เที่ยวพิษณุโลก
เดินทางยังไงดี

ถ้าอยากประหยัดเวลาให้มากที่สุด การบินลงพิษณุโลกคือทางที่เร็วที่สุด สนามบินพิษณุโลก (รหัส PHS) มีเที่ยวบินภายในประเทศจากดอนเมืองเป็นหลัก บินราวหนึ่งชั่วโมงก็ถึง สายการบินที่ให้บริการเส้นทางนี้มีทั้งนกแอร์ ไทยแอร์เอเชีย และไทยไลอ้อนแอร์ (จำนวนรอบและสายการบินอาจเปลี่ยนตามฤดูกาล ควรเช็กหน้าเว็บสายการบินก่อนวางแผน) ราคาต่อเที่ยวมักอยู่ในหลักพันบาทและถูกลงมากถ้าจองล่วงหน้า จุดที่สะดวกคือตัวสนามบินอยู่ห่างจากกลางเมืองแค่ราวห้ากิโลเมตร ออกจากสนามบินเรียกแท็กซี่หรือรถรับส่งเข้าเมืองใช้เวลาแค่สิบถึงสิบห้านาที เหมาะกับคนที่มาจากภาคอื่นหรือมีวันหยุดจำกัดและอยากเก็บเวลาไว้เที่ยวมากกว่านั่งรถ

ข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจคือเครื่องบินพาเราถึงแค่ตัวเมืองพิษณุโลกเท่านั้น จุดเที่ยวธรรมชาติบนเขาอย่างภูหินร่องกล้าและทุ่งแสลงหลวงอยู่ไกลออกไปและเป็นทางขึ้นเขา ไม่มีรถสาธารณะวิ่งตรงจากสนามบินขึ้นไป คนที่บินมาจึงต้องวางแผนการต่อรถขึ้นเขาไว้ล่วงหน้า ทางที่นิยมคือมาเช่ารถขับเองต่อในเมือง หรือเหมารถพร้อมคนขับเป็นวันสำหรับขึ้นภู ถ้าเป้าหมายคือเที่ยวในเมืองพิษณุโลกและใช้เป็นฐานไปสุโขทัยหรือจุดใกล้ ๆ การบินลงแล้วต่อรถถือว่าคุ้มเวลา แต่ถ้าตั้งใจไปนอนบนภูหินร่องกล้าหลายวัน ควรคิดค่ารถต่อขึ้นเขาเข้าไปในงบด้วยตั้งแต่ตอนวางแผน

พิษณุโลกเป็นสถานีสำคัญบนทางรถไฟสายเหนือ ขบวนที่วิ่งไปเชียงใหม่แทบทุกขบวนต้องผ่านและจอดที่นี่ จึงมีรถไฟให้เลือกหลายรอบตลอดวันทั้งกลางวันและกลางคืน จากกรุงเทพฯ (ขึ้นได้ทั้งสถานีหัวลำโพงและสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์) ระยะทางราว 380 กิโลเมตร ใช้เวลาราว 5–7 ชั่วโมงแล้วแต่ประเภทขบวน ขบวนด่วนพิเศษเร็วกว่าขบวนเร็วและธรรมดา ราคาตั๋วมีตั้งแต่นั่งชั้น 3 ราคาหลักร้อยไปจนถึงตู้นอนปรับอากาศที่แพงขึ้น จุดเด่นคือรถไฟลงที่สถานีกลางเมืองพอดี เดินหรือต่อรถไปโรงแรมริมแม่น้ำน่านและวัดใหญ่ได้สะดวก เหมาะกับคนที่อยากประหยัด ชอบบรรยากาศรถไฟ และไม่รีบ

ข้อดีของรถไฟคือได้ชมวิวทุ่งนาและเมืองระหว่างทางแบบสบาย ๆ ไม่ต้องขับเอง ขบวนตู้นอนกลางคืนช่วยประหยัดค่าที่พักหนึ่งคืนและตื่นมาถึงพอดี ข้อควรเข้าใจคือรถไฟช้ากว่าเครื่องบินมากและบางครั้งมีดีเลย์ โดยเฉพาะขบวนที่มาไกลจากปลายทางเหนือ ควรเผื่อเวลาและไม่นัดต่อรถกระชั้นเกินไป ช่วงเทศกาลและวันหยุดยาวตั๋วโดยเฉพาะตู้นอนเต็มเร็วมาก ควรจองล่วงหน้าผ่านระบบของการรถไฟ และเช่นเดียวกับวิธีอื่น รถไฟพาถึงแค่ตัวเมือง ถ้าจะขึ้นภูหินร่องกล้าหรือทุ่งแสลงหลวงยังต้องต่อด้วยรถเช่าหรือรถเหมาอยู่ดี

รถทัวร์เป็นวิธีที่ประหยัดและมีรอบให้เลือกถี่ที่สุดสำหรับคนที่มาจากกรุงเทพฯ และไม่มีรถส่วนตัว รถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 มุ่งลงสถานีขนส่งพิษณุโลก ใช้เวลาราว 5–6 ชั่วโมง เพราะพิษณุโลกเป็นชุมทางที่รถหลายสายวิ่งผ่าน (ทั้งสายที่ไปต่อเชียงใหม่ เชียงราย และสายอีสานบางเส้น) จึงมีรถให้เลือกทั้งกลางวันและกลางคืน ผู้ให้บริการที่คนรู้จักบนเส้นนี้มีทั้งนครชัยแอร์ วินทัวร์ และรถร่วม บขส. ราคาต่อเที่ยวอยู่ราวสามร้อยถึงห้าร้อยบาทต่อคนแล้วแต่ชั้นที่นั่ง ข้อดีคือไม่ต้องขับเอง นั่งพักหรือนอนมาได้ และรถกลางคืนช่วยประหยัดค่าที่พักหนึ่งคืน

ข้อควรรู้คือรถทัวร์ลงที่สถานีขนส่งในตัวเมืองพิษณุโลก ซึ่งอยู่ห่างจากใจกลางเมืองและจุดโรงแรมริมน่านพอสมควร ลงแล้วต้องต่อรถสองแถว แท็กซี่ หรือ Grab เข้าไปอีกทอด และเช่นเดียวกับวิธีอื่น รถทัวร์ไม่ได้วิ่งขึ้นภูหินร่องกล้าหรือทุ่งแสลงหลวงโดยตรง ถ้าจะขึ้นเขาต้องต่อด้วยรถเช่าหรือรถเหมา คนที่มาด้วยรถทัวร์จึงควรวางแผนช่วงต่อรถทั้งเข้าเมืองและขึ้นเขาไว้ล่วงหน้า สอบถามที่พักว่ามีบริการรับส่งจากสถานีขนส่งหรือช่วยประสานรถขึ้นเขาให้หรือไม่ ช่วงหน้าหนาวและวันหยุดยาวคนเดินทางเยอะ ที่นั่งเต็มเร็ว ควรจองล่วงหน้าทั้งขาไปและขากลับ

ถ้ามากันเป็นครอบครัวหรือกลุ่มเพื่อน การมีรถของตัวเองคือวิธีเที่ยวพิษณุโลกฝั่งภูเขาที่อิสระที่สุด เพราะจุดเที่ยวบนภูหินร่องกล้า เช่น ลานหินปุ่ม ลานหินแตก ผาชูธง และโรงเรียนการเมืองการทหารเดิม กระจายอยู่ในอุทยานที่เดินต่อกันไม่ได้ในทีเดียว ส่วนทุ่งแสลงหลวงที่อยู่บนเส้นพิษณุโลก-หล่มสัก (ทล.12) ก็มีทุ่งหญ้าและจุดกางเต็นท์ที่รถส่วนตัวเข้าถึงสะดวก การมีรถทำให้แวะได้ตามใจและไปทันช่วงเช้าที่หมอกสวย รับรถได้ทั้งในตัวเมืองและที่สนามบิน ค่าเช่ารถเก๋งหรืออีโคคาร์ทั่วไปอยู่ราว 1,000–1,800 บาทต่อวันบวกค่าน้ำมัน เมื่อหารกันหลายคนถือว่าคุ้มและยืดหยุ่นกว่าการเหมารถทีละรอบ

เรื่องที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือเส้นทางขึ้นภูหินร่องกล้าจากฝั่งนครไทย โดยเฉพาะช่วง ทล.2331 เป็นถนนภูเขาชันและคดเคี้ยวต่อเนื่อง ใช้เวลาจากตัวเมืองราวสามชั่วโมง หัวใจของการขับปลอดภัยคือใช้เกียร์ต่ำทั้งขาขึ้นและขาลง ขาลงให้ใช้เกียร์ต่ำ (เกียร์ออโต้ใช้ L หรือ 2) หน่วงความเร็วด้วยเครื่องยนต์แทนการเหยียบเบรกแช่ยาว ๆ เพราะเบรกแช่นานบนทางลงชันทำให้เบรกร้อนจนเฟดหรือไหม้และเบรกไม่อยู่ได้จริง เว้นระยะห่างรถคันหน้าให้มาก บีบแตรก่อนเข้าโค้งอับ และช่วงเช้าหรือหลังฝนที่หมอกลงหนา ทัศนวิสัยสั้นมาก ให้เปิดไฟหน้า ชะลอความเร็ว และห้ามจอดกลางถนนเพื่อถ่ายรูป ถ้ารถเป็นเก๋งเครื่องเล็กหรือคนขับไม่ชินทางเขา ให้ขับด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษหรือพิจารณาเหมารถท้องถิ่นแทนช่วงขึ้นเขา

สำหรับคนที่ไม่มีรถและไม่อยากขับถนนเขาเอง การใช้ Grab หรือเหมาแท็กซี่เป็นทางเลือกที่สบาย ในตัวเมืองพิษณุโลกซึ่งเป็นเมืองใหญ่ระดับหนึ่งของภาคเหนือตอนล่าง มีรถ Grab พอให้เรียกได้ในย่านเมือง สนามบิน สถานีรถไฟ และย่านโรงแรมริมน่าน เหมาะกับการเดินทางระยะสั้นในเมือง เช่น จากสถานีขนส่งหรือสถานีรถไฟไปโรงแรม หรือไปวัดใหญ่และตลาด แต่ในช่วงเวลาที่รถน้อยอาจต้องรอบ้าง จึงควรมีแผนสำรองเป็นสองแถวหรือแท็กซี่ท้องถิ่นไว้ด้วย

ส่วนการขึ้นภูหินร่องกล้าและทุ่งแสลงหลวงที่อยู่ไกลจากตัวเมืองและเป็นทางขึ้นเขา แทบไม่มีรถ Grab วิ่งรับส่งแบบเรียกเป็นเที่ยว รูปแบบที่คนนิยมคือเหมารถพร้อมคนขับเป็นวันเพื่อขึ้นเที่ยว โดยตกลงราคาสุทธิ เส้นทาง และจุดแวะกันให้จบก่อนออกเดินทาง ราคาเหมาทั้งวันมักอยู่ในหลักพันบาทขึ้นกับระยะทางและจำนวนจุด ข้อดีคือมีคนขับที่ชินทางดูแลการขับบนถนนภูเขาชันให้ ไม่ต้องเสี่ยงขับเอง และแวะถ่ายรูปได้ตามจุดที่ตกลงไว้ ข้อควรระวังคือควรใช้คนขับหรือบริการที่ที่พักหรือคนท้องถิ่นแนะนำ ตกลงราคาชัดเจนก่อนขึ้นรถเพื่อไม่ให้มีปัญหาเรื่องค่าใช้จ่ายทีหลัง และถ้าตั้งใจดูหมอกเช้าให้นัดเวลารับล่วงหน้า

รถสองแถวเป็นขนส่งท้องถิ่นราคาถูกที่วิ่งในเขตตัวเมืองพิษณุโลก เหมาะกับคนที่มีธุระหรือเที่ยวจุดที่อยู่ในเมือง เช่น วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ (วัดใหญ่) ริมแม่น้ำน่าน ตลาด หรือย้ายระหว่างจุดในเมือง ค่าโดยสารถูกมากอยู่ในหลักสิบบาทต่อเที่ยวตามระยะทาง จ่ายเมื่อลง เป็นวิธีเดินทางแบบคนในพื้นที่ที่ประหยัดที่สุด ส่วนการเช่ามอเตอร์ไซค์ก็เป็นทางเลือกสำหรับคนขับคล่องที่อยากเที่ยวในเมืองและจุดใกล้ที่ทางไม่ชันแบบยืดหยุ่น ค่าเช่าอยู่ราว 250–350 บาทต่อวันบวกค่าน้ำมัน ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่และสวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง

ข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจคือทั้งรถสองแถวและมอเตอร์ไซค์เหมาะกับการเที่ยวในเมืองและรอบใกล้เท่านั้น รถสองแถวไม่วิ่งขึ้นภูหินร่องกล้าหรือทุ่งแสลงหลวง และรอบก็ไม่ถี่เหมือนขนส่งในเมืองใหญ่ ช่วงกลางวันมีให้ใช้สะดวกกว่า ตอนเย็นหรือกลางคืนรถจะน้อยลง ส่วนมอเตอร์ไซค์ ขอเตือนให้ชัดว่าอย่าฝืนขี่ขึ้นถนนภูเขาชันอย่าง ทล.2331 ที่ขึ้นภูหินร่องกล้า เพราะทางชันคดเคี้ยว ขาลงเบรกร้อนง่าย ช่วงเช้าและหลังฝนหมอกลงหนาจนมองทางแทบไม่เห็น นักท่องเที่ยวที่ไม่ชินทางเขาเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย ถ้าจะขึ้นเขาให้เปลี่ยนไปใช้รถเช่าสี่ล้อหรือเหมารถพร้อมคนขับจะปลอดภัยกว่ามาก