอะ ถัดจากองค์พญานาคคือถนนเลียบแม่น้ำโขงที่ทอดยาวเลียบริมน้ำ มีทางเดิน ทางปั่นจักรยาน และมุมนั่งชมวิวฝั่งลาว ส่วนย่านบ้านเก่าในเมืองยังมีอาคารเรือนไม้และตึกเก่าสไตล์เก่าให้เดินถ่ายรูป เทียบกับพระธาตุพนมหรือเรณูนครที่อยู่นอกเมือง โซนนี้เด่นเรื่องบรรยากาศริมโขงในเมือง เดินเล่นได้สบายและเข้าถึงง่าย เหมาะกับคนที่อยากได้ทริปช้า ๆ ไม่ต้องเดินทางไกล

วิธีเที่ยวที่ลงตัวคือเลือกที่พักในตัวเมืองนครพนมที่อยู่ใกล้แนวริมโขง แล้วเดินมาองค์พญาศรีสัตตนาคราช ถนนเลียบโขง และย่านบ้านเก่าได้เลยโดยไม่ต้องใช้รถ ช่วงเวลาที่เดินสนุกที่สุดคือช่วงเย็นถึงค่ำที่แดดร่มลมเย็นและได้เห็นพระอาทิตย์ตกเหนือแม่น้ำโขงกับฉากหลังภูเขาฝั่งลาว หลายคนนิยมมาไหว้พญานาคช่วงเย็นแล้วต่อด้วยหาของกินริมโขง หน้าหนาวราวเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์อากาศริมโขงจะเย็นสบายเดินได้นาน บางช่วงมีตลาดหรือกิจกรรมริมน้ำเสริมเข้ามาด้วย และควรเผื่อเวลาถ่ายรูปย่านบ้านเก่าที่มีตึกและเรือนไม้สวย ๆ ให้เก็บภาพในทริปเดียวกัน

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือช่วงเย็นวันหยุดและเทศกาลคนจะเยอะ โดยเฉพาะรอบองค์พญาศรีสัตตนาคราชที่เป็นจุดถ่ายรูปยอดนิยม ควรเผื่อเวลาและเลี่ยงชั่วโมงที่คนแน่นถ้าอยากได้ภาพโล่ง ข้อสองคือเป็นพื้นที่ริมน้ำกลางแจ้ง กลางวันแดดค่อนข้างร้อน ควรมาช่วงเย็นและเตรียมหมวกหรือร่มถ้ามาช่วงกลางวัน ข้อสามคือย่านบ้านเก่าเป็นชุมชนที่คนอาศัยจริง ควรถ่ายรูปอย่างสุภาพและไม่รบกวนเจ้าของบ้าน และข้อสุดท้ายคือที่จอดรถริมโขงช่วงเย็นวันหยุดอาจหายาก ใครขับรถมาควรเผื่อเวลาหาที่จอดหรือจอดที่พักแล้วเดินมา

ถ้าอยากเที่ยวนครพนมแบบได้สัมผัสวัฒนธรรมท้องถิ่น เรณูนครคือตัวเลือกที่ต่างจากที่อื่นในบทความนี้ อำเภอเรณูนครเป็นถิ่นของชาวผู้ไทย กลุ่มชาติพันธุ์ที่มีภาษา การแต่งกาย ผ้าทอ และการฟ้อนรำเป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง จุดหลักคือวัดพระธาตุเรณูที่ประดิษฐานองค์พระธาตุเรณู เจดีย์ทรงสูงที่จำลองรูปแบบมาจากพระธาตุพนมองค์เดิม เป็นที่เคารพของคนในพื้นที่ รอบ ๆ วัดและในชุมชนยังมีร้านผ้าทอมือลายผู้ไทยและของท้องถิ่นให้เลือกซื้อ ช่วงเทศกาลหรืองานสำคัญมักมีการฟ้อนผู้ไทยให้ชม เทียบกับพระธาตุพนมที่เน้นการทำบุญ หรือโซนริมโขงในเมืองที่เน้นเดินเล่น เรณูนครเด่นเรื่องวัฒนธรรมชาติพันธุ์และงานหัตถกรรม เหมาะกับคนที่อยากได้ทริปที่ได้ทั้งไหว้พระและเรียนรู้วิถีท้องถิ่น

วิธีเที่ยวที่ลงตัวคือขับรถหรือเช่ารถมาเอง เพราะอยู่ห่างตัวเมืองนครพนมราวห้าสิบกิโลเมตร และอยู่ในเส้นทางใกล้กับอำเภอธาตุพนม จึงนิยมจัดเที่ยวเรณูนครควบคู่กับพระธาตุพนมในทริปเดียว ช่วงเวลาที่ไปสบายที่สุดคือตอนเช้าถึงสายที่อากาศยังเย็นและร้านผ้าทอในชุมชนเปิด ใครอยากดูการฟ้อนผู้ไทยหรือกิจกรรมวัฒนธรรมควรเช็กช่วงเทศกาลของอำเภอก่อน เพราะการแสดงมักจัดตามวาระ ไม่ได้มีทุกวัน หน้าหนาวราวเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์อากาศเย็นสบายเดินชมชุมชนได้เพลิน ควรเผื่อเวลาเดินเลือกซื้อผ้าทอและของท้องถิ่นเป็นของฝากด้วย

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือการฟ้อนผู้ไทยและกิจกรรมวัฒนธรรมมักจัดเฉพาะช่วงเทศกาลหรือเมื่อมีคณะมาเป็นหมู่ ไม่ได้มีการแสดงประจำทุกวัน ถ้าตั้งใจมาดูการแสดงควรติดต่อหรือเช็กกำหนดการล่วงหน้า ข้อสองคือวัดพระธาตุเรณูเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรแต่งกายสุภาพและสำรวมกิริยาเหมือนวัดอื่น ข้อสามคือเป็นชุมชนท้องถิ่น ร้านค้าและบริการอาจไม่ได้เปิดครบทั้งวันเหมือนในเมืองใหญ่ ควรมาช่วงกลางวันที่ร้านเปิด และข้อสุดท้ายคือระยะทางจากตัวเมืองราวห้าสิบกิโลเมตร ควรมีรถและเผื่อเวลา โดยจับคู่กับพระธาตุพนมที่อยู่ในเส้นทางเดียวกันเพื่อให้คุ้มค่าการเดินทาง

ถ้าอยากเที่ยวนครพนมแบบสายทำบุญที่ได้ทั้งขับรถเที่ยวและไหว้พระหลายจุด เส้นทางพระธาตุประจำวันเกิดคือแนวที่ตอบได้ดี นครพนมมีชุดพระธาตุประจำวันเกิดกระจายอยู่หลายอำเภอ โดยแต่ละองค์ผูกกับวันในสัปดาห์ต่างกัน คนที่เกิดวันไหนก็นิยมไปไหว้องค์ที่ตรงกับวันเกิดของตัวเอง หรือจะไหว้ให้ครบทั้งเส้นทางก็ได้ องค์ที่เป็นหมุดสำคัญและแวะง่ายคือพระธาตุท่าอุเทน เจดีย์ทรงสูงสีขาวที่วัดพระธาตุท่าอุเทน อำเภอท่าอุเทน อยู่ทางเหนือของตัวเมืองริมแม่น้ำโขง ส่วนองค์อื่น ๆ กระจายอยู่ที่ธาตุพนม เรณูนคร นาแก และในเขตเมือง เทียบกับการมาไหว้พระธาตุพนมองค์เดียว เส้นทางนี้เด่นเรื่องการได้ขับรถเที่ยวไหว้พระหลายจุดและได้เห็นวิวริมโขงระหว่างทาง เหมาะกับคนที่มีเวลาและอยากได้ทริปทำบุญแบบตามรอย

วิธีเที่ยวที่ลงตัวคือขับรถหรือเช่ารถมาเอง เพราะพระธาตุแต่ละองค์อยู่คนละอำเภอและระยะห่างกันพอสมควร การมีรถจะช่วยให้จัดเส้นทางไหว้ได้ต่อเนื่อง คนที่มีเวลาน้อยอาจเลือกไหว้แค่องค์ประจำวันเกิดของตัวเองบวกกับพระธาตุพนมและพระธาตุท่าอุเทนที่แวะง่าย ส่วนคนที่ตั้งใจไหว้ให้ครบควรเผื่อเวลาทั้งวันหรือมากกว่า และวางลำดับองค์ตามเส้นทางเลียบโขงเพื่อไม่ให้ย้อนไปมา ช่วงเวลาที่ไปสบายที่สุดคือตอนเช้าหรือช่วงเย็นที่อากาศเย็นและแดดไม่แรง หน้าหนาวราวเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์เหมาะกับการขับรถเที่ยวไหว้พระหลายจุด เพราะอากาศเย็นสบายและวิวริมโขงสวย

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือพระธาตุประจำวันเกิดกระจายอยู่หลายอำเภอ การไหว้ให้ครบต้องใช้เวลาและระยะทางพอสมควร ควรวางแผนเส้นทางล่วงหน้าและมีรถส่วนตัว ข้อสองคือทุกองค์เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่คลุมเข่า และสำรวมกิริยา ข้อสามคือบางองค์อยู่ในพื้นที่ชุมชนหรืออำเภอเล็ก สิ่งอำนวยความสะดวกอาจมีจำกัด ควรเตรียมน้ำดื่มและเผื่อเวลาเดินทางระหว่างจุด และข้อสุดท้ายคือถ้ามีเวลาไม่มาก ไม่จำเป็นต้องไหว้ครบทุกองค์ เลือกองค์ประจำวันเกิดของตัวเองรวมกับพระธาตุพนมและพระธาตุท่าอุเทนที่แวะง่ายก็ได้บรรยากาศตามรอยพระธาตุแล้ว