เที่ยวเกาะ
ระนอง เลือกเกาะไหนดี

เกาะพยามเป็นตัวเลือกตั้งต้นของคนที่อยากเที่ยวทะเลระนอง จุดขายคือเป็นเกาะที่ยังเงียบและเป็นธรรมชาติแบบอันดามันฝั่งเหนือ แต่ก็ยังมีที่พักหลายระดับ ร้านอาหาร คาเฟ่ และบาร์ริมหาดให้เลือกพอสมควร ไม่ถึงกับลำบากเหมือนเกาะเล็กข้าง ๆ ตัวเกาะไม่ใหญ่มาก มีหาดหลักสองฝั่งคือหาดใหญ่ (อ่าวใหญ่) ทางตะวันตกเฉียงใต้ที่เป็นหาดยาว คลื่นเหมาะเล่นน้ำและดูพระอาทิตย์ตก กับอ่าวเขาควายทางเหนือที่มีโขดหินรูปเขาควายเป็นสัญลักษณ์ บนเกาะไม่มีรถยนต์วิ่งทั่วไป คนนิยมเช่ามอเตอร์ไซค์หรือนั่งมอเตอร์ไซค์รับจ้างเที่ยวรอบเกาะ บรรยากาศจึงสงบและช้ากว่าเกาะท่องเที่ยวใหญ่ ๆ เทียบกับอีกสามแบบในบทความนี้ เกาะพยามเด่นที่สุดเรื่องความสมดุลระหว่างความเงียบกับความสะดวก เหมาะกับคนที่อยากได้เกาะสวยแต่ไม่อยากลำบากจนเกินไป

วิธีไปคือมาที่ตัวเมืองระนองแล้วต่อไปท่าเทียบเรือ ซื้อตั๋วเรือช้าหรือสปีดโบตขึ้นเกาะ เรือช้าถูกกว่าแต่ใช้เวลาราวชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมง ส่วนสปีดโบตเร็วกว่าราว 45 นาทีแต่ราคาสูงกว่าและสะเทือนกว่าตอนคลื่นแรง เกาะพยามอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติแหลมสน จึงมีค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานฯ ที่คนไทยกับต่างชาติจ่ายคนละอัตรา ควรเตรียมเงินสดส่วนนี้แยกไว้ ช่วงที่ทะเลใสและเที่ยวสบายที่สุดคือหน้าแล้งราวพฤศจิกายนถึงเมษายน ฟ้าโปร่งคลื่นน้อย รีสอร์ตเปิดครบและเรือวิ่งหลายรอบ การจองที่พักและเรือผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ล่วงหน้าช่วยให้เทียบราคาและเลือกหาดที่ตรงกับสไตล์ได้ก่อนไปถึง

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้แบบตรงไปตรงมา คือเกาะพยามยังเป็นเกาะที่สิ่งอำนวยความสะดวกจำกัดกว่าเกาะใหญ่ในภูเก็ตหรือกระบี่ ไฟฟ้าบางจุดมาเป็นช่วงเวลาหรือใช้เครื่องปั่นไฟ สัญญาณอินเทอร์เน็ตไม่เสถียรทุกมุมเกาะ และตู้เอทีเอ็มมีน้อย ควรเตรียมเงินสดไปให้พอ เรื่องที่ต้องย้ำที่สุดคือฤดู ช่วงมรสุมราวพฤษภาคมถึงตุลาคมคลื่นลมแรง ฝนชุก รีสอร์ตหลายแห่งปิดตามฤดูกาล และเรือลดเที่ยวหรืองดวิ่งในวันที่คลื่นสูง ใครวางแผนไปหน้าฝนต้องเช็กกับที่พักและท่าเรือให้แน่ก่อนว่ายังเปิดและยังมีเรือ อย่าเพิ่งเหมารถหรือจองตั๋วเครื่องบินมาระนองโดยไม่ยืนยันเรื่องเรือก่อน เพราะถ้าคลื่นแรงจริงเรืออาจไม่ออกเพื่อความปลอดภัย

เกาะช้างระนองหรือที่คนเรียกกันว่าเกาะช้างน้อย เป็นเกาะเล็กในทะเลอันดามันที่อยู่ใกล้กับเกาะพยาม แต่เงียบและเรียบง่ายกว่ามาก ต้องแยกให้ชัดก่อนว่านี่คนละเกาะกับเกาะช้างที่ตราด คนละฝั่งทะเลกันเลย ฝั่งตราดอยู่อ่าวไทยและเป็นเกาะใหญ่มีรีสอร์ตหรู ส่วนเกาะช้างระนองอยู่ฝั่งอันดามันและเป็นเกาะเล็กที่ยังคงความดิบและเงียบ ฝรั่งจึงเรียกว่า Koh Chang Noi หรือ Little Koh Chang เพื่อไม่ให้สับสน เสน่ห์ของเกาะนี้คือความไม่มีอะไร ไม่มีร้านสะดวกซื้อ ไม่มีตู้เอทีเอ็ม ไม่มีผับบาร์เสียงดัง มีแค่หาดทราย ทะเล บังกะโลไม้ริมหาด และร้านอาหารเล็ก ๆ ไม่กี่ร้าน คนที่มาส่วนใหญ่ตั้งใจมาตัดขาดจากเมือง นอนฟังเสียงคลื่น และอยู่ยาวเป็นสัปดาห์ เทียบกับเกาะพยาม เกาะช้างระนองเงียบและถูกกว่า แต่ก็ลำบากกว่าชัดเจน

หาดหลักอยู่ฝั่งตะวันตกของเกาะซึ่งดูพระอาทิตย์ตกได้สวยและมีบังกะโลหนาแน่นที่สุด ส่วนอ่าวเล็ก ๆ ทางเหนือและใต้จะเงียบกว่าและเข้าถึงยากกว่า ที่พักเกือบทั้งหมดเป็นบังกะโลไม้เรียบง่ายราคาหลักร้อย บางเจ้ามีไฟฟ้าจากเครื่องปั่นไฟเฉพาะช่วงเย็นถึงดึก การเดินทางต้องนั่งเรือจากท่าเรือปากน้ำระนอง ส่วนใหญ่เป็นเรือหางยาวหรือเรือช้า บางช่วงต้องเหมาเรือหรือรอรอบที่มีคนพอ ควรสอบถามรอบเรือและราคากับที่พักที่จองไว้ล่วงหน้า เพราะเรือไปเกาะนี้ไม่ได้มีทุกชั่วโมงเหมือนเกาะใหญ่ ช่วงที่เหมาะไปคือหน้าแล้งราวพฤศจิกายนถึงเมษายนเท่านั้น เพราะเป็นช่วงที่ทะเลสงบ บังกะโลเปิด และเรือวิ่งสม่ำเสมอ

สิ่งที่ต้องบอกกันตรง ๆ ก่อนไป คือเกาะช้างระนองเหมาะกับคนบางแบบเท่านั้น ใครที่ชอบความสะดวก อยากได้แอร์ น้ำอุ่น เน็ตแรง หรือมีร้านให้เดินช็อป อาจรู้สึกว่าลำบากเกินไป เพราะเกาะนี้แทบไม่มีสิ่งเหล่านั้น ต้องเตรียมเงินสดไปให้พอเพราะไม่มีตู้เอทีเอ็ม เตรียมยาประจำตัว ไฟฉาย และของใช้จำเป็นไปเอง เรื่องที่ย้ำที่สุดคือฤดู ช่วงมรสุมราวพฤษภาคมถึงตุลาคมคลื่นลมแรงมาก บังกะโลส่วนใหญ่ปิดตามฤดูกาลและเรือมักงดวิ่ง จึงแทบจะไปไม่ได้ในช่วงนั้น ใครอยากไปต้องวางแผนช่วงหน้าแล้งและยืนยันกับที่พักก่อนว่าเปิดและจัดเรือรับได้จริง อย่าดั้นด้นไปถึงปากน้ำระนองแล้วค่อยหาเรือเอาหน้างานในหน้าฝน เพราะเสี่ยงไปไม่ถึงเกาะ

ถ้าเป้าหมายคือน้ำใสและดำน้ำดูปะการังให้คุ้ม ทัวร์ดำน้ำตื้นวนเกาะนอกของระนองคุ้มกว่าการนอนหาดอยู่บนเกาะเดียว เพราะสปีดโบตจะพาไปหมู่เกาะนอกในเขตอุทยานแห่งชาติแหลมสนที่คนน้อยและน้ำใสกว่าจุดใกล้ฝั่ง จุดที่นิยมแวะคือเกาะกำ (มีทั้งเกาะกำใหญ่และเกาะกำตก) ที่ขึ้นชื่อเรื่องหาดทรายขาวและแนวปะการังน้ำตื้น กับเกาะญี่ปุ่นหรือที่คนเรียกเกาะยิปุ่น ซึ่งมีน้ำใสและปะการังให้ดำน้ำดูฝูงปลา หลายโปรแกรมวนแวะ 3-5 จุดในวันเดียว มีทั้งช่วงลอยตัวดูปะการัง เดินเล่นหาดบนเกาะ และพักกินมื้อกลางวัน ทัวร์แบบ join group สปีดโบตเป็นที่นิยมเพราะได้หลายจุดในเวลาจำกัดและมีชูชีพให้ครบ เหมาะกับคนพาเด็กหรือคนที่ว่ายน้ำไม่คล่อง เทียบกับการพักบนเกาะ แบบนี้เด่นเรื่องน้ำใสและความหลากหลายของจุดดำน้ำ แต่แลกด้วยการอยู่บนเรือทั้งวันและไม่ได้ค้างคืน

ราคาทัวร์ต่อคนมักรวมอาหารกลางวัน ผลไม้ น้ำดื่ม อุปกรณ์ดำน้ำตื้น และชูชีพไว้แล้ว บางเจ้ารวมค่าธรรมเนียมอุทยานฯ แหลมสนไว้ในราคาด้วย บางเจ้าเก็บแยก จึงควรถามให้ชัดก่อนจอง หลายทัวร์มีบริการรับส่งจากที่พักในตัวเมืองระนองหรือจากเกาะพยาม การจองผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ล่วงหน้าช่วยให้เทียบได้ว่าราคานั้นรวมอะไร แวะกี่เกาะ เป็นสปีดโบตหรือเรือใหญ่ และออกจากท่าไหน ควรเช็กด้วยว่าโปรแกรมเน้นดำน้ำตื้นหรือเน้นเที่ยวหาด เพราะแต่ละเจ้าจัดเส้นทางต่างกัน ช่วงที่ทะเลใสและเหมาะดำน้ำตื้นที่สุดคือหน้าแล้งราวพฤศจิกายนถึงเมษายน ทัศนวิสัยใต้น้ำดีและคลื่นน้อย

สิ่งที่ต้องย้ำที่สุดสำหรับทัวร์นี้คือเรื่องฤดูและความปลอดภัย ช่วงมรสุมราวพฤษภาคมถึงตุลาคมทะเลอันดามันฝั่งระนองคลื่นลมแรง ทัศนวิสัยใต้น้ำแย่ และผู้ให้บริการส่วนใหญ่งดออกเรือไปเกาะนอกเพื่อความปลอดภัย จึงแทบจองทัวร์แบบนี้ไม่ได้ในหน้าฝน ใครอยากดำน้ำต้องวางแผนช่วงหน้าแล้งเป็นหลัก อีกเรื่องคือการนั่งสปีดโบตไปเกาะนอกที่อยู่ไกลบางช่วงคลื่นค่อนข้างแรง คนเมาเรือง่ายควรกินยาแก้เมากันล่วงหน้าและเลือกนั่งกลางลำ ปะการังบางจุดเปราะบางและมีร่องรอยเสื่อมโทรม จึงไม่ควรเหยียบหรือแตะปะการัง ควรใช้ครีมกันแดดที่เป็นมิตรกับแนวปะการัง และทำตามคำแนะนำของไกด์อย่างเคร่งครัดเพื่อความปลอดภัยของทั้งคนและแนวปะการัง

อีกหนึ่งประสบการณ์ที่ทำได้เฉพาะที่ระนอง คือการนั่งเรือข้ามด่านไปเกาะสอง หรือที่ฝั่งพม่าเรียกว่าเมือง Kawthaung ซึ่งเป็นเมืองท่าชายแดนของเขตตะนาวศรี ประเทศเมียนมา อยู่ตรงข้ามปากน้ำระนองพอดี เพียงนั่งเรือข้ามฟากไม่นานก็ถึงอีกประเทศ คนไทยจำนวนมากมาที่นี่เพื่อต่อวีซ่า หรือที่เรียกกันว่า visa run โดยข้ามด่านออกไปแล้วกลับเข้ามาเพื่อรีเซ็ตวันพำนัก ส่วนนักท่องเที่ยวบางส่วนข้ามไปเพื่อชมเมืองท่าฝั่งพม่า เดินตลาดชายแดนที่มีของกินและของใช้ราคาย่อมเยา ชมวัดและจุดชมวิวริมน้ำ หรือต่อเรือวนเกาะเล็ก ๆ ฝั่งพม่าเป็นทัวร์วันเดย์ บรรยากาศต่างจากการเที่ยวทะเลไทยชัดเจน ทั้งภาษา อาหาร และวิถีเมืองท่า จึงเป็นออปชันที่น่าลองสำหรับคนที่อยากได้อะไรแปลกใหม่จากทริประนองปกติ

ในทางปฏิบัติ การข้ามด่านต้องใช้พาสปอร์ตและทำเอกสารผ่านแดนที่จุดตรวจคนเข้าเมือง ทั้งฝั่งไทยและฝั่งพม่า มีค่าธรรมเนียมผ่านแดนและค่าทำเอกสารฝั่งพม่าที่เก็บเป็นเงินดอลลาร์หรือเงินบาทตามอัตราที่ด่านกำหนด ควรเตรียมพาสปอร์ตตัวจริงที่ยังไม่หมดอายุ สำเนา รูปถ่าย และเงินสดไปให้พอ เรือข้ามฟากมีทั้งแบบเหมาลำและแบบเรือรวมที่ท่าเรือสะพานปลาหรือท่าเรือปากน้ำระนอง หลายคนใช้บริการร้านทำวีซ่ารันในตัวเมืองระนองที่จัดการเรื่องเรือและเอกสารให้ครบในแพ็กเกจเดียว ซึ่งสะดวกสำหรับคนที่ไม่อยากจัดการเองและช่วยลดความยุ่งยากเรื่องเอกสาร การสอบถามและจองล่วงหน้าช่วยให้รู้ค่าใช้จ่ายและขั้นตอนที่ชัดเจนก่อนไปถึงด่าน

สิ่งที่ต้องบอกกันตรง ๆ และย้ำให้ดี คือเรื่องนี้เป็นการเดินทางข้ามพรมแดนระหว่างประเทศ กฎ ระเบียบ ค่าธรรมเนียม และสถานะการเปิด-ปิดด่านเปลี่ยนแปลงได้ตลอด ขึ้นกับนโยบายและสถานการณ์ของทั้งสองฝั่งในแต่ละช่วง บางช่วงด่านอาจปิดชั่วคราวหรือมีเงื่อนไขเพิ่ม จึงต้องเช็กสถานะล่าสุดของด่านและข้อกำหนดเอกสารกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือผู้ให้บริการที่เชื่อถือได้ก่อนวางแผนทุกครั้ง อย่ายึดข้อมูลเก่าจากรีวิวเมื่อหลายปีก่อน นอกจากนี้ควรตรวจสอบคำแนะนำการเดินทางล่าสุดและปฏิบัติตามกฎหมายของทั้งสองประเทศอย่างเคร่งครัด พกเอกสารให้ครบ ไม่นำสิ่งของต้องห้ามข้ามแดน และเผื่อเวลาสำหรับขั้นตอนตรวจคนเข้าเมืองที่อาจใช้เวลานานในบางวัน