🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
พระบรมธาตุไชยา ตั้งอยู่ในวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร ต.เวียง อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี ห่างจากตัวเมืองสุราษฎร์ฯ ไปทางเหนือราว 50–55 กิโลเมตร เป็นหนึ่งในเจดีย์เก่าแก่ที่สุดที่ยังเหลือสมบูรณ์จากยุคศรีวิชัย และเป็นภาพจำของไชยาที่คนทั้งจังหวัดภูมิใจ ใครที่นึกภาพเจดีย์ทองสูงเสียดฟ้าแบบภาคกลางมาก่อน พอเห็นองค์จริงจะแปลกใจ เพราะมันเตี้ย ป้อม และมีรายละเอียดสถาปัตยกรรมที่เล่าเรื่องได้ทั้งวัน
ประวัติย่อ — ของจริงจากยุคศรีวิชัย
นักวิชาการสันนิษฐานว่าองค์เจดีย์สร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 13–14 (บางสำนักว่าหลังกว่านั้น) ในช่วงที่อาณาจักรศรีวิชัยรุ่งเรืองและไชยาเป็นเมืองท่าสำคัญริมอ่าวไทย ไม่ปรากฏหลักฐานชัดว่าใครเป็นผู้สร้าง ที่แน่ ๆ คือรูปทรงของมันได้รับอิทธิพลศิลปะแบบจันทิ (candi) ของชวาภาคกลาง ทำให้พระบรมธาตุไชยาเป็นตัวอย่างศิลปะศรีวิชัยที่นักประวัติศาสตร์ศิลป์ใช้อ้างอิงมาตลอด
องค์เจดีย์เคยทรุดโทรมและถูกบูรณะครั้งใหญ่ในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการต่อยอดให้สูงขึ้นจากเดิม สิ่งที่เห็นทุกวันนี้จึงเป็นองค์เก่าผสมส่วนบูรณะ แต่โครงเรือนธาตุและฐานยังเป็นของเดิม ภายในวัดยังมีพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรและพระพุทธรูปศิลปะศรีวิชัยอีกหลายชิ้น (องค์สำคัญหลายชิ้นย้ายไปเก็บที่พิพิธภัณฑ์เพื่อความปลอดภัย)
- ทรงเจดีย์ — ปราสาทยอด ผังรูปกากบาท มีมุขยื่นทั้งสี่ด้าน สูงราว 24 เมตร
- วัสดุ — ก่อด้วยอิฐเผาไม่สอปูน เป็นเทคนิคโบราณของยุคนั้น
- หลังคาซ้อน 3 ชั้น — แต่ละชั้นประดับสถูปจำลององค์เล็ก รวมทั้งหมด 24 องค์
- ห้องในเรือนธาตุ — ขนาดราว 2x2 เมตร ประดิษฐานพระพุทธรูปให้กราบไหว้
อยากเที่ยว สุราษฎร์ธานี ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
การไหว้พระ — ไหว้ยังไงให้ครบ
พระบรมธาตุไชยาเชื่อกันว่าบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ จึงเป็นจุดไหว้พระหลักของวัด คนไชยาและคนสุราษฎร์ฯ มักมาขอพรเรื่องความเป็นสิริมงคล หน้าที่การงาน และการเดินทางปลอดภัย วิธีไหว้ไม่ซับซ้อน เดินรอบองค์เจดีย์ตามเข็มนาฬิกา (ประทักษิณ) แล้วกราบไหว้ที่มุขด้านที่เปิดให้เข้า
- เริ่มที่ ลานหน้าเจดีย์ ตั้งจิตอธิษฐาน จุดธูปเทียนตรงจุดที่วัดจัดไว้ (ทางวัดมักขอความร่วมมือไม่จุดธูปประชิดองค์เจดีย์เพื่อรักษาอิฐโบราณ)
- เดิน เวียนขวา 3 รอบ รอบองค์พระธาตุ ระหว่างเดินสำรวจลายปูนปั้นและสถูปจำลองไปด้วยได้
- เข้า มุขด้านที่เปิด เพื่อกราบพระพุทธรูปภายในเรือนธาตุ
- ปิดท้ายที่ วิหารและพระอุโบสถ ในเขตวัด ซึ่งมีพระพุทธรูปเก่าให้ไหว้ต่อ
แต่งตัวให้เหมาะ
นี่คือพระอารามหลวงและพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรใส่เสื้อมีแขน กางเกง/กระโปรงคลุมเข่า งดเสื้อสายเดี่ยวและกางเกงขาสั้นมาก ถ้ามาช่วงกลางวันแดดแรง พกร่มหรือหมวกมาด้วย เพราะลานเจดีย์เป็นที่โล่ง
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไชยา — อย่าพลาด
ติดกับวัดมีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไชยา ที่เก็บโบราณวัตถุศรีวิชัยตัวจริงจากพื้นที่ไชยา ไฮไลต์คือเศียรและองค์พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรสำริดศิลปะศรีวิชัย ซึ่งเป็นงานชิ้นเอกที่ปรากฏในหนังสือเรียนประวัติศาสตร์ศิลป์ ถ้ามาถึงไชยาแล้วแนะนำให้แวะ เพราะช่วยให้เข้าใจบริบทของเจดีย์มากขึ้นเยอะ
- เวลาเปิด — วันพุธ–อาทิตย์ 09.00–16.00 น. (หยุดจันทร์–อังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์)
- ค่าเข้าชม — คนไทย 20 บาท · ชาวต่างชาติ 120 บาท
- เวลาที่ใช้ดู — ราว 45 นาที–1 ชั่วโมงกำลังดี
- ตัวองค์เจดีย์และวัดเข้าได้ทุกวันโดยไม่เสียค่าเข้า (ทำบุญตามศรัทธา)
การเดินทางไปพระบรมธาตุไชยา
ไชยาเดินทางง่ายกว่าที่คิด เพราะมีสถานีรถไฟของตัวเอง และอยู่ริมถนนเพชรเกษมสายหลัก ใครมาจากตัวเมืองสุราษฎร์ฯ ขับรถหรือเหมารถมาได้ในชั่วโมงเดียว
รถไฟ ลงสถานีไชยา
สายใต้มีขบวนจอดสถานีไชยาหลายเที่ยวต่อวัน จากสถานีต่อรถสองแถว/มอเตอร์ไซค์รับจ้างเข้าวัดอีกไม่กี่กิโล วิธีนี้ประหยัดและได้บรรยากาศ เหมาะคนเดินทางคนเดียว
ขับรถ/เช่ารถ
จากตัวเมืองสุราษฎร์ฯ ใช้ทางหลวง 401 ต่อเพชรเกษม (41) ขึ้นเหนือ ราว 50–55 กม. ใช้เวลาราว 1 ชั่วโมง วัดมีลานจอดรถกว้าง จอดสบาย
เหมารถ/แท็กซี่
ถ้าไม่ขับเอง เหมารถจากตัวเมืองหรือสนามบินสุราษฎร์ฯ ไปกลับได้ จับคู่เที่ยวไชยาทั้งวันคุ้มกว่าไปจุดเดียว
จับคู่กับสวนโมกข์
พระบรมธาตุไชยาอยู่อำเภอเดียวกับสวนโมกขพลาราม (สวนโมกข์) ของท่านพุทธทาสภิกขุ ห่างกันไม่ไกล มาไชยาทั้งทีแนะนำให้เที่ยวสองที่นี้ในวันเดียว ตอนเช้าไหว้พระบรมธาตุ ต่อด้วยพิพิธภัณฑ์ แล้วไปสวนโมกข์ช่วงบ่ายกำลังดี
ของฝากต้องซื้อ — ไข่เค็มไชยา
มาไชยาแล้วไม่ซื้อไข่เค็มไชยากลับถือว่ายังมาไม่ถึง ไข่เค็มไชยาเป็นสินค้า GI ขึ้นชื่อ ทำจากไข่เป็ดเลี้ยงธรรมชาติ พอกด้วยดินจอมปลวกผสมเกลือตามสูตรเฉพาะถิ่นที่ทำกันมาตั้งแต่ก่อนสงครามโลก ไข่แดงมันเป็นน้ำมันสีส้มสด หาซื้อได้ตามร้านของฝากในตัวอำเภอและแผงรอบวัด ราคาประมาณกล่องละ 50–80 บาท (10 ฟอง) ตามขนาด
วางแผนเที่ยวไชยา–สุราษฎร์ธานีแบบเต็มวัน
ดูคู่มือสุราษฎร์ธานี →