เมืองเก่าระนอง
ตึกแถวจีนฮกเกี้ยน ยุคเหมืองดีบุก

🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026

ถ้าพูดถึงตึกเก่าจีนฮกเกี้ยนภาคใต้ คนส่วนใหญ่นึกถึงภูเก็ตก่อน แต่ระนองคือเมืองพี่น้องที่เล่าเรื่องเดียวกันในสเกลเล็กกว่า เงียบกว่า และคนยังไปไม่ทั่ว เมืองนี้เริ่มจากเหมืองแร่ดีบุกที่เคยรุ่งเรืองจนติดอันดับแหล่งผลิตดีบุกของโลก แรงงานและพ่อค้าชาวจีนฮกเกี้ยนหลั่งไหลเข้ามา หนึ่งในนั้นคือ คอซู้เจียง ผู้บุกเบิกอุตสาหกรรมดีบุกและได้เป็นเจ้าเมืองระนองในเวลาต่อมา เมื่อเหมืองสร้างความมั่งคั่ง ก็เกิดเป็นตึกแถว ศาลเจ้า และคฤหาสน์ที่เรายังเดินดูได้ในวันนี้

ทำไมระนองมีตึกจีนฮกเกี้ยน

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 ภาคใต้ของไทยเป็นหนึ่งในศูนย์กลางอุตสาหกรรมดีบุกของภูมิภาค แรงงานชาวจีนและวิศวกรชาวอังกฤษเข้ามาทำงานเหมืองกันมาก ระนองมีเหมืองแร่หลายสิบแห่งและเป็นแหล่งสินแร่ดีบุกที่คนทั่วโลกรู้จักในยุคนั้น เงินจากดีบุกหล่อเลี้ยงเมืองให้เติบโต พ่อค้าจีนฮกเกี้ยนสร้างตึกแถวสองชั้นแบบชิโนโปรตุกีส คือเอาโครงสร้างและซุ้มโค้งแบบตะวันตกมาผสมกับลวดลายและการใช้งานแบบจีน ชั้นล่างเปิดเป็นร้านค้าหรือครัว ชั้นบนเป็นที่อยู่อาศัย

พอเหมืองดีบุกซบเซาลงในช่วงหลัง เมืองก็ค่อย ๆ เงียบ แต่กลับกลายเป็นข้อดีสำหรับคนชอบถ่ายรูป เพราะตึกเก่าหลายคูหาไม่ถูกรื้อทิ้ง ยังคงหน้าตาเดิม ผนังเก่า บานประตูไม้ และป้ายร้านรุ่นเก่ายังอยู่ครบ กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนหลายจุดเป็นโบราณสถาน เดินถ่ายรูปได้บรรยากาศจริงโดยไม่ต้องจัดฉาก

เดินถ่ายรูปถนนเรืองราษฎร์

ถนนเรืองราษฎร์ คือถนนสายหลักของย่านเมืองเก่า ตึกแถวชิโนโปรตุกีสเรียงยาวสองฝั่ง บางคูหายังเป็นร้านดั้งเดิม ทั้งร้านกาแฟโบราณ ร้านขายของชำ และร้านทอง บางหลังถูกรีโนเวตเป็นคาเฟ่และโฮสเทล เดินทอดเดียวจบได้สบาย ๆ เป็นเส้นหลักที่ควรเริ่ม ช่วงเช้าก่อนสิบโมงแดดยังนวล ร้านเพิ่งเปิด เป็นเวลาถ่ายรูปที่ดีที่สุด

• แนวซุ้มโค้งหน้าตึก — ยืนถ่ายตามแนวทางเดินใต้ซุ้ม จะได้เส้นนำสายตาสวยและมีร่มเงา
• ป้ายร้านรุ่นเก่า — ป้ายตัวอักษรจีนและป้ายร้านทองเก่า ๆ เป็นดีเทลที่ถ่ายแล้วได้กลิ่นอายยุคเหมือง
• บานเฟี้ยมไม้กับผนังเก่า — ผนังปูนลอกและบานประตูไม้เดิม ถ่ายโคลสอัปได้พื้นผิวสวย
• มุมคนใช้ชีวิตจริง — ตอนเช้ามีคนนั่งจิบโกปี๊ ปาท่องโก๋ ถ่ายติดวิถีชีวิตได้ภาพมีเรื่องเล่า

ศาลเจ้าจีนฮกเกี้ยนในย่านเก่า

ศาลเจ้าคือหลักฐานที่ชัดที่สุดของชุมชนจีนฮกเกี้ยนในระนอง สองแห่งหลักอยู่ในย่านเมืองเก่าเดินถึงกันได้ ทั้งคู่ยังเป็นศาลเจ้าที่คนพื้นที่ใช้จริง ไม่ใช่แค่จุดถ่ายรูป

บ้านร้อยปีเทียนสือ คฤหาสน์คหบดี

บ้านร้อยปีเทียนสือ คือคฤหาสน์เก่าใจกลางเมืองที่เล่าเรื่องตระกูลคหบดีดีบุกได้ดีที่สุด บ้านหลังนี้สร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นเรือนหอของเทียนสือกับฉ่ายหล่วน ซึ่งสืบสายมาจากตระกูล ณ ระนอง อันมีต้นตระกูลคือคอซู้เจียง เจ้าเมืองคนแรก ภายในยังเก็บข้าวของเครื่องใช้ เฟอร์นิเจอร์ และภาพถ่ายเก่าไว้ให้ดู มีบริการชุดบ่าบ๋า ย่าหยา ให้เช่าใส่ถ่ายรูปด้วย เป็นจุดที่สายแต่งชุดถ่ายรูปชอบมาก

จวนเจ้าเมืองและสุสานคอซู้เจียง

ถ้าอยากต่อจิ๊กซอว์เรื่องคอซู้เจียงให้ครบ มีอีกสองจุดที่เกี่ยวข้องโดยตรง จวนเจ้าเมืองระนอง เป็นที่พำนักของเจ้าเมือง ปัจจุบันเหลือเป็นซากกำแพงและฐานอาคารที่กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน เดินดูร่องรอยคฤหาสน์ขนาดใหญ่ในอดีตได้ ส่วน สุสานเจ้าเมืองระนอง ที่ฝังคอซู้เจียงอยู่นอกย่านเก่าออกไปเล็กน้อย เป็นสุสานจีนขนาดใหญ่ที่ได้รับพระราชทานที่ดิน บรรยากาศสงบ เหมาะคนสนใจประวัติศาสตร์มากกว่าคนมาเดินถ่ายรูปเล่น

บอกตามตรงว่าจวนเจ้าเมืองเหลือเป็นซากเป็นหลัก ไม่ใช่อาคารสวยพร้อมถ่ายรูปแบบบ้านเทียนสือ ถ้ามีเวลาน้อยและเน้นถ่ายรูป ให้โฟกัสถนนเรืองราษฎร์ ศาลเจ้า และบ้านเทียนสือก่อน แล้วค่อยแวะจวนเจ้าเมืองถ้ายังมีแรงและสนใจเรื่องราว

ร้านเก่าและคาเฟ่ในตึกเก่าให้แวะพัก

เดินถ่ายรูปไปสักพักย่อมหิวและร้อน ในย่านเดียวกันมีทั้งร้านกาแฟโบราณดั้งเดิมและคาเฟ่ที่ทำในตึกเก่า แวะนั่งพักขาแล้วถ่ายรูปต่อได้เลย

เส้นทางเดินถ่ายรูปครึ่งวัน

ย่านเมืองเก่าระนองไม่ใหญ่ เดินเท้าได้เกือบทั้งหมด ครึ่งวันเช้าเอาอยู่สบาย ถ้ามาวันศุกร์ค่อยกลับมาเก็บถนนคนเดินตอนเย็นอีกรอบ

ช่วงไหนเดินเมืองเก่าระนองดีที่สุด

ระนองได้ชื่อว่าฝนแปดแดดสี่ คือฝนเยอะเกือบทั้งปี ช่วงฟ้าเปิดและเดินเที่ยวสบายที่สุดคือราวธันวาคมถึงเมษายน ส่วนเวลาในแต่ละวัน เช้าก่อนสิบโมงดีที่สุด ทั้งแสงนวล อากาศยังไม่ร้อน และร้านกาแฟโบราณยังเปิดของยังครบ ถ้ามาหน้าฝน พกร่มไว้และวางแผนให้มีคาเฟ่ในร่มแทรกระหว่างเดิน จะเที่ยวได้ไม่สะดุด