🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
ถ้ำลอดอยู่ในตำบลถ้ำลอด อำเภอปางมะผ้า ห่างจากตัวอำเภอราว 8 กิโลเมตร อยู่กึ่งกลางระหว่างตัวเมืองแม่ฮ่องสอนกับอำเภอปายพอดี ใครขับรถเส้น 1095 (แม่ฮ่องสอน–ปาย–เชียงใหม่) ก็แวะได้สบาย ตัวถ้ำยาวร่วม 1,600 เมตร มีลำธารน้ำใสไหลผ่านกลาง ทำให้เกิดวิธีเที่ยวที่ไม่เหมือนถ้ำอื่นในไทย คือต้องนั่งแพไม้ไผ่ลอยตามน้ำเข้าไปแทนการเดินอย่างเดียว
ถ้ำลอดมีอะไร — 3 ถ้ำในที่เดียว
หลังจ่ายค่าแพและจ้างไกด์แล้ว ไกด์จะถือตะเกียงเจ้าพายุพาลอดเข้าถ้ำทีละห้อง ภายในแบ่งเป็นถ้ำย่อย 3 ถ้ำที่คาแร็กเตอร์ต่างกันชัดเจน เดินครบทั้งสามใช้เวลาราว 1.5–2 ชั่วโมง
ถ้ำเสาหินหลวง
ถ้ำแรกที่เจอ เป็นห้องโถงเพดานสูงโล่ง มีเสาหินงอกหินย้อยต้นมหึมาตั้งกลางถ้ำ บางต้นว่ากันว่าสูงที่สุดต้น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่องไฟตะเกียงขึ้นไปแล้วเห็นประกายแร่วิบวับ
ถ้ำตุ๊กตา
ถ้ำที่กว้างและยาวที่สุดในถ้ำลอด ได้ชื่อจากหินงอกปุ่มเล็ก ๆ เรียงรายเป็นแถวคล้ายตุ๊กตาตัวจิ๋วยืนต่อแถวกัน ต้องปีนบันไดไม้ขึ้นไปอีกชั้น เป็นจุดที่หินงอกหินย้อยละเอียดสวยที่สุด
ถ้ำผีแมน (ถ้ำตุ๊กตาชั้นใน)
ถ้ำสุดท้ายที่เป็นแหล่งโบราณคดี เคยพบเศษภาชนะดินเผา เมล็ดพืช เครื่องมือหิน และกระดูกมนุษย์โบราณ จุดเด่นคือโลงไม้โบราณ หรือ ‘โลงผีแมน’ ที่ตั้งค้างอยู่บนคานหินมานับพันปี
อยากเที่ยว แม่ฮ่องสอน ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
นั่งแพไม้ไผ่ — ไฮไลต์ที่ทำให้ถ้ำนี้ต่าง
ลำธารใสไหลผ่านกลางถ้ำยาวเกือบ 300 เมตร ช่วงขาเข้าและขาออกจะนั่งแพไม้ไผ่ที่คนแจวยืนถ่อให้ ส่วนช่วงกลางถ้ำต้องขึ้นจากแพเดินบนสะพานไม้ไปดูถ้ำชั้นบน แล้วค่อยกลับมาลงแพอีกฝั่ง ถ่อไปในความมืดสนิทโดยมีแค่แสงตะเกียงนำทาง เป็นบรรยากาศที่หลายคนบอกว่าเหมือนหลุดเข้าไปอีกโลก น้ำในถ้ำใสจนเห็นฝูงปลาพลวงตัวใหญ่ว่ายตามแพ
เรื่องน้ำในหน้าฝน
ช่วงหน้าฝน (พ.ค.–ต.ค.) ระดับน้ำในถ้ำขึ้นสูง บางวันแพลอดเข้าถ้ำชั้นในไม่ได้และต้องปิดบางส่วนชั่วคราว ถ้าอยากนั่งแพครบทุกช่วงและถ่ายรูปสวย แนะนำมาช่วง พ.ย.–เม.ย. ที่น้ำใสและนิ่งกว่า
โลงไม้โบราณผีแมน — ของจริงพันกว่าปี
‘ผีแมน’ คือชื่อที่คนพื้นถิ่นเรียกโลงไม้โบราณที่พบกระจายตามถ้ำสูงทั่วปางมะผ้า ลักษณะเป็นท่อนไม้ขนาดใหญ่ขุดกลางให้เป็นร่องคล้ายเรือ ปลายแกะเป็นหัวสองข้าง ใช้บรรจุกระดูกคนตายของชุมชนยุคก่อนประวัติศาสตร์ นักโบราณคดีกำหนดอายุไว้ราว 1,200–2,200 ปี ที่ถ้ำลอดยังเห็นโลงตั้งค้างอยู่บนคานหินในถ้ำผีแมนของจริง ไม่ใช่ของจำลอง ถือเป็นมรดกที่หาดูยากและควรชมด้วยความเคารพ ห้ามปีนป่ายหรือจับต้อง
ฝูงนกนางแอ่นตอนเย็น — ดูฟรี
ช่วงพระอาทิตย์ตกราว 17.30–18.30 น. นกนางแอ่นหลายแสนตัวจะบินกลับเข้ารังในถ้ำพร้อมกันเป็นสายดำยาวพาดท้องฟ้า สวนทางกับค้างคาวที่บินออกไปหากิน เป็นปรากฏการณ์ที่ดูได้ฟรีจากปากถ้ำ ไม่ต้องจ่ายค่าแพ หลายคนตั้งใจมาให้ทันช่วงเย็นเพื่อดูช่วงนี้โดยเฉพาะ แนะนำยืนรอบริเวณสะพานหน้าถ้ำก่อนมืด
ราคา เวลาเปิด และสิ่งที่ต้องรู้
- เวลาเปิด — ประมาณ 08.00/09.00–18.00 น. ทุกวัน ถ้าจะดูนกตอนเย็น ควรถึงก่อน 17.00 น.
- ค่าไกด์ถือตะเกียง — ราว 150 บาท ต่อกลุ่ม (ไกด์บังคับ เข้าเองไม่ได้) ไกด์ 1 คนดูแลได้ราว 3 คน
- ค่าแพไม้ไผ่ — ราว 300–400 บาท ต่อแพ นั่งได้ 3–4 คน (เลือกเข้า 3 ถ้ำเต็มหรือ 2 ถ้ำได้) บวกค่าบำรุงถ้ำคนละ 20–30 บาท
- รวมต่อกลุ่มเล็ก — โดยรวมตกราว 450–550 บาทต่อแพ ถ้าหารกัน 3–4 คนถือว่าคุ้ม
- เดินครบ 3 ถ้ำ — ใช้เวลาราว 1.5–2 ชั่วโมง มีปีนบันไดไม้พอสมควร
เคล็ดลับก่อนไป
ใส่รองเท้าที่เปียกได้และกันลื่น เพราะต้องลงแพและเดินบนหินชื้น พกไฟฉาย/มือถือสำรองไว้ด้วยถึงไกด์จะมีตะเกียง และเตรียมเงินสดไปจ่าย เพราะแถวนั้นสัญญาณและร้านรับโอนมีจำกัด
เดินทางไปถ้ำลอดยังไง
ทางที่สะดวกที่สุดคือขับรถหรือเช่ามอเตอร์ไซค์เอง เพราะอยู่ริมเส้น 1095 ระหว่างปายกับแม่ฮ่องสอน ใครไม่มีรถสามารถนั่งรถสองแถว/รถตู้สายปาย–แม่ฮ่องสอนมาลงปากทางถ้ำลอดที่ปางมะผ้า แล้วต่อมอเตอร์ไซค์รับจ้างเข้าไปอีกราว 8 กม. หรือซื้อทัวร์ครึ่งวันจากปายที่จัดรถรับ–ส่งให้เลย
จากอำเภอปาย
ขับรถราว 1 ชั่วโมง (~50 กม.) เส้น 1095 มุ่งหน้าแม่ฮ่องสอน ส่วนใหญ่คนนิยมเที่ยวถ้ำลอดเป็นทริปครึ่งวันจากปาย
จากตัวเมืองแม่ฮ่องสอน
ขับรถราว 1.5 ชั่วโมง (~70 กม.) เส้น 1095 มุ่งหน้าปาย เหมาะแวะระหว่างวิ่งลูปแม่ฮ่องสอน–ปาย–เชียงใหม่
เที่ยวถ้ำลอดแบบไหนดี — แพลนตามเวลาที่มี
ถ้ำลอดอยู่กลางทางพอดี จะแวะระหว่างวิ่งลูปหรือมาเป็นทริปครึ่งวันจากปายก็ได้ นี่คือสองแบบที่คนนิยม
ไปกลับสบาย ๆ ทันดูนกเย็น
แม่ฮ่องสอน → ปาย แวะกลางทาง
วางแผนเที่ยวแม่ฮ่องสอนแบบเต็มทริป ทั้งที่พัก ที่กิน ที่เที่ยว
ดูคู่มือเที่ยวแม่ฮ่องสอน →