🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
หนองบัวลำภูไม่ใช่จังหวัดที่คนนึกถึงเป็นที่แรกเวลาวางแผนเที่ยวอีสาน แต่ถ้าสนใจร่องรอยคนยุคก่อนประวัติศาสตร์ ที่นี่มีของจริงให้ดู ภูผายาคือภูเขาหินปูนลูกหนึ่งที่แยกตัวออกมาจากเทือกเขาภูพาน ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ ฝั่งอำเภอสุวรรณคูหา บนผนังถ้ำมีภาพเขียนสีแดงที่นักโบราณคดีประเมินอายุไว้ราว 3,000–4,000 ปี เป็นชุมชนยุคใกล้เคียงกับบ้านเชียง
ภูผายาคือที่ไหน
ภูผายาอยู่ทางเหนือของบ้านนาเจริญ ตำบลนาสี อำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู เป็นภูเขาหินปูนที่แยกออกมาจากแนวเทือกเขาภูพาน ตัวภาพเขียนสีอยู่บนผนังถ้ำสองชั้น คือถ้ำล่างกับถ้ำบน ทั้งหมดอยู่ในความดูแลของกรมศิลปากรร่วมกับเขตอุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ พื้นที่แถบนี้เป็นย่านเดียวกับวัดถ้ำสุวรรณคูหา ซึ่งก็มีภาพเขียนสีแดงที่ปากถ้ำเช่นกัน
- อำเภอ: สุวรรณคูหา ตำบลนาสี (เหนือบ้านนาเจริญ)
- อยู่ในเขต: อุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ ฝั่งภูเก้า
- ลักษณะ: ภูเขาหินปูนแยกตัวจากเทือกเขาภูพาน มีถ้ำตื้นสองชั้น
- อายุภาพเขียน: ประมาณ 3,000–4,000 ปี (ยุคก่อนประวัติศาสตร์)
อยากเที่ยว หนองบัวลำภู ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
ภาพเขียนสีมีอะไรให้ดูบ้าง
ภาพเขียนที่ภูผายาเป็นสีแดงทั้งหมด กระจายเป็นกลุ่ม ๆ ตามผนังถ้ำ แบ่งคร่าว ๆ ได้เป็นสองโซนตามชั้นถ้ำ แต่ละโซนเล่าเรื่องคนละแบบ ถ้าดูแบบไม่รีบ จะเห็นรายละเอียดที่น่าทึ่งว่าคนเมื่อหลายพันปีก่อนตั้งใจวาดอะไรลงไป
- ถ้ำล่าง — ผนังเรียบยาวราว 5 เมตร มีลายเรขาคณิต ภาพสัตว์ และภาพรอยฝ่ามือสีแดง ซึ่งเป็นเหมือนลายเซ็นของคนยุคนั้น
- ถ้ำบน — ภาพกระจายเป็นกลุ่ม เห็นชัดเป็นภาพสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ภาพคน ภาพสัตว์เลื้อยคลาน และโครงร่างสัตว์ขนาดใหญ่
- โทนสี — ใช้สีแดงจากแร่ในดิน ติดทนบนหินปูนมาหลายพันปี บางจุดจางตามกาลเวลาแล้ว
ดูภาพให้สนุกขึ้น
ภาพเขียนสีจางและกลืนกับสีหินในบางมุม ถ้าไปช่วงแดดเฉียงตอนเช้าหรือบ่ายแก่ จะเห็นเส้นชัดกว่ากลางวันที่แดดตรง พกไฟฉายเล็กไปด้วยช่วยส่องมุมที่อยู่ในเงาได้
วิวทุ่งกว้างเบื้องล่าง
อีกเหตุผลที่ทำให้ภูผายาคุ้มค่าเดินขึ้นคือวิว ตัวภูเขาตั้งโดดอยู่กลางที่ราบ พอขึ้นไปถึงบริเวณถ้ำและชะง่อนหิน จะมองลงไปเห็นทุ่งนาและหมู่บ้านแผ่กว้างเบื้องล่าง เป็นภาพที่เปลี่ยนไปตามฤดู หน้าฝนเขียวจัด หน้าเกี่ยวข้าวเป็นสีทอง คนยุคก่อนประวัติศาสตร์เลือกจุดนี้เป็นที่อยู่และที่วาดภาพก็คงเพราะมองเห็นรอบทิศได้ไกล
วิธีเดินทางไปภูผายา
ภูผายาอยู่ในเขตอำเภอสุวรรณคูหา ห่างจากตัวเมืองหนองบัวลำภูพอสมควร เส้นทางหลักคือขับรถส่วนตัวขึ้นไปทางเหนือของจังหวัด แล้วเลี้ยวเข้าทางบ้านนาเจริญ ตำบลนาสี ช่วงสุดท้ายเป็นทางเข้าหมู่บ้านและทางขึ้นเขา แนะนำให้ติดต่อคนพื้นที่หรือเจ้าหน้าที่อุทยานนำทาง เพราะป้ายบอกทางมีน้อยและตัวแหล่งไม่ได้อยู่ติดถนนใหญ่
- รถยนต์ส่วนตัว — สะดวกที่สุด จากตัวเมืองมุ่งหน้าอำเภอสุวรรณคูหา แล้วถามทางเข้าบ้านนาเจริญ/ภูผายา
- เช็กกับอุทยาน — อุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ (โทร 063 648 4821) ช่วยยืนยันเส้นทางและสภาพทางขึ้นก่อนไปได้
- หาคนนำทาง — ตัวแหล่งอยู่ค่อนข้างลึก คนพื้นที่บ้านนาเจริญรู้ทางขึ้นถ้ำดีที่สุด
- ขนส่งสาธารณะ — มีน้อยและไม่ถึงตัวแหล่ง ถ้าไม่มีรถ แนะนำเหมารถจากตัวเมืองหรืออำเภอสุวรรณคูหา
บอกตรง ๆ ก่อนไป
ภูผายาเป็นแหล่งโบราณคดีเล็ก ๆ ที่ยังไม่ได้พัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเต็มตัว ไม่มีร้านค้า ไม่มีห้องน้ำพร้อมใช้เสมอ และทางขึ้นบางช่วงเป็นทางดินทางหิน ใครคาดหวังสิ่งอำนวยความสะดวกครบ อาจไม่ใช่ที่นี่ แต่ถ้าชอบบรรยากาศดิบ ๆ และเรื่องราวคนโบราณ ที่นี่ให้ได้เต็ม ๆ
เที่ยวต่อแถวสุวรรณคูหา
เพราะภูผายาอยู่ค่อนข้างไกล การไปทั้งทีจึงควรจับคู่กับที่เที่ยวอื่นในย่านเดียวกัน อำเภอสุวรรณคูหาและเขตภูเก้ามีจุดที่เชื่อมโยงกันทั้งเรื่องธรรมชาติและร่องรอยคนโบราณ
วัดถ้ำสุวรรณคูหา
วัดในถ้ำหินปูนเก่าแก่สมัยล้านช้าง มีพระพุทธรูปและภาพเขียนสีแดงที่ปากถ้ำ อยู่ตำบลนาสีเช่นกัน ขับไปต่อจากภูผายาได้
อุทยานแห่งชาติภูเก้า–ภูพานคำ
ผืนป่ากับวิวทะเลสาบเหนือเขื่อนอุบลรัตน์ มีจุดชมวิวและร่องรอยก่อนประวัติศาสตร์อีกหลายจุดในเขตเดียวกัน
อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ (ฝั่งภูพานคำ)
วิวทะเลสาบกว้างยามเย็น เหมาะปิดท้ายทริปก่อนกลับเข้าตัวเมือง
ช่วงเวลาที่เหมาะไป
- ปลายฝนต้นหนาว (ต.ค.–ก.พ.) — อากาศกำลังดี ทุ่งเบื้องล่างเขียวสดถึงสีทอง เดินขึ้นสบายที่สุด
- หลีกเลี่ยงหน้าฝนชุก — ทางขึ้นเป็นดินหินอาจลื่น และฝนบังวิว
- หน้าร้อน — ไปได้แต่ควรไปเช้าหรือบ่ายแก่ เลี่ยงแดดเปรี้ยงตอนกลางวัน
วางแผนเที่ยวหนองบัวลำภูแบบเต็มวัน รวมที่เที่ยวธรรมชาติและร่องรอยคนโบราณ
ดูคู่มือเที่ยวหนองบัวลำภู →