เดินทางไป & เที่ยวใน
อยุธยา ยังไงดี

รถไฟเป็นวิธีไปอยุธยาที่ถูกที่สุดและมีเสน่ห์ที่สุด อยุธยาอยู่บนเส้นทางรถไฟสายเหนือและสายอีสาน จึงมีขบวนผ่านหลายรอบตั้งแต่เช้าถึงค่ำ ขึ้นได้ทั้งที่สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ (บางซื่อ) และที่หัวลำโพงซึ่งยังมีบางขบวนวิ่ง ระยะทางราว 70 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมงแล้วแต่ประเภทขบวน จุดที่หลายคนชอบคือราคาที่ถูกมาก รถไฟชั้น 3 แบบธรรมดาราคาหลักสิบบาท ส่วนขบวนเร็วหรือชั้นที่นั่งดีขึ้นก็ยังอยู่ในหลักร้อยต้น ๆ และไม่ต้องเจอปัญหารถติดบนถนนเหมือนรถตู้หรือรถบัส

ข้อที่ควรเผื่อใจคือรถไฟไทยบางขบวนอาจล่าช้ากว่ากำหนดได้ ถ้ามีคิวต้องรีบต่อควรเผื่อเวลาไว้ และรถไฟชั้น 3 เป็นแบบพัดลมไม่มีแอร์ กลางวันจะร้อนพอสมควร อีกเรื่องที่ต้องรู้คือสถานีรถไฟอยุธยาอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ คนละฝั่งกับเกาะเมืองที่เป็นที่ตั้งของวัดส่วนใหญ่ พอลงจากสถานีจึงต้องเดินไปท่าเรือใกล้ ๆ แล้วนั่งเรือข้ามฟากเข้าเกาะเมือง ค่าข้ามฟากถูกมากเพียงหลักสิบบาท จากนั้นค่อยต่อจักรยาน ตุ๊กตุ๊ก หรือมอเตอร์ไซค์เที่ยวในเมือง

รถตู้และรถบัสเป็นทางเลือกยอดนิยมสำหรับคนที่อยากถึงอยุธยาเร็วและออกได้หลายรอบ ส่วนใหญ่ให้บริการจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ฝั่งสายเหนือ มีทั้งรถตู้ที่วิ่งถี่และรถบัสประจำทาง ราคารถตู้อยู่ราวหลักร้อยต้น ๆ ต่อเที่ยว ส่วนรถบัสจะถูกลงมาอีกเล็กน้อย ถ้าถนนไม่ติดจะใช้เวลาประมาณชั่วโมงครึ่งก็ถึงตัวเมือง ข้อดีเทียบกับรถไฟคือหลายสายลงในตัวเมืองอยุธยาเลย ไม่ต้องนั่งเรือข้ามฟากเข้าเกาะเมืองเหมือนลงที่สถานีรถไฟ และมีรอบให้เลือกเยอะตั้งแต่เช้าถึงเย็น

สิ่งที่ต้องเผื่อใจคือช่วงเข้า-ออกกรุงเทพฯ อาจเจอรถติด ทำให้เวลารวมยืดออกไปได้พอสมควร โดยเฉพาะช่วงเร่งด่วนและวันหยุดยาว รถตู้เบาะค่อนข้างแน่นและพื้นที่วางของจำกัด คนที่มีสัมภาระเยอะอาจไม่สะดวกนัก อีกเรื่องคือจุดจอด-จุดลงของแต่ละสายไม่เหมือนกัน บางสายลงใกล้ตลาดหรือย่านโรงแรม บางสายลงริมถนนใหญ่ที่ยังต้องต่อตุ๊กตุ๊กหรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างเข้าที่พักอีกที ก่อนขึ้นจึงควรถามคนขายตั๋วให้ชัดว่าลงตรงไหนและใกล้จุดที่เราจะไปแค่ไหน จะได้วางแผนต่อรถได้ถูก

เกาะเมืองอยุธยาเป็นพื้นที่ราบขนาดกะทัดรัด วัดและโบราณสถานหลายจุดอยู่ในระยะที่ปั่นจักรยานถึงได้สบาย จึงเป็นเมืองที่เหมาะกับการเที่ยวด้วยสองล้อมากที่สุดแห่งหนึ่งของไทย มีร้านเช่าจักรยานกระจายอยู่รอบเกาะเมือง โดยเฉพาะย่านตลาดและใกล้อุทยานประวัติศาสตร์ ราคาเช่าถูกมากราว 40–100 บาทต่อวันแล้วแต่ร้านและประเภทจักรยาน ส่วนใหญ่เป็นจักรยานแม่บ้านหรือจักรยานทั่วไปที่ปั่นสบาย เหมาะกับคนที่อยากเที่ยวช้า ๆ แวะถ่ายรูปตามจังหวะตัวเอง จอดจักรยานหน้าวัดได้ง่ายและไม่ต้องหาที่จอดแบบรถยนต์

ข้อที่ควรรู้คืออากาศอยุธยาช่วงเที่ยงถึงบ่ายร้อนจัดและแดดแรง โบราณสถานส่วนใหญ่เป็นลานโล่งแทบไม่มีร่มเงา การปั่นกลางวันจึงเหนื่อยและเสี่ยงเพลียแดด ควรเลือกปั่นช่วงเช้าตรู่หรือบ่ายแก่ถึงเย็นจะสบายกว่ามาก และเตรียมหมวก แว่นกันแดด ครีมกันแดด กับน้ำดื่มไปด้วย บางช่วงต้องปั่นเลียบถนนที่มีรถยนต์และมอเตอร์ไซค์ร่วมทาง คนที่ไม่ชินอาจรู้สึกกดดันเล็กน้อย ควรปั่นชิดขอบทางและระวังรถ ก่อนเช่าให้ลองเบรกและล้อว่าอยู่ในสภาพใช้งานได้ดี และถามร้านเรื่องเวลาปิดรับคืนจักรยานให้ชัด จุดที่อยู่นอกเกาะเมืองอย่างพระราชวังบางปะอินอยู่ไกลเกินกว่าจะปั่นจักรยานไป ควรใช้รถแทน

เช่ามอเตอร์ไซค์เป็นทางเลือกสำหรับคนที่อยากเที่ยวในอยุธยาแบบคล่องตัวและไปได้ไกลกว่าจักรยาน สกูตเตอร์ทั่วไปเช่าได้ราว 200–300 บาทต่อวัน มีร้านเช่าทั้งในตัวเมืองและใกล้สถานี ข้อดีคือวิ่งได้เร็วกว่า ไม่เหนื่อยแรงเหมือนปั่น และไปถึงจุดที่อยู่นอกเกาะเมืองหรือห่างออกไปหน่อยได้สบายกว่า เช่น วัดที่อยู่คนละฝั่งแม่น้ำหรือจุดกินของขึ้นชื่อรอบเมือง เหมาะกับคนเที่ยวคนเดียวหรือคู่ที่ขับมอเตอร์ไซค์เป็นอยู่แล้วและอยากประหยัดกว่าการเหมาตุ๊กตุ๊ก

เรื่องที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือมอเตอร์ไซค์มีความเสี่ยงกว่าจักรยานและตุ๊กตุ๊กชัดเจน ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่รถจักรยานยนต์คู่กับใบขับขี่สากล (IDP) ที่ระบุประเภทรถจักรยานยนต์ ด่านตรวจในเมืองท่องเที่ยวพบได้บ่อยและมีค่าปรับ ที่สำคัญกว่าคือถ้าเกิดอุบัติเหตุโดยขับผิดกฎหรือไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง ประกันมักไม่จ่ายและต้องรับผิดชอบค่าเสียหายเอง สวมหมวกกันน็อกทุกครั้งเพราะเป็นกฎหมาย เลือกร้านที่ไม่ยึดพาสปอร์ตเป็นประกันแต่ให้วางเงินมัดจำแทน และถ่ายรูปรอยขีดข่วนรอบคันก่อนรับรถ ถ้าไม่มั่นใจฝีมือหรือเที่ยวแค่ในเกาะเมือง การปั่นจักรยานหรือเหมาตุ๊กตุ๊กปลอดภัยและสบายใจกว่า

ตุ๊กตุ๊กเป็นภาพจำอย่างหนึ่งของอยุธยา หน้าตาเป็นรถทรงเล็กเฉพาะตัวที่ต่างจากตุ๊กตุ๊กกรุงเทพฯ วิธีที่คนนิยมคือการเหมาตุ๊กตุ๊กให้พาวนเที่ยววัดเป็นรายชั่วโมงหรือเหมาทั้งครึ่งวัน-เต็มวัน คนขับหลายคนมีเส้นทางวนวัดไฮไลต์ให้อยู่แล้ว ทั้งวัดมหาธาตุ วัดพระศรีสรรเพชญ์ วัดไชยวัฒนาราม ไปจนถึงวัดใหญ่ชัยมงคลและวัดพนัญเชิงที่อยู่นอกเกาะเมือง ราคาเหมาอยู่ราว 200–300 บาทต่อชั่วโมง หรือราว 800–1,200 บาทต่อวันแล้วแต่จำนวนจุดและการต่อรอง ข้อดีคือไม่ต้องปั่นหรือขับเอง มีคนพาไปส่งถึงหน้าวัด นั่งได้หลายคน จึงเหมาะมากกับครอบครัว ผู้สูงอายุ หรือวันที่อากาศร้อนจัดจนไม่อยากตากแดดปั่นจักรยาน

เรื่องที่ต้องรู้คือราคาตุ๊กตุ๊กในอยุธยาเป็นการตกลงเหมา ไม่มีมิเตอร์ จึงต้องต่อราคาและตกลงเงื่อนไขให้ชัดก่อนขึ้นทุกครั้ง ควรระบุให้ครบว่าจะไปกี่วัด ใช้เวลารวมกี่ชั่วโมง คนขับรอระหว่างเข้าชมวัดหรือไม่ และราคานั้นเป็นราคาเหมาทั้งคันหรือคิดต่อคน เพื่อกันเข้าใจผิดตอนจ่ายเงิน ราคาช่วงไฮซีซันหรือหน้าสถานีที่มีนักท่องเที่ยวเยอะมักตั้งสูงกว่าปกติ ลองถามหลายคันเทียบกันก่อน หรือให้ที่พักช่วยแนะนำคนขับที่ราคาสมเหตุสมผล จะได้ราคาดีกว่าและอุ่นใจกว่า ถ้าเที่ยวแค่ไม่กี่จุดในเกาะเมือง การจ่ายเป็นเที่ยว ๆ อาจถูกกว่าเหมาทั้งวัน แต่ถ้าตั้งใจเก็บหลายวัดรวมจุดนอกเกาะ การเหมารายวันมักคุ้มและสะดวกกว่า

เรื่องเรือในอยุธยามีสองแบบที่ต้องแยกกัน แบบแรกคือเรือข้ามฟาก ซึ่งเป็นเรื่องจำเป็นสำหรับคนที่มาถึงด้วยรถไฟ เพราะสถานีรถไฟอยุธยาอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ คนละฝั่งกับเกาะเมือง พอลงจากสถานีจะเดินไปท่าเรือใกล้ ๆ แล้วนั่งเรือข้ามฟากเข้าเกาะเมือง ค่าโดยสารถูกมากเพียงหลักสิบบาทต่อคน ใช้เวลาข้ามไม่กี่นาที เป็นวิธีเข้าเมืองที่เร็วและประหยัดที่สุดสำหรับคนมาทางรถไฟ จากท่าฝั่งเกาะเมืองค่อยต่อจักรยาน ตุ๊กตุ๊ก หรือมอเตอร์ไซค์เที่ยวต่อ

แบบที่สองคือการล่องเรือรอบเกาะเมือง เกาะเมืองอยุธยาถูกล้อมด้วยแม่น้ำสามสายคือเจ้าพระยา ป่าสัก และลพบุรี การนั่งเรือหางยาววนรอบเกาะจึงเป็นวิธีชมโบราณสถานที่ต่างจากบนบก เรือจะแล่นเลียบริมน้ำผ่านวัดที่ตั้งอยู่ติดตลิ่ง แล้วจอดให้ขึ้นไปไหว้พระเป็นจุด ๆ เช่น วัดไชยวัฒนาราม วัดพุทไธศวรรย์ และวัดพนัญเชิง การล่องเรือคิดราคาเหมาต่อลำ ราว 500–1,000 บาทแล้วแต่เส้นทางและจำนวนวัด จึงคุ้มกว่าถ้ามาหลายคนแล้วหารกัน ช่วงเย็นใกล้พระอาทิตย์ตกเป็นเวลาที่คนแนะนำ เพราะแดดอ่อนลงและแสงทองสาดปรางค์วัดสวย ก่อนออกเรือควรตกลงกับคนขับให้ชัดว่าจะแวะกี่วัด ใช้เวลารวมเท่าไร และราคานั้นรวมค่าเข้าชมวัดหรือยัง เพราะบางวัดมีค่าเข้าชมแยกต่างหาก และเรือหางยาวเปิดโล่งไม่มีหลังคาบังแดด ควรเตรียมหมวกและครีมกันแดดไปด้วย