10 กิจกรรมน่าทำ
ใน เพชรบุรี

อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานเป็นผืนป่าอนุรักษ์ที่ใหญ่ที่สุดของไทย กินพื้นที่กว่าสองพันตารางกิโลเมตรในจังหวัดเพชรบุรีต่อเนื่องถึงประจวบคีรีขันธ์ และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติจากความหลากหลายของพืชและสัตว์ป่า ไฮไลต์ที่คนพูดถึงมากที่สุดคือทะเลหมอกยามเช้าที่จุดชมวิวเขาพะเนินทุ่ง ซึ่งในวันอากาศดีจะเห็นหมอกขาวลอยคลุมยอดเขาเป็นแนวกว้างสุดสายตา นอกจากนั้นยังมีเส้นทางส่องนกและชมสัตว์ป่าที่นักดูนกทั่วโลกให้ความสนใจ ทั้งนกพญาปากกว้าง นกเงือก ชะนี และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอีกหลายชนิด รวมถึงน้ำตกทอทิพย์และการล่องเรือชมวิวอ่างเก็บน้ำแก่งกระจานยามเย็น

เพราะพื้นที่กว้างและเส้นทางภายในเป็นถนนดินขึ้นเขา การจองทัวร์หรือเช่ารถนำเที่ยวพร้อมไกด์ท้องถิ่นจึงเป็นวิธีที่คนส่วนใหญ่แนะนำ โดยเฉพาะคนที่มาครั้งแรก ไกด์จะรู้ว่าช่วงเวลาไหนและจุดใดมีโอกาสเจอสัตว์มากที่สุด พาเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติได้ปลอดภัย และช่วยจัดการเรื่องการจองรถขึ้นพะเนินทุ่งซึ่งมีระบบโควตาจำกัดจำนวนคันต่อวัน จุดกางเต็นท์หลักอยู่ที่บ้านกร่างและพะเนินทุ่ง มีบ้านพักและลานกางเต็นท์ให้จองล่วงหน้าผ่านระบบของกรมอุทยานฯ ค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานคิดแยกจากค่าทัวร์ คนไทยและต่างชาติจ่ายคนละอัตรา จึงควรเตรียมเงินสดส่วนนี้เผื่อไว้ ส่วนการจองผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ช่วยให้เทียบได้ว่าแพ็กเกจไหนรวมรถ อาหาร ที่พัก และค่าธรรมเนียมไว้แล้วบ้าง

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือการขึ้นไปดูทะเลหมอกพะเนินทุ่งต้องจองรถล่วงหน้าและมีโควตาจำกัด ช่วงไฮซีซันที่นั่งเต็มเร็วมาก บางคนวางแผนไม่ทันจึงไม่ได้ขึ้น ถนนดินขึ้นเขาชันและคดเคี้ยว รถทั่วไปขึ้นไม่ได้ ต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อหรือรถของอุทยานฯ เท่านั้น และการเจอสัตว์ป่าเป็นเรื่องของโชคและจังหวะ ไม่มีการันตีว่าจะเจอทุกครั้ง บางวันเดินทั้งวันเห็นแค่ร่องรอย อุทยานยังปิดบางเส้นทางในช่วงหน้าฝนราวเดือนสิงหาคมถึงตุลาคมเพื่อความปลอดภัยและฟื้นฟูธรรมชาติ จึงควรเช็กประกาศของกรมอุทยานฯ ก่อนวางแผน ช่วงที่เหมาะกับการดูทะเลหมอกและอากาศเย็นสบายที่สุดคือปลายฝนต้นหนาวถึงหน้าหนาว ราวเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์

พระนครคีรี หรือที่คนเพชรบุรีเรียกติดปากว่า "เขาวัง" เป็นพระราชวังฤดูร้อนที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) โปรดให้สร้างขึ้นบนยอดเขาสูงกลางเมืองเพชรบุรี ตัวเขาแบ่งเป็น 3 ยอด แต่ละยอดมีสิ่งก่อสร้างสำคัญต่างกัน ยอดหนึ่งเป็นหมู่พระที่นั่งและพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงของใช้เก่าแก่ อีกยอดเป็นที่ตั้งของพระธาตุจอมเพชรเจดีย์สีขาวเด่น และอีกยอดเป็นวัดพระแก้วน้อยประจำวัง จุดเด่นคือสถาปัตยกรรมที่ผสมทั้งไทย จีน และตะวันตกเข้าด้วยกันอย่างลงตัว สะท้อนรสนิยมยุคเปิดประเทศ เมื่อขึ้นไปถึงยอดจะได้วิวเมืองเพชรบุรีแบบพาโนรามา มองเห็นแม่น้ำ วัด และทุ่งนารอบเมืองได้กว้างไกล

การขึ้นเขาวังทำได้สองทาง ทางแรกคือนั่งเคเบิลคาร์ (รถรางไฟฟ้า) ที่ลากขึ้นลงตลอดวัน สะดวกสำหรับผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือคนที่ไม่อยากเหนื่อย อีกทางคือเดินขึ้นบันไดหินซึ่งค่อนข้างชันและใช้แรงพอสมควร แต่ได้บรรยากาศร่มรื่นระหว่างทาง ค่าเข้าอุทยานฯ กับค่าเคเบิลคาร์คิดแยกกัน และคนไทยกับต่างชาติจ่ายคนละอัตรา ควรเตรียมเงินสดส่วนนี้ไว้ ด้านบนมีทางเดินเชื่อมระหว่างยอดเขาให้เดินชมได้ครบในรอบเดียว ช่วงเย็นก่อนพระอาทิตย์ตกเป็นเวลาที่แดดอ่อนลงและวิวสวยที่สุด ส่วนกลางวันแดดค่อนข้างแรงเพราะพื้นที่บนเขาเปิดโล่ง เพชรบุรีอยู่ห่างกรุงเทพฯ ราว 2 ชั่วโมง หลายคนจึงแวะเขาวังเป็นจุดหลักแล้วต่อไปกินขนมหวานเมืองเพชรและเที่ยวถ้ำเขาหลวงในทริปเดียวกัน

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือเขาวังเป็นถิ่นของฝูงลิงจำนวนมาก ลิงที่นี่คุ้นคนและค่อนข้างดุ มักฉวยถุงอาหาร ขวดน้ำ แว่นตา หรือของที่ถืออยู่ในมือ ควรเก็บของมีค่าให้มิดชิด ไม่ถือถุงพลาสติกให้เห็น และไม่ควรให้อาหารลิง การเดินชมบนยอดเขาต้องเดินขึ้นลงบันไดและทางลาดหินพอสมควร รองเท้าที่ใส่สบายและเดินถนัดจะช่วยได้มาก คนที่เลือกเดินขึ้นแทนเคเบิลคาร์ควรเผื่อแรงและน้ำดื่ม เพราะบันไดชันและอากาศร้อน เมื่อเข้าชมภายในพระที่นั่งต้องถอดรองเท้าและหมวก แต่งกายสุภาพ ไม่ใส่เสื้อเปิดไหล่หรือกางเกงขาสั้นเกินเข่า และควรเช็กเวลาปิดของอุทยานฯ ล่วงหน้าเพราะปิดค่อนข้างเร็วในช่วงเย็น

ถ้ำเขาหลวงเป็นถ้ำวัดที่คนพูดถึงมากที่สุดของเพชรบุรี ตั้งอยู่ในเขาหลวง ต.ธงชัย ห่างตัวเมืองเพียงไม่กี่กิโลเมตร จึงแวะได้ง่ายในทริปเที่ยวเมืองครึ่งวันที่มักพ่วงพระนครคีรีและวัดเก่ากลางเมืองไว้ด้วยกัน จุดที่ทำให้ถ้ำนี้ติดใจคนไปเยือนคือแสงธรรมชาติที่ลอดลงมาตามช่องเพดานถ้ำในช่วงสาย ตกกระทบหมู่พระพุทธรูปเบื้องล่างเป็นลำแสงเฉียง ให้บรรยากาศขรึมและสงบต่างจากวัดกลางแจ้งทั่วไป ภายในแบ่งเป็นคูหาใหญ่หลายห้อง มีพระพุทธรูปรวมกันนับร้อยองค์ หลายองค์สร้างมาตั้งแต่กลางสมัยรัตนโกสินทร์ และมีพระพุทธรูปองค์สำคัญที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) โปรดเกล้าฯ ให้สร้างและพระราชทานไว้ ทำให้ถ้ำแห่งนี้มีคุณค่าทั้งด้านศรัทธาและประวัติศาสตร์

การไปถ้ำเขาหลวงเหมาะกับคนที่ชอบสถานที่เงียบ ๆ ได้เดินชมแบบไม่รีบ ค่าเข้าถ้ำไม่แพง บางช่วงมีรถสองแถวรับส่งขึ้น-ลงเชิงเขา ส่วนใครที่ไม่ได้ขับรถเอง เลือกทัวร์เที่ยวเมืองเพชรบุรีหรือทัวร์จากหัวหินที่แวะถ้ำเขาหลวงพร้อมจุดอื่นในทริปเดียวได้ ช่วงเวลาที่แนะนำคือสายราวสิบโมงถึงเที่ยง เพราะเป็นจังหวะที่แสงลอดเพดานลงมาชัดและถ่ายรูปสวยที่สุด ถ้าไปเช้ามากหรือบ่ายแก่แสงจะไม่เข้าถ้ำเหมือนช่วงสาย การจองทัวร์ล่วงหน้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ช่วยให้เทียบได้ว่าโปรแกรมแวะกี่จุด รวมรถรับส่งและไกด์หรือไม่ และใช้เวลาที่ถ้ำนานพอให้เดินชมครบทุกคูหาหรือเปล่า

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือทางลงถ้ำเป็นบันไดหินค่อนข้างชันและมักมีความชื้นจนพื้นลื่น ควรใส่รองเท้าที่เกาะพื้นดีและจับราวเดินช้า ๆ โดยเฉพาะผู้สูงอายุและคนเข่าไม่ดี ก่อนถึงปากถ้ำมีลิงอาศัยอยู่จำนวนมากและบางตัวค่อนข้างดุ ชอบฉวยถุงอาหารหรือของกินในมือ จึงไม่ควรถืออาหารให้เห็นและเก็บกระเป๋าให้มิดชิด ทางวัดห้ามให้อาหารลิง ภายในถ้ำแสงค่อนข้างสลัวในบางจุด เดินระวังพื้นต่างระดับ และเพราะเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์จึงควรแต่งกายสุภาพและสำรวมกิริยา ช่วงวันหยุดยาวคนค่อนข้างเยอะ หากอยากได้บรรยากาศเงียบและแสงสวยควรเลี่ยงชั่วโมงเร่งด่วนหรือไปวันธรรมดา

หาดชะอำเป็นหาดทรายยาวหลายกิโลเมตรในจังหวัดเพชรบุรี ต่อเนื่องลงไปทางหัวหิน จุดขายคือระยะทางที่ใกล้กรุงเทพฯ นั่งรถราว 2.5-3 ชั่วโมงก็ถึง จึงเป็นทะเลไปเช้าเย็นกลับยอดนิยมของคนกรุงเทพฯ และครอบครัวที่ไม่อยากบินหรือขับรถไกล ตัวหาดเป็นทรายละเอียดสีน้ำตาลอ่อน น้ำตื้นค่อย ๆ ลาดลง เดินลงเล่นน้ำได้สบายและเหมาะกับเด็ก ตลอดแนวหาดมีร้านตั้งเก้าอี้ผ้าใบพร้อมร่มให้เช่า สั่งอาหารทะเลตามสั่งมานั่งกินริมทะเลได้เลย ทั้งกุ้ง หอย ปลาหมึก และส้มตำ เป็นภาพจำของการเที่ยวหาดชะอำแบบไทย ๆ ที่หลายคนคุ้นเคย

กิจกรรมริมหาดมีให้เลือกหลายอย่าง ที่เห็นชัดคือขี่ม้าเลียบชายหาด ซึ่งมีเจ้าของม้ามาให้บริการเป็นรอบ เหมาะกับคนอยากถ่ายรูปหรือให้เด็กได้ลอง ส่วนสายกิจกรรมทางน้ำก็มีบานาน่าโบ๊ตและเจ็ตสกีให้เช่าเป็นรอบ นอกจากนี้ยังมีจักรยานสี่ล้อปั่นเล่นเลียบถนนริมหาด และร้านนวดเท้า-นวดตัวใต้ร่มให้พักผ่อน วิธีเที่ยวที่ลงตัวคือมาช่วงเช้าที่แดดยังไม่แรงและคนยังไม่มาก เล่นน้ำและกินข้าวเที่ยงริมหาด จากนั้นค่อยหาที่นั่งชมท้องฟ้าช่วงเย็นก่อนกลับ หรือถ้าอยากอยู่ยาวก็มีที่พักริมหาดและในตัวเมืองชะอำหลายระดับราคาให้เลือกค้างคืน

ตามตรงคือหาดชะอำเป็นทะเลอ่าวไทยตอนบน น้ำจึงไม่ได้ใสเป็นสีเขียวมรกตเหมือนเกาะทางภาคใต้ บางช่วงน้ำออกโทนขุ่นเขียวโดยเฉพาะหลังฝนหรือช่วงคลื่นแรง ใครคาดหวังน้ำใสแบบทะเลใต้อาจผิดหวัง จุดที่รีวิวพูดถึงบ่อยอีกอย่างคือช่วงวันหยุดยาวและเทศกาลคนจะแน่นมาก ทั้งบนหาดและการจราจร หาที่จอดรถยาก และมีพ่อค้าแม่ค้าเดินขายของเดินเข้ามาเสนอสินค้าและบริการค่อนข้างถี่ ควรถามราคาอาหารทะเล ค่าเช่าเก้าอี้ และค่ากิจกรรมให้ชัดเจนก่อนตกลงทุกครั้งเพื่อเลี่ยงปัญหาบิลบานปลาย ถ้าเลือกได้ การมาวันธรรมดาจะได้บรรยากาศที่สงบและโล่งกว่าวันหยุดมาก

พระราชนิเวศน์มฤคทายวันเป็นพระตำหนักไม้สักที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 โปรดให้สร้างขึ้นเป็นที่ประทับแปรพระราชฐานริมทะเลชะอำเมื่อราวปี พ.ศ. 2466 ตัวหมู่พระที่นั่งเป็นเรือนไม้ยกใต้ถุนสูงหลายหลังเชื่อมถึงกันด้วยระเบียงทางเดินไม้ยาวทอดออกไปจนถึงทะเล ทาสีอ่อนโปร่งตา เปิดรับลมทะเลได้รอบด้าน จุดที่คนรีวิวถึงบ่อยคือความเรียบง่ายแต่งดงามของงานไม้ ทางเดินไม้ที่ยาวต่อเนื่อง และบรรยากาศเงียบสงบในสวนที่มีต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงา ที่นี่เคยได้รับการบูรณะและดูแลต่อเนื่อง จึงยังเห็นเค้าเดิมของวิถีชีวิตในวังริมทะเลเมื่อเกือบร้อยปีก่อน เหมาะกับคนที่สนใจสถาปัตยกรรมไทยผสมตะวันตกและประวัติศาสตร์สมัยรัชกาลที่ 6 มากกว่าคนที่มองหากิจกรรมหวือหวา

การเที่ยวชมทำได้แบบเดินเองตามทางที่จัดไว้ เริ่มจากส่วนสวนและระเบียงไม้ด้านนอกซึ่งเข้าชมได้ด้วยค่าเข้าปกติ ส่วนห้องประทับและพื้นที่ชั้นบนบางส่วนจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้และมักมีแพ็กเกจเข้าชมแยกต่างหาก บางช่วงมีบริการน้ำชายามบ่ายในเรือนน้ำชาให้เลือกเพิ่ม ควรเผื่อเวลาราวหนึ่งชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมงกว่าเพื่อเดินให้ทั่ว เพราะพื้นที่กว้างและทางเดินไม้ต่อเนื่องหลายช่วง หากขับรถมาเองจะจอดสะดวก ส่วนใครไม่มีรถก็มีทัวร์ชะอำ-หัวหินที่แวะพระราชนิเวศน์แห่งนี้พร้อมรถรับส่ง ทำให้จับคู่เที่ยวกับจุดอื่นในวันเดียวได้ ช่วงเช้าและบ่ายแก่แดดจะอ่อนกว่าและถ่ายภาพงานไม้ได้สวยกว่าช่วงเที่ยงที่แดดจัด

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือที่นี่เป็นเขตพระราชฐานจึงมีระเบียบการแต่งกาย ห้ามแต่งกายไม่สุภาพ ควรใส่เสื้อมีแขนและกางเกงหรือกระโปรงคลุมเข่า หากแต่งไม่เรียบร้อยมักมีผ้าให้เช่าคลุมก่อนเข้า พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทางเดินไม้กลางแจ้งริมทะเล แดดค่อนข้างร้อนและต้องเดินเยอะพอสมควร ควรเตรียมหมวก แว่นกันแดด และน้ำดื่มไปด้วย อีกจุดที่หลายคนพลาดคือพระราชนิเวศน์ปิดบางวัน (มักปิดวันพุธ) และมีเวลาเปิด-ปิดชัดเจน ควรเช็กก่อนออกเดินทาง นอกจากนี้ยังมีค่าเข้าและค่าแพ็กเกจชมห้องชั้นบนหรือน้ำชาแยกจากกัน จึงควรวางแผนว่าอยากชมแค่ส่วนสวนกับระเบียงไม้ หรือจะเพิ่มส่วนในเรือนด้วย เพื่อเตรียมเงินและเวลาให้พอดี

เพชรบุรีเป็นเมืองเก่าที่คนมักขับรถผ่านไปหัวหิน แต่ถ้าแวะลงเดินในย่านเมืองเก่าริมแม่น้ำเพชรสักครึ่งวันจะเจออีกโลกหนึ่ง เมืองนี้ได้ชื่อว่าเป็นเมืองสามรส คือรสหวานจากขนม รสเค็มจากเกลือและน้ำปลา และรสของงานช่างสกุลเมืองเพชรที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน จุดที่คนนิยมตั้งต้นคือย่านท่าราบและคลองกระแชง ซึ่งเป็นตลาดเก่าริมน้ำที่ยังมีตึกแถวไม้ ร้านกาแฟโบราณ และร้านขนมที่เปิดขายกันมาเป็นสิบ ๆ ปี เดินจากตรงนี้ไปวัดใหญ่สุวรรณารามได้ในระยะไม่ไกล วัดนี้มีศาลาการเปรียญไม้และพระอุโบสถสมัยอยุธยาที่ยังเก็บงานจิตรกรรมและงานแกะสลักบานประตูเก่าไว้ให้ดู เป็นตัวอย่างงานช่างเมืองเพชรที่หาชมได้ยาก

เสน่ห์หลักที่ทำให้คนมาเพชรบุรีคือขนมหวาน โดยเฉพาะขนมหม้อแกงที่ถือเป็นของฝากประจำเมือง เนื้อสังขยาถั่วหรือเผือกอบจนหน้าเกรียมหอมกลิ่นหอมแดงเจียว ร้านเก่าหลายเจ้ากระจุกตัวอยู่แถวเขาวังและในตัวเมือง นอกจากหม้อแกงยังมีขนมตระกูลทองอย่างทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง และเม็ดขนุน ที่ใช้ไข่แดงกับน้ำเชื่อมเป็นหลัก รวมถึงของหวานที่ผูกกับน้ำตาลโตนดเมืองเพชร เช่น ตาลโตนดสด ขนมตาล และน้ำตาลสด เดินชิมทีละร้านไปเรื่อย ๆ แล้วเลือกซื้อกลับเป็นของฝากได้ในทริปเดียว หลายคนจับคู่การเดินเมืองเก่ากับการขึ้นพระนครคีรีหรือเขาวังในช่วงเช้าหรือเย็นที่แดดไม่แรง เพื่อให้ได้ทั้งวิวเมืองและของกินในวันเดียว

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือจุดเที่ยวและร้านขนมกระจายตัวพอสมควร แม้จะเดินถึงกันได้แต่รวม ๆ แล้วต้องเดินเยอะและกลางวันเพชรบุรีร้อนจัด ควรเริ่มเดินตั้งแต่เช้าหรือช่วงบ่ายแก่ พกน้ำ หมวก และร่มไปด้วย ข้อสองคือขนมเมืองเพชรรสหวานจัดตามต้นตำรับ คนที่ไม่ชอบหวานมากควรซื้อทีละน้อยหลายอย่างมาแบ่งกันชิมมากกว่าซื้อทีละเยอะ ข้อสามคือร้านต้นตำรับที่มีชื่อบางร้านของหมดเร็วหรือปิดเร็ว โดยเฉพาะขนมสดที่ทำวันต่อวัน ควรไปช่วงเช้าถึงบ่ายและเผื่อว่าบางร้านอาจปิดวันธรรมดา สุดท้ายคือถ้าไม่มีรถส่วนตัว การเดินทางเชื่อมระหว่างเมืองเก่า เขาวัง และวัดถ้ำเขาหลวงจะไม่สะดวกนัก การจองรถนำเที่ยวหรือทัวร์เดินเมืองที่รวมไกด์ท้องถิ่นช่วยให้เข้าใจที่มาของงานช่างและร้านขนมได้ลึกกว่าการเดินเอง

ย่านชะอำมีสวนธีมสำหรับถ่ายรูปอยู่หลายแห่งเรียงกันริมถนนเพชรเกษม ที่คนพูดถึงบ่อยคือ Swiss Sheep Farm ฟาร์มธีมชนบทยุโรปที่มีแกะ อัลปากา และม้าแคระให้เด็กป้อนหญ้า ถัดมาเป็น Santorini Park ที่จำลองอาคารสีขาวตัดฟ้าแบบเกาะกรีกพร้อมกังหันลมและเครื่องเล่น และ The Venezia ที่ทำเป็นเมืองเวนิสจำลองมีคลองและเรือกอนโดลา ทั้งสามแห่งอยู่ไม่ไกลกัน จึงนิยมเที่ยวต่อกันในวันเดียวระหว่างทางไปหัวหิน จุดขายหลักคือฉากถ่ายรูปที่จัดไว้ให้เดินถ่ายได้ทั้งวัน เหมาะกับครอบครัวที่พาเด็กเล็กและกลุ่มเพื่อนที่ชอบเก็บภาพลงโซเชียล มากกว่าจะเป็นสวนสนุกเต็มรูปแบบ

เรื่องราคาควรเข้าใจก่อนไปว่าค่าเข้ากับค่าใช้จ่ายอื่นแยกกันชัดเจน บัตรเข้าชมแต่ละสวนอยู่ราวหลักร้อยต้น ๆ ต่อคน ส่วนหญ้าให้อาหารสัตว์ ค่าเช่าชุดถ่ายรูป และเครื่องเล่นบางอย่างต้องจ่ายเพิ่มเป็นรายการ เด็กที่ส่วนสูงไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนดหลายแห่งเข้าฟรี บัตรเข้าบางที่แลกเป็นคูปองใช้ซื้อของหรือเครื่องดื่มในสวนได้ ทำให้ค่าใช้จ่ายจริงต่อครอบครัวสูงกว่าตัวเลขค่าเข้าที่เห็นตอนแรกพอสมควร การซื้อบัตรแบบรวมหลายสวนหรือจองล่วงหน้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ช่วยเทียบราคาและบางครั้งได้ส่วนลด จึงควรกดดูโปรก่อนไปถึงหน้าประตู และวางแผนว่าจะลงกี่สวนเพื่อคุมงบให้อยู่

ข้อที่ควรเผื่อใจไว้อย่างตรงไปตรงมา คือสวนกลุ่มนี้เน้นการถ่ายรูปเป็นหลัก ตัวพื้นที่ไม่ได้ใหญ่มากและเครื่องเล่นมีจำกัด คนที่คาดหวังกิจกรรมเยอะอาจรู้สึกว่าเดินจบไว ฉากและป้ายตกแต่งบางจุดเริ่มเก่าและสีซีดตามอายุการใช้งาน อีกทั้งพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นลานกลางแจ้ง ช่วงกลางวันแดดร้อนจัดและมีที่ร่มน้อย จึงควรเลี่ยงช่วงเที่ยงถ้าพาเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ นักท่องเที่ยวต่างชาติบางรายยังพูดถึงเรื่องราคาบัตรที่คิดต่างจากคนไทย ทางที่ดีคือไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ ที่แดดอ่อนลง เตรียมหมวก ร่ม และน้ำดื่มไปเอง แล้ววางแผนถ่ายรูปจุดที่อยากได้ให้ชัดเจนเพื่อใช้เวลาในสวนให้คุ้มค่าเข้า

เขาบันไดอิฐเป็นเนินเขาเล็ก ๆ ริมตัวเมืองเพชรบุรี บนเขามีวัดเขาบันไดอิฐซึ่งเป็นวัดปฏิบัติธรรมเก่าแก่ จุดที่คนมาเที่ยวถึงคือถ้ำหลายคูหาในตัวเขา แต่ละคูหามีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ ทั้งพระพุทธรูปนั่ง พระนอน และเจดีย์ในถ้ำ บรรยากาศเงียบสงบต่างจากวัดในเมืองทั่วไป เหมาะกับคนที่อยากไหว้พระ เดินชมหินงอกหินย้อยในถ้ำ และสัมผัสความเป็นวัดสายกรรมฐานที่ยังมีพระมาปฏิบัติธรรมจริง หลายคนมักเที่ยวคู่กับถ้ำเขาหลวงที่อยู่ใกล้กันในทริปวันเดียว เพราะเป็นถ้ำวัดของเพชรบุรีที่คนพูดถึงมากทั้งสองแห่ง

การมาที่นี่ไม่มีค่าเข้าชมตายตัว เป็นการทำบุญตามศรัทธา ถ้ามาเองต้องเดินขึ้นเนินเขาช่วงหนึ่งกว่าจะถึงปากถ้ำ ควรใส่รองเท้าที่เดินสบายและเผื่อเวลาไว้ ด้านในถ้ำค่อนข้างมืดในบางคูหา แสงธรรมชาติส่องไม่ทั่ว การมีไฟฉายหรือเปิดไฟจากมือถือช่วยให้เดินดูพระพุทธรูปและทางเดินได้ปลอดภัยขึ้น ใครไม่คุ้นทางหรืออยากรู้ประวัติแต่ละคูหา การมากับไกด์หรือคนท้องถิ่นจะช่วยให้เข้าใจและเดินไม่หลงคูหา ช่วงเวลาที่เที่ยวสบายคือช่วงเช้าถึงบ่ายอ่อน อากาศไม่ร้อนจัดและแสงในถ้ำพอมองเห็น สำหรับคนที่ไม่อยากขับรถเองหรือกังวลเรื่องทางขึ้นเขาที่ค่อนข้างชันและแคบ การจองทัวร์เมืองเพชรบุรีที่แวะวัดถ้ำหลายจุดพร้อมรถรับส่งเป็นทางที่สะดวกและวางแผนวันได้ง่ายกว่า

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือบริเวณเขามีลิงอาศัยอยู่จำนวนมากและค่อนข้างซน ควรเก็บของกิน ถุงพลาสติก แว่นตา และของมีค่าให้มิดชิด อย่าถืออาหารเดินโชว์เพราะลิงอาจเข้ามาแย่ง คนที่ขับรถขึ้นไปเองควรระวังลิงปีนป่ายรถด้วย ทางเดินขึ้นเขาและบันไดบางช่วงชันและพื้นลื่นเมื่อฝนตก ผู้สูงอายุและคนเข่าไม่ดีควรค่อย ๆ เดินและมีคนช่วยพยุง ส่วนสภาพวัดในบางมุมดูเก่าและไม่ได้ตกแต่งหรูหรา บางรีวิวจึงมองว่าเป็นวัดถ้ำแบบเรียบง่าย ไม่ได้อลังการ หากตั้งใจมาเพื่อบรรยากาศสงบ ดูพระในถ้ำ และทำบุญ จะได้อารมณ์ตรงกับที่นี่มากกว่าคาดหวังความสวยงามแบบวัดใหญ่ ควรแต่งกายสุภาพเพราะเป็นวัดปฏิบัติธรรม และสำรวมเสียงเมื่ออยู่ในเขตที่พระใช้ปฏิบัติ

แคมป์บ้านกร่างเป็นจุดตั้งต้นของการส่องสัตว์ป่าในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ผืนป่าอนุรักษ์ที่ใหญ่ที่สุดของไทยและได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ ตัวแคมป์อยู่ริมแม่น้ำเพชรกลางป่าดิบ เป็นลานกางเต็นท์และจุดพักก่อนขึ้นเส้นทางเขาพะเนินทุ่งต่อ คนที่มาที่นี่ส่วนใหญ่ตั้งใจมาดูนกและสัตว์ป่า โดยเฉพาะนกเงือกหลายชนิดที่บินข้ามหุบในตอนเช้า ชะนีที่ร้องรับกันตามยอดไม้ และถ้าโชคดีอาจได้เห็นกระทิง เก้ง หรือรอยตีนสัตว์ใหญ่ตามเส้นทาง ช่วงเวลาที่สัตว์ออกหากินมากคือเช้ามืดกับพลบค่ำ การค้างคืนที่แคมป์จึงเพิ่มโอกาสเจอสัตว์มากกว่ามาเช้าเย็นกลับ

การเข้าพื้นที่มีระบบจัดการของอุทยานฯ ที่ต้องรู้ไว้ก่อน รถส่วนตัวทั่วไปขึ้นเส้นบ้านกร่าง-พะเนินทุ่งเองไม่ได้ ต้องใช้บริการรถของอุทยานฯ หรือรถที่ได้รับอนุญาต และมีการจำกัดจำนวนรถต่อรอบเพื่อคุมปริมาณคนในป่า ช่วงไฮซีซันที่คนดูนกไปกันเยอะ ควรจองรถและที่พักเต็นท์ล่วงหน้าผ่านระบบของกรมอุทยานฯ เพราะโควตาเต็มเร็ว ใครไม่อยากจัดการเองสามารถจองทัวร์ส่องสัตว์แบบมีไกด์ท้องถิ่นที่รวมรถ อาหาร และที่พักเต็นท์มาให้ ซึ่งช่วยเรื่องการหาสัตว์และความปลอดภัยในป่าได้มาก ค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานฯ คิดแยกจากค่ารถและค่าทัวร์ คนไทยกับต่างชาติจ่ายคนละอัตรา จึงควรเตรียมเงินสดส่วนนี้ไว้

สิ่งที่ต้องเผื่อใจแบบตรงไปตรงมาคือการเจอสัตว์ไม่มีอะไรการันตี บางวันเห็นนกเงือกและชะนีเต็มไปหมด บางวันเดินทั้งเช้าแทบไม่เจออะไรเลย ขึ้นอยู่กับฤดู อากาศ และโชค สิ่งอำนวยความสะดวกที่แคมป์ก็จำกัดตามสภาพป่า ห้องน้ำเป็นแบบรวม ไฟฟ้ามีเป็นช่วงเวลา สัญญาณโทรศัพท์แทบไม่มี และต้องเตรียมของใช้ส่วนตัวไปเอง อุทยานฯ มักปิดพื้นที่เขาพะเนินทุ่งและบางเส้นทางในช่วงหน้าฝน (ราวเดือนสิงหาคมถึงตุลาคม) เพราะทางลื่นและเสี่ยงดินสไลด์ ฤดูที่เหมาะไปมากที่สุดคือปลายฝนต้นหนาวถึงหน้าแล้ง ราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ที่อากาศเย็น ทางแห้ง และมีโอกาสเห็นทะเลหมอกจากพะเนินทุ่งในตอนเช้า ควรเช็กประกาศเปิด-ปิดของอุทยานฯ ก่อนออกเดินทางทุกครั้ง

วัดมหาธาตุวรวิหารเป็นพระอารามหลวงกลางเมืองเพชรบุรี และเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองที่คนเพชรให้ความเคารพ จุดที่เห็นแต่ไกลคือพระปรางค์ประธานทรงขอมสีขาวที่มีปรางค์บริวารล้อมรอบ รวมเป็นห้ายอด ตั้งเด่นอยู่กลางลานวัด สีขาวสะอาดตัดกับท้องฟ้าทำให้เป็นจุดถ่ายรูปที่คนแวะมาไม่พลาด รอบองค์ปรางค์และตามอาคารต่าง ๆ ยังเต็มไปด้วยงานปูนปั้นฝีมือช่างเมืองเพชร ซึ่งเป็นงานช่างพื้นถิ่นที่ขึ้นชื่อของจังหวัด ทั้งลายหน้าบัน ลายหน้ากาล และรูปเทวดา นักท่องเที่ยวสายสถาปัตยกรรมมักใช้เวลาเดินดูรายละเอียดพวกนี้ได้เพลิน ภายในพระวิหารหลวงประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญให้กราบไหว้ บรรยากาศโดยรวมเงียบสงบแม้จะอยู่ใจกลางเมือง

ทำเลของวัดถือว่าเดินทางง่าย อยู่ในเขตเมืองเก่าริมแม่น้ำเพชรบุรี ห่างจากสถานีรถไฟและตลาดในเมืองเพียงไม่กี่กิโลเมตร จึงเข้ากันดีกับการเที่ยวเมืองเพชรแบบครึ่งวันที่ต่อด้วยพระนครคีรี (เขาวัง) หรือถ้ำเขาหลวง หลายคนเลือกจอดรถแล้วเดินชมวัดสั้น ๆ ก่อนไปกินขนมหวานเมืองเพชรและกาแฟในย่านเมืองเก่า วัดเปิดให้เข้าชมฟรีและไม่มีค่าเข้า หากใครไม่อยากขับรถเองก็มีทัวร์เมืองเพชรแบบครึ่งวันหรือเต็มวันที่จัดวัดมหาธาตุไว้เป็นหนึ่งในจุดแวะ พร้อมรถรับส่งและไกด์เล่าประวัติให้ ซึ่งสะดวกสำหรับคนที่มาจากกรุงเทพฯ แบบไม่มีรถส่วนตัว

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือที่นี่เป็นวัดที่ยังใช้ประกอบศาสนกิจจริง ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ จึงควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่ปิดเข่า ถอดรองเท้าก่อนเข้าพระวิหาร และสำรวมเสียงขณะมีคนกำลังสวดมนต์หรือทำบุญ ช่วงกลางวันแดดค่อนข้างแรงและลานวัดเป็นพื้นโล่ง การไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ จะเดินชมสบายกว่าและได้แสงถ่ายรูปที่นุ่มกว่า วันสำคัญทางศาสนาหรือช่วงเทศกาลคนจะเยอะเป็นพิเศษ หาที่จอดรถยากขึ้น สิ่งอำนวยความสะดวกภายในเป็นแบบวัดทั่วไป ไม่มีร้านค้าหรือคาเฟ่หรูในตัววัด แต่เดินออกไปนอกวัดก็เจอร้านอาหารและขนมเมืองเพชรได้ไม่ยาก