เที่ยวกำแพงเพชร
เดินทางยังไงดี

สำหรับคนที่คุมงบเป็นหลัก การนั่งรถทัวร์หรือรถตู้จากกรุงเทพคือวิธีมาถึงกำแพงเพชรที่ประหยัดที่สุด รถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 มีหลายบริษัทและหลายรอบตลอดวัน เพราะกำแพงเพชรอยู่บนเส้นทางขึ้นเหนือสายเก่า รถที่มุ่งหน้าสุโขทัย ตาก หรือเชียงใหม่หลายคันแวะจอดรับส่งที่กำแพงเพชรระหว่างทาง ค่าตั๋วอยู่ราวสามร้อยถึงสี่ร้อยกว่าบาทต่อคนแล้วแต่ชั้นรถ รถชั้น VIP ที่นั่งกว้างกว่าจะแพงกว่ารถชั้นธรรมดาเล็กน้อย ส่วนรถตู้ราคาใกล้เคียงกันแต่พื้นที่คับแคบกว่า เหมาะกับคนที่ไม่ได้มีสัมภาระมากและรับการนั่งยาวได้

ระยะเวลาเดินทางอยู่ราวห้าชั่วโมง ถือว่าใกล้กว่าไปสุโขทัยหรือเชียงใหม่พอสมควร จุดที่ต้องเข้าใจคือรถจะไปลงที่สถานีขนส่งกำแพงเพชร ซึ่งอยู่นอกเขตเมืองเก่าและอุทยานประวัติศาสตร์ ไม่ได้ลงกลางอุทยานเลย จากสถานีต้องต่อรถสองแถว รถรับจ้าง หรือเรียก Grab เข้าไปยังที่พักหรืออุทยานอีกทอดหนึ่ง ถ้าที่พักอยู่ในตัวเมืองก็ไม่ไกลนัก คนที่เลือกรอบกลางคืนจะได้เปรียบเรื่องเวลา เพราะหลับบนรถแล้วตื่นมาถึงกำแพงเพชรตอนเช้าพอดี ประหยัดทั้งค่าที่พักหนึ่งคืนและได้เที่ยวเต็มวัน แต่ต้องแลกกับการนอนบนรถที่อาจไม่สบายเท่าเตียงจริง ข้อจำกัดของการมาด้วยรถทัวร์คือพอถึงแล้วยังต้องหาวิธีเที่ยวต่อในจังหวัด ถ้าตั้งใจไปน้ำตกคลองลานหรือแม่วงก์ที่อยู่ไกล ต้องวางแผนเช่ารถหรือเหมารถเสริมไว้ด้วย

ถ้าตั้งใจเที่ยวกำแพงเพชรให้ครบทั้งโซนประวัติศาสตร์ติดเมืองและธรรมชาติไกลเมือง การเช่ารถขับเองเป็นวิธีที่คล่องที่สุด เพราะจุดเด่นของจังหวัดหลายแห่งอยู่ห่างตัวเมืองพอสมควร โดยเฉพาะน้ำตกคลองลานในอุทยานแห่งชาติคลองลาน และผืนป่าอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ทางตะวันตก ที่รถสาธารณะเข้าไม่ถึงหรือไม่สะดวกเลย มีรถของตัวเองก็ขับออกไปได้ตามจังหวะ แวะจุดชมวิวหรือหยุดถ่ายรูประหว่างทางก็ทำได้อิสระ ร้านเช่ารถในตัวเมืองกำแพงเพชรมีให้เลือกหลายเจ้า ค่าเช่ารถยนต์อยู่ราวหนึ่งพันสองร้อยถึงหนึ่งพันแปดร้อยบาทต่อวันแล้วแต่รุ่นรถ ยังไม่รวมค่าน้ำมันและค่าเข้าอุทยาน คุ้มเมื่อมากันหลายคนหรือมีผู้สูงอายุและเด็ก เพราะแอร์เย็นและกันแดดกันฝนได้ตลอดทาง

เรื่องที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือทางไปคลองลานและแม่วงก์เป็นเส้นออกนอกเมืองที่บางช่วงคดเคี้ยวและผ่านพื้นที่ป่า ควรตรวจสภาพรถ ยาง และเบรกให้เรียบร้อยก่อนออก เติมน้ำมันให้เต็มตั้งแต่ในเมืองเพราะปั๊มระหว่างทางมีน้อยลงเมื่อเข้าใกล้เขตอุทยาน และเช็กเวลาเปิด-ปิดของอุทยานกับจุดน้ำตกล่วงหน้า เพราะบางช่วงฤดูอาจปิดหรือน้ำน้อย ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่ที่ถูกต้อง นักท่องเที่ยวต่างชาติควรมีใบขับขี่สากล (IDP) คู่ด้วย ก่อนรับรถให้ถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันเก็บไว้เป็นหลักฐานสภาพรถ เลือกร้านที่ไม่ยึดพาสปอร์ตเป็นประกัน (ให้วางเงินมัดจำแทน) และทำประกันให้คุ้มครองเต็ม ถ้าจุดประสงค์หลักคือเที่ยวแค่โซนเมืองประวัติศาสตร์ อาจไม่จำเป็นต้องเช่ารถทั้งวัน เพราะปั่นจักรยานในเขตก็เที่ยวได้ครบและถูกกว่ามาก แต่ถ้าจะไปน้ำตกด้วย การมีรถคือทางที่สะดวกที่สุด

วิธีเที่ยวโซนประวัติศาสตร์ของกำแพงเพชรที่คุ้มและได้บรรยากาศที่สุดคือปั่นจักรยาน เพราะจุดเด่นกระจุกอยู่ไม่ไกลตัวเมืองและเป็นพื้นที่ราบ ในกำแพงเมืองเก่าคืออุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรที่มีวัดพระแก้วและวัดพระธาตุเป็นแกนหลัก ส่วนนอกกำแพงขึ้นไปทางเหนือคือเขตอรัญญิก กลุ่มวัดป่าที่มีวัดช้างรอบและวัดพระสี่อิริยาบถซึ่งเป็นไฮไลต์ ระยะระหว่างวัดกำลังพอดีสำหรับปั่น เดินอาจไกลไปหน่อยแต่ปั่นถึงกันสบาย ถนนในเขตเรียบ รถไม่พลุกพล่าน และมีต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงาเป็นบางช่วง ทำให้ปั่นชมโบราณสถานได้เพลินตลอดวันตามจังหวะของตัวเอง หาจักรยานเช่าได้จากร้านและที่พักในตัวเมือง ค่าเช่าราวสามสิบถึงหกสิบบาทต่อวัน ถือว่าถูกมากเมื่อเทียบกับความสะดวกที่ได้

ข้อดีของจักรยานคือได้บรรยากาศแบบที่นั่งรถให้ไม่ได้ หยุดถ่ายรูปหรือแวะดูจุดไหนก็ทำได้อิสระ และค่าใช้จ่ายต่ำที่สุดในบรรดาวิธีเที่ยวในเขต สิ่งที่ควรเผื่อใจตามตรงคืออากาศกำแพงเพชรช่วงเที่ยงถึงบ่ายร้อนจัดและแดดแรง โบราณสถานส่วนใหญ่เป็นลานโล่งแทบไม่มีร่มเงา การปั่นกลางวันจึงเหนื่อยและเสี่ยงเพลียแดด ควรเลือกช่วงเช้าตรู่หรือบ่ายแก่ใกล้เย็นที่แดดอ่อนและแสงสวยกว่า อีกเรื่องคือเขตอรัญญิกที่อยู่นอกกำแพงเมืองต้องปั่นออกไปอีกช่วงหนึ่ง คนที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังควรเน้นโซนในกำแพงก่อน แล้วค่อยพิจารณาปั่นต่อไปเขตอรัญญิกถ้ายังไหว จักรยานที่ให้เช่าส่วนใหญ่เป็นรุ่นพื้นฐาน ลองนั่งเบาะและปรับความสูงก่อนรับรถ พกน้ำ หมวก และครีมกันแดดไปด้วย ที่สำคัญคือจักรยานเที่ยวได้แค่โซนเมือง ไปน้ำตกคลองลานหรือแม่วงก์ที่อยู่ไกลไม่ได้ ต้องใช้รถแยกต่างหาก

สำหรับคนที่ไม่อยากขับรถเองแต่ก็อยากไปจุดที่อยู่ไกลอย่างน้ำตกคลองลานหรือแม่วงก์ การเรียก Grab ในเมืองหรือเหมาแท็กซี่-รถตู้เป็นทางที่สบายที่สุด ในเขตตัวเมืองกำแพงเพชรพอเรียก Grab ได้บ้างสำหรับเดินทางระยะสั้น เช่นจากที่พักไปอุทยาน จากสถานีขนส่งเข้าเมือง หรือไปตลาด ค่าโดยสารต่อเที่ยวไม่แพงและไม่ต้องต่อราคา ส่วนการไปน้ำตกที่อยู่ไกลออกไปหลายสิบกิโลเมตร วิธีที่นิยมคือเหมาคนขับแบบไป-รอ-กลับในวันเดียว คนขับจะพาไปถึงจุด รอระหว่างที่เราเดินเล่นเที่ยวน้ำตก แล้วพากลับ ราคาเหมาทั้งวันอยู่ที่หลักพันบาทขึ้นไปแล้วแต่ระยะทางและการต่อรอง ถ้ามากันหลายคนหารกันแล้วอาจถูกกว่าเช่ารถขับเองเมื่อรวมค่าน้ำมันและความสบายที่ไม่ต้องขับเอง

เรื่องที่ต้องเข้าใจตามตรงคือกำแพงเพชรเป็นเมืองต่างจังหวัดที่รถ Grab มีจำนวนจำกัด ไม่เยอะและเรียกติดง่ายเหมือนในกรุงเทพหรือเมืองใหญ่ บางช่วงเวลาหรือบางพื้นที่อาจต้องรอนานหรือไม่มีรถว่างเลย จึงไม่ควรพึ่ง Grab เป็นแผนหลักสำหรับทั้งทริป โดยเฉพาะการไปน้ำตกที่ไม่มีรถกลับเข้ามารับในพื้นที่ห่างไกล วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือติดต่อคนขับรถเหมาไว้ล่วงหน้า ผ่านที่พัก ร้านทัวร์ท้องถิ่น หรือคนขับที่มีคนแนะนำ ตกลงราคาปลายทาง จุดแวะ และเวลารอให้ชัดเจนก่อนออกเดินทางทุกครั้ง เก็บเบอร์คนขับไว้เผื่อติดต่อ และถ้าเป็นไปได้ให้เลือกคนขับที่รู้ทางไปคลองลาน-แม่วงก์ดี เพราะบางช่วงเป็นเส้นป่าที่สัญญาณโทรศัพท์อาจไม่ครอบคลุม การวางแผนล่วงหน้าจะช่วยให้ไม่ตกค้างกลางทาง

รถสองแถวเป็นวิธีเดินทางในเขตเมืองกำแพงเพชรที่ประหยัดที่สุด วิ่งประจำในตัวเมืองและรอบใกล้ตามเส้นทางหลัก ค่าโดยสารอยู่ราวสิบห้าถึงสามสิบบาทต่อคนต่อเที่ยวในเส้นทางเมือง ขึ้นได้เลยตามจุดจอดหรือโบกตามทาง บอกจุดหมายก่อนขึ้นแล้วจ่ายเงินสดตอนลง เหมาะกับคนที่พักในตัวเมืองแล้วเที่ยวจุดใกล้ ๆ เช่น จากที่พักไปตลาด ไปย่านของกิน หรือเข้าใกล้เขตอุทยานประวัติศาสตร์ ได้บรรยากาศท้องถิ่นระหว่างทางแบบที่รถส่วนตัวให้ไม่ได้ และไม่ต้องจองหรือใช้แอปให้ยุ่งยาก

ข้อจำกัดที่ต้องรู้และพูดกันตรง ๆ คือสองแถวในกำแพงเพชรวิ่งเฉพาะในเขตเมืองและรอบใกล้เท่านั้น ไม่ได้วิ่งไปถึงน้ำตกคลองลานหรือแม่วงก์ที่อยู่ไกลออกไปหลายสิบกิโลเมตร ถ้าตั้งใจไปธรรมชาติไกลเมืองต้องใช้รถเช่าหรือเหมารถแทน อีกเรื่องคือสองแถววิ่งเป็นรอบและส่วนใหญ่ให้บริการช่วงกลางวันถึงเย็น ตกค่ำรถจะน้อยลงมากหรือหมด ถ้ากลับดึกต้องเผื่อแผนสำรอง ช่วงเวลาต่อรอบอาจต้องรอสักพักและรถอาจแวะรับผู้โดยสารระหว่างทาง จึงไม่เหมาะกับคนที่รีบมาก ถ้าจะเหมาคันให้ไปส่งตรงจุดโดยไม่รอผู้โดยสารอื่น ราคาจะสูงขึ้นและต้องตกลงก่อนขึ้นทุกครั้ง สรุปคือถ้าเที่ยวแค่โซนใกล้ในเมืองและจังหวะเวลาตรงกับรอบรถ สองแถวคุ้มและเพียงพอ แต่ถ้าอยากยืดหยุ่นหรือออกนอกเมือง จักรยานในเขตกับรถเช่าจะคล่องกว่า

กำแพงเพชรมีทำเลที่ได้เปรียบสำหรับคนวางแผนเที่ยวหลายจังหวัด เพราะตั้งอยู่กลางทางบนเส้นขึ้นเหนือสายเก่า ระหว่างนครสวรรค์ทางใต้กับสุโขทัยทางเหนือ ถ้าขับรถหรือเช่ารถขึ้นเหนืออยู่แล้ว การแวะกำแพงเพชรระหว่างทางแทบไม่ต้องอ้อม ทำให้ได้เมืองมรดกโลกเพิ่มอีกหนึ่งแห่งโดยไม่เปลืองค่าเดินทางมาก หลายคนจัดทริปแบบขึ้นจากนครสวรรค์ที่มีบึงบอระเพ็ด แวะกำแพงเพชรดูอุทยานประวัติศาสตร์ครึ่งวัน แล้วขับต่อขึ้นสุโขทัยที่เป็นมรดกโลกอีกแห่ง เท่ากับได้เที่ยวเมืองประวัติศาสตร์สามระดับในทริปเดียว เมื่อหารค่าน้ำมันและค่ารถกับหลายเมืองแล้ว มักคุ้มกว่าตั้งใจไปกำแพงเพชรเมืองเดียวแบบไป-กลับจากกรุงเทพ

ข้อควรวางแผนคือให้เผื่อเวลาเที่ยวกำแพงเพชรอย่างน้อยครึ่งวันถึงหนึ่งวัน ไม่ใช่แค่ขับผ่านหรือแวะถ่ายรูปสิบนาที เพราะอุทยานประวัติศาสตร์กับเขตอรัญญิกมีวัดให้เดินและปั่นชมพอสมควร ถ้ามีเวลาเหลือค่อยพิจารณาว่าจะแวะน้ำตกคลองลานที่อยู่ทางตะวันตกเพิ่มไหม แต่ต้องยอมรับว่าคลองลานอยู่คนละทางกับเส้นขึ้นเหนือ อาจต้องอ้อมและใช้เวลามากขึ้น สำหรับทริปที่เน้นเมืองประวัติศาสตร์ การเที่ยวเฉพาะโซนอุทยานติดเมืองแล้วขับต่อจะลื่นไหลกว่า ส่วนคนที่อยากได้ทั้งประวัติศาสตร์และธรรมชาติควรกันวันให้กำแพงเพชรเต็มวันหรือค้างหนึ่งคืน จะไม่รีบจนพลาดจุดสำคัญ การกระจายจุดเที่ยวตามเส้นทางขึ้นเหนือแบบนี้ช่วยให้ทริปคุ้มค่าและไม่ต้องขับย้อนไปมา