10 กิจกรรมน่าทำ
ใน นครศรีธรรมราช

วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองของนครศรีธรรมราชและเป็นหนึ่งในปูชนียสถานสำคัญที่สุดของภาคใต้ หัวใจของวัดคือพระบรมธาตุเจดีย์ องค์เจดีย์ทรงระฆังคว่ำอย่างศิลปะลังกา สีขาวสูงเด่น มียอดหุ้มทองคำที่มองเห็นได้แต่ไกล เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ชาวใต้และคนไทยทั่วประเทศเดินทางมากราบไหว้เพื่อความเป็นสิริมงคล รอบองค์เจดีย์ใหญ่มีเจดีย์บริวารรายล้อมจำนวนมาก และมีระเบียงคดที่เดินชมได้โดยรอบ องค์พระบรมธาตุยังปรากฏอยู่บนตราประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช สะท้อนว่าวัดนี้ผูกพันกับตัวตนของเมืองมายาวนาน ปัจจุบันวัดอยู่ในบัญชีเบื้องต้นเพื่อเสนอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโก จึงมักถูกเรียกว่าว่าที่มรดกโลก

นอกจากองค์เจดีย์ ภายในวัดยังมีวิหารและอาคารเก่าให้เดินชมอีกหลายหลัง เช่น วิหารพระม้าซึ่งเป็นทางขึ้นสู่ลานประทักษิณรอบองค์พระบรมธาตุ วิหารหลวง และวิหารเขียนที่จัดแสดงพุทธศิลป์และของมีค่าที่ผู้มีจิตศรัทธานำมาถวายสืบต่อกันมา งานปูนปั้น งานไม้แกะสลัก และลวดลายประดับตามซุ้มประตูล้วนเป็นฝีมือช่างโบราณที่ควรค่าแก่การเดินดูอย่างช้า ๆ ทำเลของวัดอยู่ริมถนนราชดำเนินใจกลางเมืองเก่า เดินหรือนั่งรถต่อไปยังกำแพงเมืองเก่า พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช และย่านของกินในเมืองได้สะดวก จึงเข้ากันดีกับการเที่ยวแบบซิตี้ทัวร์เมืองเก่าที่รวมหลายจุดในวันเดียว ผู้ให้บริการหลายเจ้ามีแพ็กเกจนำเที่ยวพร้อมรถรับส่งและไกด์เล่าประวัติให้ฟัง เหมาะกับคนที่อยากเข้าใจเรื่องราวมากกว่าการเดินดูเฉย ๆ

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือวัดนี้เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และมีคนมากราบไหว้ตลอดทั้งปี ควรแต่งกายสุภาพ งดเสื้อสายเดี่ยวหรือกางเกงขาสั้นเหนือเข่า และถอดรองเท้าเมื่อเข้าเขตวิหาร วันหยุดยาว เทศกาล และช่วงงานประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุคนจะแน่นเป็นพิเศษ อยากได้บรรยากาศสงบให้มาช่วงเช้าวันธรรมดา แดดเมืองนครฯ ค่อนข้างแรงและลานรอบเจดีย์เปิดโล่ง ควรเตรียมหมวกกับน้ำดื่มและหลีกเลี่ยงช่วงเที่ยงวัน บริเวณโดยรอบมีร้านขายดอกไม้ธูปเทียนและของที่ระลึกซึ่งบางจุดค่อนข้างพลุกพล่าน ควรเก็บของมีค่าให้มิดชิด หากมากับทัวร์ควรเช็กว่าโปรแกรมให้เวลาในวัดพอสำหรับเดินชมและไหว้พระอย่างไม่รีบเกินไป

วัดเจดีย์ หรือที่คนเรียกติดปากว่า “วัดไอ้ไข่” อยู่ที่ ต.ฉลอง อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช เป็นหนึ่งในหมุดหมายสายมูที่มีคนหลั่งไหลมามากที่สุดของภาคใต้ ความเชื่อหลักผูกกับ “ไอ้ไข่” หรือตาไข่ กุมารเทพที่ชาวบ้านเคารพนับถือ เชื่อกันว่าท่านศักดิ์สิทธิ์เรื่องการขอโชคลาภ การค้าขาย การงาน และของหาย ผู้คนจึงเดินทางมาจากทั่วประเทศเพื่อกราบไหว้และบนบานในเรื่องที่ตั้งใจไว้ บรรยากาศที่วัดจึงคึกคักแทบทุกวัน โดยเฉพาะช่วงวันหยุดยาวและช่วงใกล้วันหวยออก

ธรรมเนียมการไหว้ที่เห็นกันจนเป็นภาพจำคือการแก้บนด้วยประทัดและรูปปั้นไก่ชน เมื่อขอสิ่งใดแล้วสมหวัง ผู้ศรัทธาก็จะกลับมาจุดประทัดและถวายรูปไก่ตามที่บนไว้ ทำให้รอบบริเวณวัดมีรูปปั้นไก่หลากหลายขนาดตั้งเรียงราย รวมถึงรูปปั้นไก่ชนขนาดใหญ่ที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของที่นี่ นอกจากนี้ยังมีการถวายชุดทหาร ของเล่นเด็ก และขนมต่าง ๆ ตามความเชื่อเรื่องกุมารเทพ การมาที่นี่จึงเป็นทั้งการทำบุญและการได้เห็นวัฒนธรรมความศรัทธาของคนใต้อย่างใกล้ชิด ควรแต่งกายและวางตัวให้เหมาะสมกับสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

ในแง่การเที่ยว วัดไอ้ไข่มักถูกจัดรวมอยู่ในโปรแกรมไหว้พระเสริมสิริมงคลของนครศรีธรรมราช คู่กับวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารในตัวเมือง และต่อทริปไปเที่ยวทะเลสิชล-ขนอมได้ในคราวเดียว เพราะอยู่ในเส้นทางเดียวกัน หากไม่ได้ขับรถเอง การเลือกทัวร์แบบไหว้พระหลายวัดหรือเช่ารถพร้อมคนขับจะช่วยจัดคิวเวลาและหลีกเลี่ยงปัญหาที่จอดรถในวันคนเยอะได้สะดวกกว่า

อ่าวขนอมทางเหนือของจังหวัดนครศรีธรรมราชเป็นหนึ่งในไม่กี่จุดของไทยที่มีโอกาสเห็นโลมาสีชมพู หรือโลมาหลังโหนกอินโดแปซิฟิก ในถิ่นอาศัยตามธรรมชาติ โลมากลุ่มนี้ตัวเต็มวัยมักมีผิวออกสีชมพูอมเทา อาศัยหากินตามแนวชายฝั่งและปากอ่าวที่น้ำไม่ลึกมาก ชาวประมงและกลุ่มเรือท้องถิ่นแถวอ่าวเตล็ดและแหลมประทับจึงเปิดบริการพานั่งเรือออกไปชม โดยทั่วไปเป็นเรือหางยาวหรือเรือประมงลำเล็กแบบเหมาลำ ล่องเลาะเลียบชายฝั่งไปยังบริเวณที่ฝูงโลมาชอบออกหากิน ระหว่างทางยังได้เห็นวิวเขาหินปูน เกาะเล็กเกาะน้อย และวิถีประมงพื้นบ้านของขนอมไปด้วย เป็นกิจกรรมสายธรรมชาติที่ไม่ต้องออกแรงมาก เหมาะพาเด็กและผู้ใหญ่ไปด้วยกัน

เสียงจากรีวิวจริงของคนที่ไปมาส่วนใหญ่พูดตรงกันว่า ถ้าโชคดีจะได้เห็นโลมาทั้งสีเทาและสีชมพูโผล่ขึ้นมาหายใจ บางครั้งเห็นแม่ลูกว่ายเข้ามาใกล้เรือหรือกระโดดพ้นน้ำให้ลุ้นกันสนุก หลายคนบอกว่าราคาเหมาลำหลักพันบาทเมื่อหารกันหลายคนต่อลำถือว่าคุ้ม และประทับใจที่ได้เห็นสัตว์หายากในธรรมชาติจริง ไม่ใช่ในกรง จุดที่ควรย้ำแบบตรงไปตรงมาคือการเห็นโลมาไม่มีการันตี บางเที่ยวลุ้นอยู่นานหรือแทบไม่เจอเลย เพราะโลมาเป็นสัตว์ป่าที่เคลื่อนที่ตามอาหารและกระแสน้ำ คนที่ตั้งความหวังว่าต้องเจอชัวร์อาจผิดหวังได้ จึงควรมองการล่องเรือครั้งนี้เป็นการออกไปสัมผัสทะเลและลุ้นโชค มากกว่าจะการันตีผลลัพธ์

เรื่องที่ควรใส่ใจเพื่อความปลอดภัยของทั้งคนและโลมามีหลายข้อ ข้อแรกคือช่วงเวลา ควรออกเรือรอบเช้าราวเจ็ดถึงแปดโมงที่น้ำค่อนข้างนิ่งและแดดยังไม่แรง โอกาสเจอโลมาก็มากกว่าช่วงสาย ข้อสองคือเรือที่ใช้เป็นเรือลำเล็ก เวลาเจอคลื่นลมจะโคลงและกระแทกพอสมควร คนเมาเรือง่ายควรกินยาแก้เมาล่วงหน้าและสวมเสื้อชูชีพตลอด ข้อสามและสำคัญที่สุดคือเรื่องสวัสดิภาพสัตว์ ควรเลือกเจ้าที่ชมแบบเว้นระยะห่าง ไม่เร่งเครื่องไล่ต้อน ไม่ขับวนล้อมฝูงโลมา และดับเครื่องหรือชะลอเมื่อโลมาเข้ามาใกล้ เพราะการไล่ต้อนและเสียงเครื่องยนต์รบกวนการหากินและเลี้ยงลูกของโลมาโดยตรง การเลือกเรือที่ทำถูกวิธีคือการช่วยให้โลมาสีชมพูฝูงนี้ยังอยู่กับอ่าวขนอมต่อไป

ชายฝั่งขนอมอยู่เหนือสุดของนครศรีธรรมราช ต่อแนวลงมากับอำเภอสิชล เป็นแถบทะเลอ่าวไทยที่ยังเงียบและคนไม่พลุกพล่านเท่าฝั่งอันดามัน จุดเด่นคือถนนเลียบทะเลสายขนอม–เขาพลายดำ ที่ขับเลาะไปตามหน้าผาและอ่าวเล็กอ่าวน้อยได้เรื่อย ๆ ระหว่างทางมีหาดให้แวะหลายแห่งเรียงต่อกัน ตั้งแต่หาดคอเขา หาดหน้าด่าน หาดขนอม ไปจนถึงหาดในเพลาที่ค่อนข้างเงียบ ทรายสีอ่อน และมีทิวมะพร้าวเรียงยาว หลายอ่าวเป็นหาดโค้งเว้าที่มีคนอาบแดดไม่กี่กลุ่ม เหมาะกับคนที่อยากได้ทะเลแบบสงบ ๆ นั่งฟังคลื่นมากกว่าทะเลที่มีกิจกรรมคึกคักและร้านรวงแน่นขนัด

ปลายทางที่คนขับรถมาแถบนี้มักไม่พลาดคือจุดชมวิวเขาพลายดำ ซึ่งอยู่บนเนินเขาริมทะเลรอยต่อขนอม–สิชล จากด้านบนจะมองเห็นแนวชายฝั่งโค้งยาว ทะเลอ่าวไทยเป็นฉากกว้าง และในวันฟ้าใสยังเห็นเกาะแก่งไกล ๆ ได้ พื้นที่นี้อยู่ในเขตอนุรักษ์ที่มีทั้งภูเขา ป่า และทะเลอยู่ใกล้กัน จึงเป็นจุดถ่ายรูปยอดนิยมของทริปขนอม–สิชล ทั้งช่วงเช้าที่แดดยังนุ่มและช่วงเย็นก่อนพระอาทิตย์ตก การเข้าชมหาดต่าง ๆ และขึ้นจุดชมวิวไม่มีค่าเข้า ค่าใช้จ่ายหลักจึงเป็นเรื่องการเดินทางและที่พักเป็นหลัก

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือแถบนี้เน้นบรรยากาศเงียบสงบ กิจกรรมทางน้ำและร้านค้ามีไม่มากเท่าทะเลท่องเที่ยวหลัก คนที่ชอบความคึกคักอาจรู้สึกว่าเรียบเกินไป ข้อสองคือแทบทุกจุดต้องมีรถส่วนตัว รถเช่า หรือเหมารถ เพราะหาดกับจุดชมวิวกระจายอยู่ตามถนนเลียบทะเลที่ยาวหลายกิโลเมตร และรถสาธารณะเข้าถึงน้อย ถ้าไม่มีรถการวางแผนล่วงหน้าเรื่องพาหนะสำคัญมาก ข้อสามคือช่วงมรสุมปลายปีราวเดือนตุลาคมถึงธันวาคม ทะเลอ่าวไทยฝั่งนี้มักมีคลื่นลมแรงและฝนตก บางวันน้ำขุ่นและเล่นน้ำไม่ปลอดภัย ควรเช็กพยากรณ์อากาศและสภาพทะเลก่อนออกเดินทาง ช่วงที่ทะเลใสและเหมาะเที่ยวมากกว่าคือหน้าแล้งราวกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม สุดท้ายคือถนนเลียบเขาบางช่วงแคบและคดโค้ง ควรขับด้วยความระมัดระวังโดยเฉพาะช่วงฝนตกหรือตอนกลางคืน

หมู่บ้านคีรีวงเป็นชุมชนเก่าแก่ที่ตั้งรกรากอยู่เชิงเขาหลวง ในเขต ต.กำโลน อ.ลานสกา มีลำธารธรรมชาติสายใหญ่ไหลผ่านกลางหมู่บ้าน ล้อมด้วยสวนผลไม้และป่าเขาเขียวชอุ่ม จุดขายหลักคือบรรยากาศสโลว์ไลฟ์และอากาศเย็นสบายเกือบตลอดปี จนหลายสื่อยกให้เป็นหนึ่งในหมู่บ้านที่อากาศดีที่สุดในประเทศ (มีการอ้างถึงการวัดระดับโอโซนในพื้นที่) การเที่ยวที่นี่ไม่ได้เน้นสถานที่แลนด์มาร์กแบบต้องรีบเช็กอิน แต่เป็นการเดินเล่นในหมู่บ้าน ข้ามสะพานที่ทอดข้ามลำธาร แวะจิบกาแฟในคาเฟ่ริมน้ำ และดูวิถีชีวิตคนในชุมชนที่ยังทำสวนและงานหัตถกรรมเป็นหลัก

ไฮไลต์ที่คนรีวิวถึงบ่อยคือสะพานบ้านคีรีวงที่ข้ามลำธารน้ำใส เป็นจุดถ่ายรูปและนั่งเล่นรับลมเย็น ๆ กับกลุ่มหัตถกรรมผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติที่สกัดสีจากพืชในท้องถิ่น เช่น สีชมพูจากเปลือกมังคุด สีเหลืองจากใบเพกา และสีน้ำตาลจากฝักสะตอ นักท่องเที่ยวเข้าร่วมเวิร์กช็อปทำผ้าผืนของตัวเองได้ ส่วนสายน้ำอย่างการล่องแก่งและเล่นน้ำในลำธารทำได้เฉพาะช่วงที่น้ำมากพอ ซึ่งคือฤดูฝนถึงต้นหน้าหนาว นอกฤดูน้ำลำธารจะตื้นและกิจกรรมล่องแก่งมักปิด เหลือเป็นการนั่งเล่นริมน้ำและเดินชมสวนแทน การเดินทางสะดวกที่สุดคือขับรถหรือเช่ารถจากตัวเมืองนครศรีธรรมราชเข้ามา เพราะรถสาธารณะเข้าถึงยากและไม่ค่อยมีรถต่อในหมู่บ้าน

ข้อควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือคีรีวงเหมาะกับคนที่อยากได้ความเงียบและธรรมชาติมากกว่าความสะดวกสบายครบวงจร ที่พักส่วนใหญ่เป็นโฮมสเตย์และรีสอร์ตเล็ก ๆ จำนวนห้องมีจำกัด ช่วงวันหยุดยาวและหน้าหนาวห้องเต็มเร็ว ควรจองล่วงหน้า สิ่งอำนวยความสะดวกบางอย่าง เช่น ร้านค้าและร้านอาหาร มีไม่มากและปิดเร็ว สัญญาณโทรศัพท์บางจุดอ่อน อากาศที่เย็นและชื้นแปลว่าฝนตกบ่อยโดยเฉพาะหน้าฝน ทางเดินและถนนบางช่วงลื่น ควรเตรียมรองเท้าที่เกาะพื้นดีและเสื้อกันฝน หากตั้งใจมาเพื่อล่องแก่งโดยเฉพาะ ควรเช็กสภาพน้ำกับโฮมสเตย์หรือกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนก่อนออกเดินทาง เพื่อไม่ให้ผิดหวังในช่วงที่น้ำน้อย

น้ำตกกรุงชิงอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาหลวง อำเภอนบพิตำ ห่างจากตัวเมืองนครศรีธรรมราชราวหนึ่งชั่วโมงครึ่งโดยรถ เป็นน้ำตกชั้นใหญ่ที่เกิดจากคลองกรุงชิงไหลตัดผ่านหน้าผาหินกลางป่าดิบชื้น ชั้นที่คนตั้งใจมาดูกันมากที่สุดคือชั้นสองที่ชื่อ หนานฝนแสนห่า ซึ่งเป็นภาพเดียวกับที่เคยพิมพ์อยู่บนธนบัตรใบละหนึ่งพันบาทรุ่นปี 2535 การจะไปถึงจุดนั้นต้องเดินตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติเข้าไปราวสี่กิโลเมตร รวมไป-กลับประมาณแปดกิโลเมตร ระหว่างทางเป็นป่าร่มครึ้ม มีป้ายสื่อความหมายธรรมชาติ ศาลาพักเป็นระยะ และน้ำตกชั้นเล็ก ๆ ให้แวะพักถ่ายรูปก่อนถึงชั้นใหญ่

เสน่ห์ของกรุงชิงอยู่ที่ได้เดินป่าจริงจังในป่าดิบชื้นที่ยังสมบูรณ์ ต้นไม้สูงใหญ่ เฟิร์นและมอสขึ้นเขียวชอุ่ม เป็นแหล่งดูนกและผีเสื้อที่นักธรรมชาติวิทยารู้จักดี พอเดินถึงหนานฝนแสนห่าจะเห็นสายน้ำตกลงจากหน้าผาสูงเป็นละอองฟุ้งคล้ายฝน สมชื่อ และมีแอ่งน้ำให้ลงเล่นคลายเหนื่อย เส้นทางนี้เหมาะกับคนที่อยากได้ประสบการณ์เดินป่ามากกว่ามาแค่ถ่ายรูปหน้าน้ำตก ค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานคิดแยกราคาคนไทยกับต่างชาติชัดเจน หากไม่มีรถ การจ้างรถพร้อมคนขับหรือจองทัวร์จากตัวเมืองนครศรีธรรมราชจะสะดวกกว่า เพราะทางเข้าอยู่ลึกและรถสาธารณะเข้าถึงยาก

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือเส้นทางไกลและมีช่วงขึ้นเนินชัน แม้ทางส่วนใหญ่จะเป็นทางเดินที่จัดไว้ แต่ระยะแปดกิโลเมตรไป-กลับก็เหนื่อยพอควร ควรมีสภาพร่างกายพร้อมและเผื่อเวลาไว้อย่างน้อยครึ่งวัน ข้อสองคือช่วงหน้าฝนน้ำตกสวยและน้ำเยอะที่สุด แต่ทางจะลื่นและมีทากชุกชุมมาก ควรใส่รองเท้าที่เกาะพื้นดี สวมถุงกันทากหรือถุงเท้ายาว และเตรียมยาทากันทากไปด้วย ส่วนหน้าแล้งทางเดินสบายกว่าแต่ปริมาณน้ำจะลดลง ข้อสามคือควรออกเดินแต่เช้าและกลับก่อนบ่ายแก่ เพราะอุทยานมักให้เริ่มเดินในช่วงเช้าถึงบ่ายต้น ๆ เพื่อความปลอดภัย และในป่ามืดเร็ว ข้อสุดท้ายคือสัญญาณโทรศัพท์มีจำกัด ควรเตรียมน้ำดื่ม อาหารว่าง เสื้อกันฝน และไปเป็นกลุ่มหรือกับคนนำทางจะปลอดภัยกว่าเดินคนเดียว

น้ำตกพรหมโลกเป็นน้ำตกที่คนนครศรีธรรมราชนึกถึงเป็นอันดับต้น ๆ เมื่ออยากหาที่เล่นน้ำใกล้เมือง ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาหลวง อำเภอพรหมคีรี ห่างจากตัวเมืองนครศรีธรรมราชราวยี่สิบห้าถึงสามสิบกิโลเมตร ขับรถราวสี่สิบถึงห้าสิบนาทีก็ถึง จุดที่ทำให้คนแวะกันเยอะคือเป็นน้ำตกหลายชั้น มีทั้งหมดสี่ชั้นหลัก ไล่ตั้งแต่ชั้นล่างที่เดินจากลานจอดรถเข้าไปไม่ไกล มีแอ่งน้ำกว้างให้ลงแช่และเล่นน้ำได้จริง ไปจนถึงชั้นบนที่ต้องเดินขึ้นเขาไปอีกพอสมควร แต่ละชั้นมีชื่อเรียกและแอ่งน้ำของตัวเอง น้ำที่ไหลลงมาจากยอดเขาหลวงค่อนข้างเย็นและใสในช่วงที่น้ำมาก จึงเป็นจุดคลายร้อนยอดนิยมของคนในพื้นที่และนักท่องเที่ยวที่แวะมาเที่ยวเมืองคอน

เสน่ห์ของพรหมโลกคือความสะดวกที่หาได้ไม่บ่อยในน้ำตกป่า ชั้นล่างเข้าถึงง่าย เดินทางเรียบ มีร้านอาหารและร้านค้าบริเวณทางเข้าอุทยาน มีห้องน้ำและจุดเปลี่ยนเสื้อผ้าให้พร้อม เหมาะกับครอบครัวที่พาเด็กหรือผู้สูงอายุมาด้วย ส่วนคนที่ชอบเดินป่าระยะสั้นก็เดินไล่ขึ้นไปเก็บชั้นบน ๆ ที่คนน้อยกว่าและบรรยากาศเป็นธรรมชาติมากกว่าได้ การเข้าน้ำตกต้องเสียค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานแห่งชาติเขาหลวง ซึ่งเก็บแยกอัตราระหว่างคนไทยกับชาวต่างชาติอย่างชัดเจน คนที่ไม่มีรถส่วนตัวมักเหมารถหรือจองทัวร์ครึ่งวันจากในเมือง เพราะรถสาธารณะเข้าถึงจุดนี้มีไม่มาก และถ้ารวมพรหมโลกไว้กับที่เที่ยวอื่นในเส้นพรหมคีรีก็เที่ยวได้สบาย ๆ ภายในวันเดียว

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือปริมาณน้ำขึ้นกับฤดูอย่างชัดเจน ช่วงหน้าแล้งราวกุมภาพันธ์ถึงเมษายน น้ำอาจเหลือน้อยจนน้ำตกดูเป็นสายบาง ๆ และบางแอ่งตื้นเกินกว่าจะเล่นน้ำได้เต็มที่ ถ้าอยากเห็นน้ำเต็มแรงควรไปช่วงปลายฝนถึงต้นหนาว แต่ช่วงฝนหนักก็ต้องระวังน้ำป่าและกระแสน้ำแรง อุทยานอาจปิดบางชั้นเพื่อความปลอดภัย ข้อสองคือทางเดินขึ้นชั้นบนค่อนข้างชัน เป็นดินและหินสลับบันได บางช่วงลื่น โดยเฉพาะตอนเปียก ควรใส่รองเท้าที่เกาะพื้นดีและระวังเวลาปีนป่าย ข้อสามคือช่วงวันหยุดยาวและวันหยุดสุดสัปดาห์คนค่อนข้างเยอะ ชั้นล่างที่เล่นน้ำได้ง่ายจะแน่นเป็นพิเศษ ถ้าอยากได้บรรยากาศสงบให้ไปวันธรรมดาหรือช่วงเช้า และอย่าลืมว่าค่าธรรมเนียมสำหรับต่างชาติแพงกว่าคนไทยหลายเท่า ควรเตรียมเงินสดไว้จ่ายหน้าด่าน รวมถึงเก็บขยะกลับและไม่ทิ้งอะไรลงแอ่งน้ำเพื่อรักษาน้ำตกให้สะอาด

เมืองเก่านครศรีธรรมราชเป็นย่านที่เดินเที่ยวได้ทั้งวันโดยไม่ต้องรีบ จุดเริ่มที่คนนิยมคือกำแพงเมืองเก่าและประตูชัยเหนือ (บางที่เรียกประตูชัยศักดิ์) ริมถนนราชดำเนิน ซึ่งเป็นประตูเมืองเก่าเพียงแห่งเดียวที่ยังหลงเหลือพร้อมแนวกำแพงอิฐบางส่วน กำแพงเมืองนี้สร้างมาตั้งแต่สมัยตั้งเมืองและได้รับการบูรณะหลายยุค เดินดูและถ่ายรูปได้โดยไม่มีค่าเข้า จากนั้นเลี้ยวเข้าซอยราชดำเนินไปที่พิพิธภัณฑ์บ้านหนังตะลุงสุชาติ ทรัพย์สิน บ้านของศิลปินแห่งชาติผู้เป็นช่างแกะและช่างเชิดหนังตะลุงที่ได้รับการยอมรับทั้งในและต่างประเทศ ภายในจัดแสดงตัวหนังตะลุงเก่าหายากบางชิ้นอายุกว่าร้อยปี พร้อมตัวหนังจากหลายประเทศอย่างจีน อินเดีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย และตุรกี

ไฮไลต์ของบ้านหนังตะลุงสุชาติคือการได้เห็นขั้นตอนการแกะตัวหนังจากหนังวัวลงลายฉลุอย่างละเอียด และหลายครั้งมีการสาธิตเชิดหนังตะลุงจากโรงเชิดให้ชมกันสด ๆ พิพิธภัณฑ์เปิดทุกวันและเข้าชมฟรี มีกล่องรับบริจาคและของที่ระลึกทำมือให้อุดหนุนช่างในราคาย่อมเยา บนหน้ารีวิว Tripadvisor ได้คะแนนเฉลี่ยราว 4.6 เต็ม 5 จากผู้รีวิว 24 ราย หลายคนชมว่าได้ความรู้เรื่องประวัติหนังตะลุงแบบเจาะลึก มีคำอธิบายภาษาอังกฤษช่วย คนในครอบครัวเจ้าของใจดีและเล่าเรื่องสนุก เหมาะพาเด็กมาด้วย เดินต่ออีกไม่ไกลก็ถึงถนนท่ามอญ ย่านของกินเก่าใจกลางเมืองที่มีทั้งข้าวแกงปักษ์ใต้ ขนมจีน กาแฟโบราณ และขนมพื้นเมืองให้ชิมเป็นมื้อปิดทริป

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือตัวพิพิธภัณฑ์และการจัดแสดงดูเก่าตามอายุ บางส่วนอ้างอิงรางวัลตั้งแต่ปี 2539 รีวิวบางรายจึงบอกว่าบรรยากาศค่อนข้างคลาสสิกมากกว่าจะเป็นพิพิธภัณฑ์สมัยใหม่ ใครคาดหวังการจัดแสดงแบบอินเทอร์แอกทีฟอาจต้องปรับความคาดหวัง ข้อสองคือการสาธิตเชิดหนังไม่ได้มีตลอดเวลาและมักเล่าเป็นภาษาใต้ ถ้าอยากดูการแสดงเต็มรูปแบบควรโทรสอบถามหรือติดต่อล่วงหน้า ข้อสามคือบริเวณรอบบ้านเป็นบ้านไม้เก่ากลางชุมชน มีช่วงที่ยุงและแมลงพอสมควร ควรเตรียมยากันยุงและแต่งตัวสบาย ข้อสี่คือกำแพงเมืองเก่าเป็นโบราณสถานกลางแจ้ง ช่วงกลางวันแดดแรงและไม่มีที่บังแดดมากนัก เดินช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ จะสบายกว่า และร้านของกินย่านท่ามอญหลายร้านขายเฉพาะช่วงเช้าถึงบ่าย ควรวางแผนให้ไปถึงก่อนร้านปิด

ขนอมเป็นอำเภอชายทะเลทางเหนือสุดของจังหวัดนครศรีธรรมราช อยู่ฝั่งอ่าวไทยและมีหมู่เกาะเล็ก ๆ กระจายอยู่หน้าอ่าวให้ออกเรือดำน้ำตื้นได้ ทัวร์วนเกาะขนอมส่วนใหญ่ออกจากท่าเรือในตัวอำเภอ แล่นเรือหางยาวหรือสปีดโบ๊ตวนแวะเกาะท่าไร่และเกาะนุ้ยนอก ซึ่งมีแนวปะการังน้ำตื้นและฝูงปลาให้ลอยตัวดูได้โดยไม่ต้องว่ายน้ำเก่ง ไฮไลต์ที่ทำให้ขนอมต่างจากที่อื่นคือโลมาสีชมพู หรือโลมาหลังโหนกที่อาศัยอยู่ประจำในอ่าวขนอมแถบแหลมประทับ เรือหลายลำจะพาไปลอยลำรอชมโลมาก่อนหรือหลังลงดำน้ำ และบางโปรแกรมยังแวะถ้ำเขาวังทองที่มีหินงอกหินย้อยให้เดินชมบนบกด้วย จึงเป็นทริปที่ได้ทั้งทะเล สัตว์ป่า และถ้ำในรอบเดียว

ทัวร์แบบ join group ราคาต่อคนไม่แพงและมักรวมเสื้อชูชีพกับอุปกรณ์ดำน้ำตื้น (หน้ากากและท่อหายใจ) มาให้ บางเจ้ารวมน้ำดื่มและผลไม้ ส่วนรอบเต็มวันหรือเหมาลำจะมีมื้ออาหารและเลือกจุดแวะได้อิสระกว่าแต่ราคาสูงขึ้น การจองผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ล่วงหน้าช่วยให้เทียบได้ว่าราคานั้นรวมอะไรบ้าง แวะกี่จุด และเป็นเรือหางยาวหรือสปีดโบ๊ต ควรถามผู้จัดให้ชัดว่าโปรแกรมมีชมโลมาและแวะถ้ำเขาวังทองหรือไม่ เพราะบางรอบเน้นดำน้ำตื้นอย่างเดียว ช่วงเวลาที่ทะเลใสและเหมาะออกเรือที่สุดคือหน้าแล้งราวเดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม ส่วนหน้ามรสุมปลายปีคลื่นลมแรงและเรือหลายเจ้างดวิ่ง ช่วงเวลาที่มีโอกาสเจอโลมามากคือตอนเช้าตรู่และช่วงเย็นที่โลมาออกหากิน

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนจองแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือการเห็นโลมาสีชมพูไม่การันตี เพราะเป็นสัตว์ป่าที่เคลื่อนที่ตามแหล่งอาหาร บางรอบเจอหลายตัวว่ายใกล้เรือ บางรอบเห็นไกล ๆ หรือไม่เจอเลย ควรมองว่าเป็นการลุ้นมากกว่าตั้งเป้าว่าต้องเจอ และเพื่อไม่รบกวนโลมาเรือไม่ควรเร่งเข้าไปใกล้หรือไล่ตามฝูง ข้อสองคือแนวปะการังบางจุดตื้นและได้รับผลกระทบจากตะกอนและสภาพอากาศ ทัศนวิสัยใต้น้ำจึงไม่ได้ใสเท่าทะเลอันดามัน ควรปรับความคาดหวังและเลือกไปวันที่คลื่นลมสงบ ข้อสามคือเรือหางยาวเปิดโล่งแทบไม่มีที่บังแดดและโคลงตามคลื่น คนเมาเรือง่ายควรกินยาแก้เมาล่วงหน้าและนั่งกลางลำ เตรียมเสื้อกันแดดแขนยาว หมวก แว่นกันแดด และครีมกันแดดที่เป็นมิตรกับแนวปะการังไปด้วย ห้ามเหยียบหรือแตะปะการัง จะช่วยให้แนวปะการังของขนอมอยู่ต่อไปได้นาน

วัดธาตุน้อย หรือที่หลายคนเรียกว่าวัดพระธาตุน้อย ตั้งอยู่ที่ตำบลหลักช้าง อำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช สร้างขึ้นตามความประสงค์ของพ่อท่านคล้าย วาจาสิทธิ์ (พระครูพิศิษฐ์อรรถการ) พระเกจิอาจารย์ที่ชาวปักษ์ใต้เคารพศรัทธาอย่างสูง ท่านได้รับการกล่าวขานว่าเป็นเทพเจ้าแห่งแดนใต้ เพราะคำให้พรของท่านที่มักกล่าวว่า “ขอให้เป็นสุข เป็นสุข” เป็นที่มาของความเชื่อเรื่องวาจาสิทธิ์ที่ผู้ศรัทธายึดถือสืบมา จุดที่คนเดินทางมากราบมากที่สุดคือองค์พระเจดีย์สีขาว ซึ่งได้รูปแบบมาจากพระบรมธาตุเมืองนครศรีธรรมราช ภายในชั้นบนของเจดีย์เป็นที่ประดิษฐานสรีระสังขารของพ่อท่านคล้ายในโลงแก้ว ให้ผู้มีจิตศรัทธาได้เข้าไปสักการะ

บรรยากาศของวัดเน้นความสงบและความเป็นสายบุญ ผู้มาเยือนส่วนใหญ่มาเพื่อกราบสรีระพ่อท่านคล้าย ขอพร ถวายสังฆทาน และปิดทองตามความเชื่อ รอบองค์เจดีย์มีลานกว้างและรูปเหมือนพ่อท่านคล้ายให้กราบไหว้ หลายครอบครัวพาผู้ใหญ่มาทำบุญ บ้างมาบนบานเรื่องการงานและสุขภาพ การเข้าชมไม่มีค่าเข้า แต่นิยมเตรียมเงินทำบุญหรือซื้อดอกไม้ธูปเทียนและวัตถุมงคลบริเวณวัดตามศรัทธา ช่วงวันหยุดยาวและเทศกาลจะมีผู้ศรัทธาเดินทางมาจำนวนมาก โดยเฉพาะสายบุญที่เดินทางมาไหว้พระหลายวัดในเส้นทางเดียวกัน วัดจึงกลายเป็นหมุดหมายสำคัญของทริปทำบุญในนครศรีธรรมราช

เรื่องที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือวัดอยู่นอกตัวเมืองนครศรีธรรมราชพอสมควร ห่างจากตัวเมืองราวสี่สิบกิโลเมตร การเดินทางด้วยรถส่วนตัวหรือทัวร์สายบุญที่รวมรถรับส่งจะสะดวกที่สุด เพราะรถสาธารณะเข้าถึงไม่คล่องนัก ช่วงกลางวันอากาศค่อนข้างร้อนและแดดแรง โดยเฉพาะเวลายืนรอกราบสรีระหรือเดินรอบลานเจดีย์ ควรเตรียมหมวก ร่ม และน้ำดื่มไปด้วย วันหยุดและเทศกาลคนจะแน่นมาก อาจต้องต่อคิวเข้าเจดีย์และหาที่จอดรถยาก การไปช่วงเช้าวันธรรมดาจะได้บรรยากาศสงบและคนน้อยกว่า การแต่งกายควรสุภาพให้เหมาะกับการเข้าวัดและเคารพสถานที่ศักดิ์สิทธิ์