เที่ยวอุทัยธานี
ไปไหนดี

ถ้าจะเที่ยวอุทัยธานีแล้วอยากได้ที่เที่ยวแปลกตากว่าทั่วไป จุดที่คนพูดถึงมากที่สุดคือหุบป่าตาดในอำเภอลานสัก เป็นหุบเขาหินปูนที่ถูกปิดล้อมด้วยเขาสูงรอบด้าน ทางเดียวที่จะเข้าไปข้างในได้คือลอดโพรงถ้ำสั้น ๆ ที่มืดสักช่วงหนึ่ง แล้วพอโผล่พ้นถ้ำออกไปอีกด้านจะเจอป่าดึกดำบรรพ์ที่ซ่อนตัวอยู่ในหุบเขา มีต้นเตยยักษ์ เฟิร์น และพืชโบราณที่ขึ้นอยู่ในที่ร่มชื้นแสงส่องลงมาเป็นลำ ๆ บรรยากาศเหมือนหลุดเข้าไปอีกโลกหนึ่ง คนที่ชอบถ่ายรูปธรรมชาติและอยากได้ภาพที่ไม่เหมือนที่อื่นมักประทับใจกับหุบป่าตาดเป็นพิเศษ เพราะแสง เงา และต้นไม้สูงในหุบเขาให้มุมสวยที่หายาก

เส้นทางเดินในหุบป่าตาดทำเป็นทางเดินให้เดินชมได้สบาย ไม่ยาวมากและไม่ชัน ใช้เวลาราวหนึ่งถึงสองชั่วโมงก็เดินครบวน ระหว่างทางมีป้ายให้ความรู้เรื่องพันธุ์ไม้และการเกิดของหุบเขาหินปูน เหมาะทั้งคนมาเที่ยวเล่นและครอบครัวที่อยากให้เด็กได้เห็นธรรมชาติจริง จุดนี้อยู่ในความดูแลของเขตห้ามล่าสัตว์ป่า จึงค่อนข้างสงบและเป็นระเบียบ ช่วงเช้าที่แดดยังไม่แรงจะเดินสบายที่สุด และถ้ามาหน้าฝนถึงต้นหนาวป่าจะเขียวชุ่มและต้นไม้ในหุบสวยกว่าหน้าแล้ง

ข้อที่ควรรู้ตามตรงคือหุบป่าตาดอยู่นอกเมืองพอสมควรและรถสาธารณะเข้าถึงน้อย จึงสะดวกที่สุดถ้ามีรถส่วนตัวหรือเช่ารถ ช่วงลอดถ้ำเข้าหุบเป็นทางแคบและมืดสักครู่ ควรระวังพื้นที่อาจลื่นโดยเฉพาะหน้าฝน สวมรองเท้าที่เดินสบายและไม่ลื่นจะปลอดภัยกว่า ในหุบเขาความชื้นสูงและมียุงบ้าง ควรเตรียมยากันยุงไปด้วย และเนื่องจากเป็นเขตอนุรักษ์ ควรเดินตามทาง ไม่เก็บพืชหรือรบกวนธรรมชาติ ทิ้งขยะให้ถูกที่ และสำรวมเสียงเพื่อไม่รบกวนสัตว์และคนอื่น หุบป่าตาดจับคู่กับที่เที่ยวอื่นในลานสักหรือแวะระหว่างทางไปบ้านไร่ได้ลงตัว

ถ้าอยากไหว้พระและชมงานพุทธศิลป์ในอุทัยธานี จุดที่คนไปกันมากที่สุดคือวัดท่าซุงหรือชื่อทางการว่าวัดจันทาราม อยู่นอกเมืองไปทางเหนือราวยี่สิบกิโลเมตร สิ่งที่ทำให้วัดนี้เป็นที่พูดถึงคือวิหารแก้ว อาคารขนาดใหญ่ที่ประดับด้วยกระจกทั้งหลังจนแวววาวไปทั้งห้อง ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปและสังขารของหลวงพ่อฤๅษีลิงดำที่ผู้ศรัทธาเดินทางมากราบไหว้ นอกจากวิหารแก้ว ในเขตวัดท่าซุงยังมีอาคาร โบสถ์ และงานตกแต่งลวดลายไทยประณีตอีกหลายจุด พื้นที่วัดกว้างและร่มรื่น เดินชมได้เพลิน ๆ เป็นวัดที่คนตั้งใจมาไหว้พระจริง จึงมีบรรยากาศสงบและเป็นระเบียบ

อีกจุดที่หลายคนจับคู่ไว้ในทริปวัดคือเขาสะแกกรังที่อยู่ในตัวเมือง บนเขามีวัดสังกัสรัตนคีรีและมณฑปประดิษฐานรอยพระพุทธบาทจำลอง ทางขึ้นเป็นบันไดนาคยาวสำหรับคนอยากเดินออกกำลัง หรือจะขับรถขึ้นไปด้านบนก็ได้ พอขึ้นถึงยอดเขาจะมองเห็นตัวเมืองอุทัยธานี แม่น้ำสะแกกรัง และทุ่งนารอบเมืองได้กว้างไกล เป็นจุดชมวิวและชมพระอาทิตย์ที่คนในเมืองชอบขึ้นมา มีระฆังแถวยาวให้เคาะขอพร และช่วงเช้าตรู่หรือเย็นแดดอ่อนจะได้ทั้งบรรยากาศไหว้พระที่สงบและวิวเมืองในแสงนุ่ม

สิ่งที่ควรรู้คือวัดท่าซุงอยู่นอกเมือง ถ้าไม่มีรถควรเช่ารถหรือไปกับทัวร์ ส่วนวิหารแก้วและอาคารบางหลังมีเวลาเปิด-ปิดเป็นรอบ ควรเช็กเวลาก่อนไปเพื่อไม่ให้พลาด เป็นวัดที่คนกราบไหว้จริง ควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่ปิดเข่า ถอดรองเท้าก่อนเข้าเขตในอาคาร และสำรวมเสียง ส่วนเขาสะแกกรังถ้าเลือกเดินบันไดนาคจะเหนื่อยพอควรและกลางวันแดดแรง ควรมาเช้าหรือเย็นและพกน้ำไปด้วย คนที่มากับผู้สูงอายุเลือกขับรถขึ้นด้านบนจะสบายกว่า วันหยุดและวันพระคนจะเยอะกว่าปกติ เผื่อเวลาหาที่จอดในวันที่คนมาก

จุดที่ทำให้อุทัยธานีมีเสน่ห์ต่างจากเมืองผ่านทั่วไปคือแม่น้ำสะแกกรังที่ไหลผ่านกลางเมืองและวิถีริมน้ำที่ยังมีชีวิต ริมแม่น้ำสายนี้ยังมีเรือนแพที่คนอาศัยและเลี้ยงปลาในกระชังอยู่จริง เป็นภาพวิถีชีวิตริมน้ำที่หาดูได้ยากขึ้นทุกวัน หลายคนมาที่นี่เพื่อล่องเรือชมเรือนแพ วัดริมน้ำ และบรรยากาศสองฝั่ง โดยเฉพาะช่วงเย็นที่แดดอ่อนและพระอาทิตย์กำลังตก น้ำเป็นสีทองและเรือนแพเรียงรายเป็นภาพที่คนชอบถ่ายรูปตั้งใจมาเก็บ เป็นการเที่ยวแบบเนิบ ๆ ที่ไม่ต้องรีบและได้บรรยากาศเมืองริมน้ำเต็ม ๆ

ไม่ไกลจากริมน้ำคือย่านเมืองเก่าตรอกโรงยา ถนนสายเล็ก ๆ ในตัวเมืองที่ยังมีตึกไม้และตึกแถวเก่าอายุร่วมร้อยปี ผนังหลายจุดมีภาพวาดสตรีทอาร์ตเล่าเรื่องวิถีชีวิตคนอุทัยฯ ทำให้เดินถ่ายรูปได้เพลิน ในย่านนี้มีร้านกาแฟ ร้านของกิน และร้านขนมเก่าแก่แทรกอยู่ตามตึกเก่า บางช่วงมีตลาดเดินหรือถนนคนเดินให้เดินชิมของและซื้อของฝาก ใกล้ ๆ กันยังมีวัดริมน้ำอย่างวัดอุโบสถารามที่มีจิตรกรรมฝาผนังและเจดีย์เก่าให้แวะไหว้พระและชมงานเก่าไปด้วย ทุกจุดอยู่ในเมืองเดินถึงกันได้ เหมาะกับคนไม่มีรถและคนเวลาน้อย

สิ่งที่อยากบอกตามตรงคือย่านตรอกโรงยาและตลาดริมน้ำจะคึกคักเป็นบางช่วง โดยเฉพาะช่วงเย็น วันหยุด หรือวันที่มีถนนคนเดิน ถ้าตั้งใจมาเดินตลาดและกินของ ควรเช็กวันเวลาให้ดีเพราะบางร้านเปิดไม่ทุกวัน ส่วนการล่องเรือชมแม่น้ำสะแกกรังควรสอบถามจุดลงเรือ ราคา และเส้นทางกับผู้ให้บริการในเมืองก่อน และเลือกช่วงเย็นที่แดดอ่อนจะได้บรรยากาศสวยที่สุด กลางวันแดดค่อนข้างแรง ควรพกน้ำและหมวก ที่นี่เป็นชุมชนที่คนอยู่อาศัยและทำมาหากินจริง เวลาเดินชมเรือนแพหรือถ่ายรูปบ้านคน ควรให้เกียรติเจ้าของพื้นที่และไม่รบกวนความเป็นส่วนตัวของเขา

ถ้าอยากหนีเมืองไปอยู่กับป่าและวิถีชนบทสักวันสองวัน ฝั่งตะวันตกของอุทัยธานีที่มีเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งและอำเภอบ้านไร่คือคำตอบของสายป่าและคนชอบสโลว์ไลฟ์ ห้วยขาแข้งเป็นผืนป่าตะวันตกที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติคู่กับทุ่งใหญ่นเรศวร เป็นบ้านของสัตว์ป่าหายากหลายชนิดตั้งแต่เสือโคร่ง ช้างป่า ไปจนถึงนกและสัตว์เล็กจำนวนมาก ที่นี่เน้นการอนุรักษ์มากกว่าการท่องเที่ยวทั่วไป มีศูนย์เรียนรู้และเส้นทางที่เปิดให้เข้าชมภายใต้การดูแลของเจ้าหน้าที่ บางเส้นทางต้องขออนุญาตล่วงหน้า จึงเหมาะกับคนที่สนใจธรรมชาติและอยากเรียนรู้เรื่องป่าและสัตว์ป่ามากกว่าคนที่แค่อยากถ่ายรูปเช็กอิน

ส่วนอำเภอบ้านไร่เป็นเมืองเล็ก ๆ ท่ามกลางภูเขาและไร่นาที่อากาศเย็นสบายในหน้าหนาว มีที่พักและรีสอร์ตวิวภูเขาให้นอนรับบรรยากาศเงียบสงบ ตื่นมาเจอหมอกบาง ๆ และวิวทุ่งกับเขา รอบ ๆ บ้านไร่มีจุดเที่ยวหลายแบบ ทั้งวัดถ้ำ น้ำตก จุดชมวิว และหมู่บ้านวิถีชุมชนอย่างชาวกะเหรี่ยงที่ยังรักษาวัฒนธรรมและงานผ้าทอไว้ เป็นการเที่ยวแบบช้า ๆ ได้กินของพื้นถิ่น ซื้อของฝากงานคราฟต์ และสัมผัสชีวิตชนบทที่ต่างจากในเมืองอย่างสิ้นเชิง หลายคนวางแผนไปค้างบ้านไร่หนึ่งคืนเพื่อให้ได้บรรยากาศเช้าที่มีหมอกและอากาศเย็นเต็มที่

ข้อที่ต้องทำใจก่อนไปคือโซนนี้อยู่ไกลตัวเมืองพอสมควร ขับรถราวหนึ่งชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมงครึ่งบนถนนที่บางช่วงเป็นทางเขาคดเคี้ยว ควรใช้รถสภาพดีและคนขับที่ชินทาง คนเมารถเตรียมยาไปด้วย การเข้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งมีระเบียบเข้มงวดกว่าที่เที่ยวทั่วไป บางเส้นทางต้องติดต่อขออนุญาตล่วงหน้า ควรสอบถามเขตหรือหน่วยงานที่ดูแลก่อนวางแผน หน้าหนาวคนเยอะและที่พักบ้านไร่เต็มเร็ว ต้องจองล่วงหน้า ส่วนหน้าฝนทางบางช่วงลื่นและอาจมีน้ำหลาก ควรเช็กสภาพเส้นทางและอากาศก่อนออกเดินทาง และไม่ว่าไปจุดไหนในโซนป่า ควรเคารพกฎ ไม่ให้อาหารสัตว์ ไม่ทิ้งขยะ และช่วยกันรักษาป่ามรดกโลกผืนนี้ไว้