🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
หนังตะลุงคือมหรสพคู่ภาคใต้มานาน เป็นการเล่นเงาตัวหนังหลังจอผ้าขาว มีนายหนังพากย์เสียงตัวละครเองทุกตัว พร้อมวงดนตรีสด เนื้อเรื่องผสมทั้งวรรณคดี ตลก และเรื่องชาวบ้านที่ล้อสังคมได้แสบ ๆ บ้านหนังตะลุงสุชาติเป็นที่ที่เก็บงานศิลปะแขนงนี้ไว้แบบยังหายใจอยู่ ไม่ใช่แค่ของตั้งโชว์ในตู้กระจก เพราะที่นี่ยังมีคนทำงานแกะหนังและเชิดหนังอยู่จริงทุกวัน
ลุงสุชาติ ทรัพย์สิน คือใคร
สุชาติ ทรัพย์สิน เกิดปี 2481 ที่เมืองคอน เป็นทั้งนายหนังตะลุงและช่างแกะตัวหนังฝีมือครู เรียนวิธีแกะหนังมาจากนายทอง หนูขาว ช่างแกะชื่อดังของจังหวัด แล้วพัฒนาฝีมือจนได้รับยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง แขนงการแสดงพื้นบ้าน ในปี 2549 ท่านเขียนรูป แกะตัวหนัง แต่งกาพย์กลอนและบทหนังได้เองครบทุกอย่าง จึงเป็นทั้งช่างและนายหนังในคนเดียว
ลุงสุชาติเปิดบ้านตัวเองเป็นพิพิธภัณฑ์ตั้งแต่ปี 2539 ด้วยตั้งใจให้เป็นพิพิธภัณฑ์หนังตะลุงมีชีวิต คนทั่วไปจะได้เห็นทั้งของเก่าและกระบวนการทำจริง ปัจจุบันลุงสุชาติเสียชีวิตไปแล้วเมื่อปี 2558 แต่ครอบครัวยังสานต่อ เปิดบ้านให้เข้าชม มีลูกหลานและช่างรุ่นต่อมาทำงานแกะหนังและดูแลพิพิธภัณฑ์ต่อ บอกตรง ๆ ว่าบรรยากาศจึงเป็นบ้านคนจริง ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ของรัฐที่เนี้ยบ แต่นั่นแหละคือเสน่ห์
เกร็ดที่ทำให้ที่นี่พิเศษ
พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เคยได้รางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยถึงสองครั้ง ทั้งด้านแหล่งท่องเที่ยววัฒนธรรมและด้านแหล่งเรียนรู้ จุดที่หาที่อื่นยากคือได้คุยกับช่างและคนในครอบครัวที่ทำงานนี้มาทั้งชีวิต ถ้ามีคำถามถามได้เลย เขายินดีเล่า
อยากเที่ยว นครศรีธรรมราช ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
ดูช่างแกะตัวหนังจริงตรงหน้า
ไฮไลต์ที่คนติดใจที่สุดคือมุมแกะตัวหนัง ตัวหนังตะลุงทำจากหนังวัวหรือหนังควายที่ฟอกจนใส แล้วช่างเอามาขึงกับแผ่นรอง ร่างลายตัวละครลงไป จากนั้นใช้สิ่ว มีด และตุ๊ดตู่หลายขนาดตอกฉลุลายทีละจุด ลายไทยเล็ก ๆ บนตัวพระตัวนางใช้เวลาและสมาธิสูงมาก ตัวหนึ่งอาจใช้เวลาหลายวันกว่าจะเสร็จ ได้ยืนดูใกล้ ๆ แล้วจะเข้าใจว่าทำไมตัวหนังดี ๆ ถึงราคาแพง
- เลือกหนัง — หนังควายให้เส้นแข็งคมเหมาะตัวยักษ์ตัวใหญ่ หนังวัวบางใสกว่าเหมาะตัวพระตัวนางที่เน้นลายละเอียด
- ร่างลาย — ช่างเขียนแบบตัวละครลงบนหนังก่อน ทั้งแบบโบราณและแบบประยุกต์
- ฉลุลาย — ตอกสิ่วและตุ๊ดตู่ทีละรู ให้แสงลอดผ่านเป็นลวดลายเวลาเชิดหลังจอ
- ลงสีและประกอบ — ลงสี เจาะข้อต่อแขนให้ขยับได้ แล้วติดไม้ตับสำหรับจับเชิด
อยากซื้อตัวหนังกลับบ้าน
ที่นี่มีของที่ระลึกขาย ทั้งตัวหนังตะลุงขนาดเล็กสำหรับแขวนประดับ เสื้อยืดลายหนังตะลุง และตัวหนังแกะมือชิ้นใหญ่ราคาหลักร้อยถึงหลักพันขึ้นไปตามขนาดและความละเอียด ซื้อตรงจากบ้านช่างได้ของแท้และเป็นการอุดหนุนงานคราฟต์ใต้โดยตรง
ของในพิพิธภัณฑ์มีอะไรบ้าง
ตัวบ้านเป็นเรือนไม้ทรงปักษ์ใต้ จัดแสดงในหลายโซน เดินดูแบบไม่รีบราวชั่วโมงหนึ่งกำลังดี ของสะสมที่ลุงสุชาติเก็บมาทั้งชีวิตมีทั้งของเมืองคอนเองและของที่ได้มาจากการเดินทาง
รูปหนังโบราณกว่าร้อยปี
ตัวหนังตะลุงเก่าแก่ของภาคใต้ที่อายุเกินร้อยปี เก็บรักษาไว้ให้เห็นฝีมือช่างรุ่นเก่า บางตัวเป็นตัวละครหายากที่ไม่ค่อยมีคนทำแล้ว
ตัวหนังจากหลายชาติ
ไม่ใช่แค่หนังตะลุงใต้ แต่มีหนังเงาจากจีน อินเดีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ไปจนตุรกี ให้เห็นว่าศิลปะการเล่นเงามีอยู่ทั่วโลกและต่างกันยังไง
ข้าวของเครื่องใช้พื้นบ้านใต้
มีดและเครื่องมือช่างที่ลุงสุชาติสะสม รวมถึงข้าวของเครื่องใช้เก่าของชาวใต้ เป็นโซนที่เล่าวิถีชีวิตคนเมืองคอนสมัยก่อนไปในตัว
เวทีและจอเชิดหนัง
มีโรงและจอผ้าขาวสำหรับเชิดหนังตะลุงให้ดูจริง บางช่วงมีสาธิตการเชิดและพากย์ ได้เห็นว่าเงาตัวหนังเคลื่อนไหวหลังจอเป็นยังไง
การเล่นหนังตะลุงเป็นยังไง
หนังตะลุงเล่นกันตอนค่ำ ขึงจอผ้าขาว จุดไฟด้านหลังให้เงาตัวหนังทาบบนจอ นายหนังนั่งหลังจอ จับตัวหนังเชิดพร้อมพากย์เสียงตัวละครเองทุกตัว ทั้งพระ นาง ยักษ์ และตัวตลกประจำคณะอย่างหนูนุ้ยหรือเท่ง ที่เป็นตัวเรียกเสียงหัวเราะ มีวงดนตรีปี่ กลอง ฉิ่ง โหม่งบรรเลงสด เนื้อเรื่องผสมทั้งวรรณคดีและมุกล้อเรื่องราวบ้านเมืองให้คนดูได้ทั้งสนุกและคิดตาม
ที่บ้านหนังตะลุงสุชาติ ถ้าอยากดูการเชิดเต็มรูปแบบควรโทรนัดล่วงหน้า โดยเฉพาะถ้ามาเป็นกลุ่มหรือคณะ เพราะการจัดแสดงสดต้องเตรียมคนและเครื่องดนตรี ส่วนคนทั่วไปที่แวะเข้าชมเฉย ๆ มักได้ดูสาธิตการเชิดสั้น ๆ และการแกะหนังเป็นหลัก บอกไว้ก่อนจะได้ไม่คาดหวังผิด
พาเด็กมาก็เวิร์ก
ที่นี่เหมาะพาเด็กมาเรียนรู้มาก เด็กได้เห็นตัวหนังเงา ๆ ขยับหลังจอแล้วตื่นเต้น และได้ลองจับตัวหนังเชิดเองภายใต้การดูแลของช่าง เป็นกิจกรรมที่สนุกกว่ายืนดูของในตู้ ลองชวนเด็กถามช่างเรื่องตัวละครได้
เวลาเปิด ค่าเข้า และการเดินทาง
- ที่ตั้ง — เลขที่ 6 ถนนศรีธรรมโศก ซอย 3 ตำบลในเมือง อำเภอเมือง อยู่ในตัวเมืองนคร ใกล้ย่านวัดพระมหาธาตุ
- เวลาเปิด — เปิดทุกวันราว 9.00–17.00 น. บางวันเปิดเช้ากว่านั้น ถ้าจะไปช่วงเช้ามากหรือมาเป็นหมู่คณะ โทรเช็กก่อนได้ที่ 0-7534-6394
- ค่าเข้า — เข้าฟรี ไม่เก็บค่าเข้า แต่มีกล่องรับบริจาคให้ช่วยสนับสนุนการดูแลพิพิธภัณฑ์ตามกำลัง
- การเดินทาง — อยู่ในเมือง นั่งรถสองแถว มอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือขับรถเองมาได้สะดวก มีที่จอดรถหน้าบ้าน
- ใช้เวลา — เดินดูและคุยกับช่างราว 45 นาทีถึง 1 ชั่วโมงครึ่ง แล้วแต่ว่าจะดูสาธิตนานแค่ไหน
จับคู่เที่ยวในเมืองครึ่งวัน
บ้านหนังตะลุงสุชาติอยู่ในตัวเมือง จับคู่กับวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารและย่านเมืองเก่าถนนท่าโพธิ์-ราชดำเนินได้ในครึ่งวัน ไหว้พระธาตุตอนเช้า แวะดูแกะหนังช่วงสาย แล้วเดินกินขนมจีนเมืองคอนต่อเป็นมื้อเที่ยง ลงตัวพอดี
บอกตรง ๆ ก่อนไป
- เป็นบ้านคน ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์หรู — พื้นที่เป็นเรือนไม้แบบบ้าน ๆ ไม่ได้แอร์เย็นฉ่ำหรือป้ายข้อมูลเป๊ะทุกชิ้น แต่ได้ความจริงและคนเล่าสด ๆ
- การเชิดเต็มรูปแบบไม่ได้มีทุกวัน — ถ้าตั้งใจมาดูโชว์เชิดหนังยาว ๆ ต้องโทรนัดก่อน คนที่แวะเฉย ๆ ได้ดูสาธิตสั้นและการแกะหนังเป็นหลัก
- ของที่ระลึกเป็นงานมือ ราคาตามฝีมือ — ตัวหนังแกะมือชิ้นสวยราคาหลักพันขึ้นไป ถ้างบจำกัดมีชิ้นเล็กและเสื้อยืดให้เลือก
- ไปช่วงสายดีกว่า — ช่วงสายมักมีช่างนั่งทำงานให้เห็น ถ้าไปเย็นมากอาจเจอช่วงที่ปิดแล้ว
ดูที่พักและคู่มือเที่ยวนครศรีธรรมราชแบบเต็ม ๆ ก่อนออกเดินทาง
ดูคู่มือเมืองคอน →