อาหารมอญสามโคก
ข้าวแช่ ขนมพื้นบ้าน ร้านเก่า

🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026

ถ้าพูดถึงปทุมธานี หลายคนนึกถึงห้างกับมหาวิทยาลัย แต่ฝั่งสามโคกริมแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นชุมชนเก่าของชาวมอญที่อพยพเข้ามาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย วัฒนธรรมการกินของที่นี่จึงเก็บตำรับมอญดั้งเดิมไว้ได้เยอะ ทั้งคาวและหวาน หลายอย่างทำกันตามบ้าน ออกมาขายเฉพาะวันหยุดหรือช่วงงานวัด มาถึงแล้วถ้าไม่ได้ชิมข้าวแช่กับแกงมะตาดถือว่ายังมาไม่ถึงสามโคก

ข้าวแช่มอญ — พระเอกของสามโคก

ข้าวแช่ของชาวมอญไม่เหมือนข้าวแช่ชาววังที่เครื่องประดิดประดอย ของมอญจะเรียบกว่า เป็นข้าวสวยแช่ในน้ำลอยดอกมะลิเย็น ๆ กินกับเครื่องเคียงอย่างลูกกะปิทอด หมูฝอย ไชโป๊วผัดหวาน และผักสด เดิมทีข้าวแช่เป็นอาหารถวายพระและทำในช่วงสงกรานต์เพื่อคลายร้อน บางตำราถือเป็นของแก้บนขอพร พอถึงเดือนเมษายนทั้งย่านจะหอมกลิ่นดอกมะลิจากหม้อข้าวแช่

ร้านอาหารมอญและของพื้นบ้านที่ยังเปิดอยู่

ขนมพื้นบ้านและขนมกวนตามงานวัด

ขนมของชาวมอญสามโคกมีทั้งแบบทำขายทั่วไปและแบบทำเฉพาะเทศกาล ตัวที่เป็นเอกลักษณ์สุดคือขนมกวนช่วงสงกรานต์ ซึ่งทำกันตามบ้านและในงานวัด มาช่วงเดือนเมษายนจะได้เห็นการกวนกาละแมและข้าวเหนียวแดงในกระทะใบใหญ่ ใช้คนกวนหลายคนผลัดกัน เป็นภาพที่เห็นได้เฉพาะที่ชุมชนแบบนี้

• กาละแม (กวันฮะกอ) — ขนมกวนเหนียวหนึบ ชาวมอญเรียก "กวันฮะกอ" แปลว่าขนมกวน ทำกันเฉพาะช่วงสงกรานต์ในงานวัดและตามบ้าน
• ข้าวเหนียวแดง — ขนมกวนคู่กับกาละแม รสหวานหอมน้ำตาลโตนด เป็นของถวายพระและแจกเพื่อนบ้านช่วงปีใหม่ไทย
• ขนมหยกมณี — ขนมเม็ดใส ๆ หนึบ ๆ คลุกมะพร้าว หาซื้อได้ที่ตลาดอิงน้ำสามโคก
• บ้าบิ่นมะพร้าวน้ำหอม — แป้งย่างหอมมะพร้าว กินอุ่น ๆ อร่อยกว่า ขายตามแผงในตลาด
• เม็ดบัวทอด · ขนมครกใบเตย — ของกินเล่นเดินชิมระหว่างเที่ยวตลาดริมคลอง

เที่ยวกินสามโคกให้ครบในวันเดียว

สามโคกเที่ยวสบาย ๆ ครึ่งวันถึงหนึ่งวันก็พอ จุดเด่นคือบรรยากาศชุมชนเก่าริมน้ำที่ยังไม่พลุกพล่าน เหมาะกับคนที่อยากหนีเมืองมาหาของกินแปลก ๆ ใกล้กรุงเทพ ขับรถจากตัวเมืองปทุมธานีไม่ถึง 20 นาที