เที่ยว
ราชบุรี เดินทางยังไงดี

เพราะจุดเที่ยวของราชบุรีอยู่กันคนละฝั่งจังหวัด การขับรถเองจากกรุงเทพจึงเป็นวิธีที่อิสระที่สุดและมักคุ้มที่สุดถ้ามากันเป็นกลุ่มหรือครอบครัว เส้นทางหลักคือออกทางถนนพระราม 2 แล้วเลี้ยวเข้าดำเนินสะดวก หรือใช้ถนนเพชรเกษมเข้าตัวเมืองราชบุรี ใช้เวลาราว 1.5–2 ชั่วโมงถึงตัวเมืองหรือดำเนินสะดวกในวันที่รถไม่ติด การมีรถของตัวเองทำให้ไปได้ตามจังหวะ แวะคาเฟ่ ตลาด หรือจุดชมวิวริมทางได้โดยไม่ต้องรอรถหรือผูกกับเวลาทัวร์ และที่สำคัญคือไปถึงจุดที่รถสาธารณะไปไม่ถึงอย่างสวนผึ้งได้

เรื่องที่ต้องเน้นย้ำสำหรับคนขับเองคือ ตลาดน้ำดำเนินสะดวกอยู่ทางตะวันออกของจังหวัด ส่วนสวนผึ้งอยู่ชายแดนตะวันตกติดพม่า สองที่ห่างกันราวร้อยกิโลเมตรและคนละเส้นทาง ถ้าอยากเก็บทั้งสองในทริปเดียวต้องเผื่อเวลาขับข้ามจังหวัดหลายชั่วโมง หรือแบ่งเป็นคนละวันจะสบายกว่า อีกเรื่องคือดำเนินสะดวกคนไปกันเช้ามาก ที่จอดรถแถวตลาดแน่นและมีลานจอดเอกชนคิดค่าจอด ควรไปแต่เช้าและดูป้ายให้ดี ส่วนเส้นทางขึ้นสวนผึ้งช่วงท้ายเป็นทางขึ้นเขาลาดชันบางช่วง คนขับไม่ชินทางเขาควรเผื่อเวลาและเลี่ยงขับกลางคืน เติมน้ำมันให้พร้อมก่อนขึ้นเขาเพราะปั๊มห่างกัน สำหรับคนไม่มีรถแต่อยากได้อิสระแบบนี้ การเช่ารถขับเองก็เป็นทางเลือกที่หลายคนใช้

วิธีที่คนไม่มีรถส่วนตัวใช้เดินทางจากกรุงเทพไปราชบุรีมากที่สุดคือรถตู้ประจำทาง ซึ่งออกถี่ตลอดวัน จุดขึ้นหลักคือสถานีขนส่งสายใต้ใหม่ (ตลิ่งชัน) มีทั้งสายที่ลงดำเนินสะดวกและสายที่ลงตัวเมืองราชบุรี ใช้เวลาราว 1.5–2 ชั่วโมงแล้วแต่รถและจราจร ค่าโดยสารอยู่ราว 80–120 บาทต่อเที่ยวแล้วแต่ปลายทาง ถือว่าประหยัดและไม่ต้องจองล่วงหน้าในวันธรรมดา รถตู้จะออกเมื่อผู้โดยสารเต็มหรือถึงรอบ ถ้าเป้าหมายคือไปตลาดน้ำดำเนินสะดวกเช้า ๆ แล้วกลับ หรือเที่ยวในตัวเมืองราชบุรี รถตู้เป็นตัวเลือกที่คุ้มและตรงที่สุด

ข้อจำกัดที่ควรรู้คือรถตู้มีที่วางสัมภาระจำกัด ถ้ามีกระเป๋าใหญ่หรือมากันหลายคนพร้อมของเยอะอาจไม่สะดวก และที่นั่งค่อนข้างแน่น ที่สำคัญกว่านั้นคือรถตู้ลงแค่จุดหลักอย่างตลาดดำเนินสะดวกหรือสถานีขนส่งราชบุรี เมื่อถึงแล้วยังต้องต่อรถในพื้นที่อีกทอด ไม่ว่าจะเป็นสองแถว มอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือเรือในตลาดน้ำ และรถตู้ไม่ได้วิ่งตรงถึงสวนผึ้ง ซึ่งอยู่ชายแดนตะวันตกไกลจากเส้นทางรถตู้หลัก ใครตั้งใจไปสวนผึ้งโดยไม่มีรถต้องไปต่อรถท้องถิ่นหรือเหมารถอีกต่อ ทำให้รถตู้เหมาะกับคนที่โฟกัสดำเนินสะดวกและตัวเมืองมากกว่าจะเที่ยวทั้งจังหวัด

ราชบุรีอยู่บนทางรถไฟสายใต้ ขบวนที่มุ่งลงใต้จำนวนมากผ่านและจอดที่สถานีราชบุรีในตัวเมือง ขึ้นได้ทั้งจากสถานีธนบุรีและสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) รวมถึงสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์สำหรับบางขบวน มีหลายรอบต่อวันตั้งแต่รถชั้นสามธรรมดาไปจนถึงรถเร็วและรถด่วน ช่วงกรุงเทพ–ราชบุรีใช้เวลาราว 2–3 ชั่วโมงแล้วแต่ประเภทขบวน ตั๋วชั้นสามราคาหลักสิบบาทถือว่าถูกมาก ส่วนรถเร็วหรือด่วนแพงขึ้นเล็กน้อยแต่นั่งสบายกว่า จุดเด่นของรถไฟคือได้บรรยากาศนั่งชมวิวทุ่งนาและชานเมืองแบบเรื่อย ๆ เหมาะกับคนสายชิลล์ที่ไม่รีบและมองการเดินทางเป็นส่วนหนึ่งของทริป

สิ่งที่ควรเข้าใจก่อนวางแผนคือรถไฟไทยวิ่งช้ากว่ารถตู้และบางครั้งออกล่าช้ากว่าตาราง จึงต้องเผื่อเวลาและเช็กรอบล่วงหน้า อีกเรื่องที่สำคัญคือรถไฟลงที่สถานีในตัวเมืองราชบุรีเท่านั้น ไม่ได้ผ่านตลาดน้ำดำเนินสะดวกหรือสวนผึ้ง ดำเนินสะดวกอยู่ทางตะวันออกของจังหวัดคนละทางกับเส้นรถไฟ ส่วนสวนผึ้งอยู่ชายแดนตะวันตกที่รถไฟไปไม่ถึง เมื่อลงสถานีราชบุรีแล้วจึงต้องต่อรถสองแถว มอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือเหมารถไปยังจุดที่ต้องการ รถไฟจึงเหมาะกับคนที่ตั้งใจใช้ตัวเมืองราชบุรีเป็นฐานเที่ยวโอ่งมังกร วัด และตลาดในเมือง มากกว่าจะเป็นวิธีตรงสู่จุดเที่ยวนอกเมือง

สำหรับคนที่ไม่มีรถและไม่อยากขับเอง ทัวร์ตลาดน้ำดำเนินสะดวกแบบมีรถรับส่งคือทางเลือกที่สะดวกที่สุดสำหรับการไปตลาดน้ำในตอนเช้า ทัวร์ส่วนใหญ่มีรถตู้หรือรถรับถึงที่พักในกรุงเทพ พาไปถึงดำเนินสะดวกโดยไม่ต้องตื่นมาหาเส้นทางเองหรือลุ้นรถตู้ หลายโปรแกรมพ่วงจุดใกล้เคียงในทริปเดียว เช่น ตลาดร่มหุบ (ตลาดริมทางรถไฟแม่กลอง) ในสมุทรสงครามที่อยู่ไม่ไกล ทำให้ได้เที่ยวหลายที่ในเช้าเดียว ข้อดีคือไม่ต้องกังวลเรื่องเส้นทาง ที่จอด หรือการต่อรถ และตลาดน้ำดำเนินสะดวกคนไปกันเช้ามากอยู่แล้ว การมีรถรับตั้งแต่ที่พักช่วยให้ถึงตลาดได้ทันช่วงที่บรรยากาศดีที่สุด ราคาต่อคนอยู่ราว 700–1,500 บาทแล้วแต่โปรแกรมและจุดที่พ่วง

ข้อที่ควรชั่งใจคือทัวร์มีเวลาตายตัวตามโปรแกรม เราปรับจังหวะเองไม่ได้เท่ารถส่วนตัว บางทัวร์รีบพาไปหลายจุดจนแต่ละที่ได้เวลาน้อย ก่อนจองจึงควรอ่านโปรแกรมให้ละเอียดว่าจะไปกี่จุดและให้เวลาที่ตลาดน้ำเท่าไร อีกเรื่องที่รีวิวเตือนบ่อยคือค่าล่องเรือในตลาดน้ำมักแยกจากค่าทัวร์และมีการเสนอขายของบนเรือ ควรถามให้ชัดก่อนว่าค่าทัวร์รวมค่าเรือหรือไม่ และตกลงราคาเรือก่อนลง จะได้ไม่มีปัญหาเรื่องค่าใช้จ่ายบานปลาย ทัวร์แบบนี้โฟกัสที่ดำเนินสะดวกเป็นหลัก ถ้าตั้งใจไปสวนผึ้งซึ่งอยู่คนละฝั่งจังหวัดควรมองหารถเช่าหรือเหมารถแทน

สำหรับคนที่ไม่อยากขับเองแต่อยากได้ความยืดหยุ่นมากกว่าทัวร์ที่เวลาตายตัว การใช้ Grab หรือเหมาแท็กซี่/รถตู้เป็นวันเป็นทางเลือกกลาง ๆ ที่ลงตัวเมื่อมากันไม่กี่คน ในตัวเมืองราชบุรีพอเรียก Grab ได้อยู่บ้างสำหรับระยะสั้น แต่จำนวนรถไม่มากและเวลารอไม่แน่นอน ส่วนการไปจุดไกลอย่างดำเนินสะดวกหรือสวนผึ้ง คนนิยมเหมารถเป็นวันมากกว่า โดยตกลงราคาและเส้นทางกับคนขับล่วงหน้า วิธีนี้ได้ความสะดวกใกล้เคียงรถส่วนตัวคือมีคนขับพาไปตามจุดที่อยากไป รอได้ และปรับแผนระหว่างวันได้บ้าง ค่าเหมารายวันอยู่ราว 1,500–2,500 บาทขึ้นไปแล้วแต่ระยะทางและจุดที่ไป ยิ่งไปสวนผึ้งที่ไกลและเป็นทางเขา ราคาก็สูงขึ้นตามระยะ

ข้อที่ต้องระวังคือ Grab ในราชบุรีหายากเมื่อออกนอกตัวเมือง โดยเฉพาะแถวดำเนินสะดวกและโซนสวนผึ้งที่แทบเรียกไม่ได้ จึงไม่ควรวางแผนพึ่งแอปเรียกรถเป็นหลักสำหรับการเที่ยวนอกเมือง การเหมาแท็กซี่หรือรถตู้ท้องถิ่นต้องตกลงราคาให้ชัดตั้งแต่ต้นว่ารวมกี่จุด รอกี่ชั่วโมง และค่าน้ำมัน-ค่าทางด่วนใครออก เพื่อไม่ให้มีปัญหาตอนจบ ควรให้ที่พักหรือคนท้องถิ่นช่วยแนะนำคนขับที่ไว้ใจได้ และถ้าจะเก็บทั้งดำเนินสะดวกและสวนผึ้งในวันเดียว ให้บอกคนขับตรง ๆ ว่าเป็นคนละฝั่งจังหวัดจะได้คิดราคาและเวลาให้เหมาะ เพราะระยะทางรวมค่อนข้างไกล

การเดินทางระยะใกล้ในราชบุรีส่วนใหญ่พึ่งรถสองแถวและมอเตอร์ไซค์ รถสองแถววิ่งตามเส้นทางหลักในตัวเมืองราชบุรีและรอบย่านตลาดน้ำดำเนินสะดวก ค่าโดยสารหลักสิบบาทต่อคน ขึ้นได้เลยโดยโบกตามทาง บอกจุดหมายก่อนขึ้นแล้วจ่ายตอนลง เหมาะกับการวิ่งระหว่างสถานีขนส่ง สถานีรถไฟ ตลาด โอ่งมังกร วัดในเมือง และย่านที่พัก ส่วนมอเตอร์ไซค์รับจ้างเหมาะกับระยะสั้นแบบเร่งด่วนหรือเข้าซอยที่รถใหญ่ไม่สะดวก คิดราคาเป็นเที่ยวและต้องตกลงราคาก่อนขึ้น บางจุดยังมีร้านให้เช่ามอเตอร์ไซค์รายวันสำหรับคนขับเป็นที่อยากขี่เที่ยวเองในเมืองและรอบนอกใกล้ ๆ เพราะราชบุรีเรียก Grab ได้ยากและมีรถน้อย สองแถวและมอเตอร์ไซค์จึงเป็นตัวเลือกหลักของคนไม่มีรถส่วนตัวที่เที่ยวในระยะใกล้

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือระบบขนส่งท้องถิ่นแบบนี้เน้นระยะใกล้และเส้นทางหลักเท่านั้น ไม่ได้พาไปสวนผึ้งซึ่งอยู่ชายแดนตะวันตกไกลจากตัวเมืองมาก ถ้าจะไปสวนผึ้งต้องเปลี่ยนไปขับรถเอง เช่ารถ หรือเหมารถแทน อีกเรื่องคือรถสองแถวส่วนใหญ่วิ่งช่วงกลางวัน ตกค่ำรถจะน้อยลงหรือหมด และ Grab ก็หายาก การกลับที่พักดึก ๆ อาจต้องพึ่งมอเตอร์ไซค์รับจ้างหรือให้ที่พักช่วยประสานรถ สำหรับคนที่เลือกเช่ามอเตอร์ไซค์ขี่เอง ควรมีใบขับขี่ สวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง ตกลงเรื่องมัดจำและถ่ายรูปสภาพรถก่อนรับ และใช้เฉพาะการเที่ยวในเมืองกับรอบนอกใกล้ ๆ ไม่ควรขี่ไปจุดไกลอย่างสวนผึ้งที่เป็นทางเขา