เที่ยวตาก-แม่สอด-อุ้มผาง
เดินทางยังไงดี

รถทัวร์เป็นวิธีที่ประหยัดที่สุดและไม่ต้องขับเองสำหรับคนที่ตั้งต้นจากกรุงเทพฯ รถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 มีทั้งรอบที่วิ่งถึงตัวเมืองตากและรอบที่วิ่งตรงถึงแม่สอด กรุงเทพฯ-ตากใช้เวลาราว 6-7 ชั่วโมง ส่วนกรุงเทพฯ-แม่สอดยาวกว่าเพราะต้องข้ามเขาถนนพระร่วงต่อ ใช้เวลาราว 8-9 ชั่วโมง ค่าโดยสารต่อที่นั่งอยู่ในหลักร้อย ถูกกว่าตั๋วเครื่องบินและการเช่ารถมาก เหมาะกับคนที่เดินทางคนเดียว งบจำกัด หรือไม่อยากขับรถทางไกลเอง ข้อดีอีกอย่างคือรถหลายรอบเป็นรอบกลางคืน ออกเย็นถึงเช้า ทำให้ประหยัดค่าที่พักไปหนึ่งคืนและตื่นมาก็เริ่มเที่ยวได้เลย

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือ รอบกลางคืนถึงปลายทางเช้ามืด ควรเผื่อแผนว่าจะทำอะไรช่วงที่ยังไม่ถึงเวลาเช็กอินที่พัก และควรจองล่วงหน้าโดยเฉพาะช่วงวันหยุดยาวที่คนเดินทางเยอะ ช่วงตาก-แม่สอดเป็นถนนข้ามเขาที่มีทางโค้งพอสมควร คนเมารถง่ายควรกินยาแก้เมารถก่อนออกและเลือกที่นั่งด้านหน้าถ้าทำได้ อีกเรื่องที่ต้องวางแผนต่อคือ รถทัวร์พาถึงแค่ตัวเมืองตากหรือแม่สอดเท่านั้น ถ้าจะไปต่ออุ้มผางยังต้องขึ้นรถสองแถว มินิบัส หรือทัวร์บนทางหลวง 1219 อีกทอด และการเที่ยวจุดต่าง ๆ ในจังหวัดที่อยู่ไกลกันก็ต้องหารถต่อเอง คนที่มาด้วยรถทัวร์จึงมักวางแผนเช่ารถหรือจองทัวร์สำหรับช่วงเที่ยวในจังหวัดไว้ล่วงหน้า

สำหรับคนที่มีเวลาน้อยและอยากตั้งต้นทริปที่ฝั่งแม่สอด-อุ้มผางทันที การบินลงสนามบินแม่สอดคือทางเลือกที่เร็วที่สุด เที่ยวบินจากดอนเมืองใช้เวลาบนอากาศราว 1 ชั่วโมง 20 นาที เทียบกับรถทัวร์ที่ต้องนั่ง 8-9 ชั่วโมง สนามบินแม่สอดอยู่ในตัวอำเภอ ลงเครื่องแล้วเข้าที่พักในแม่สอดหรือเริ่มต่อทัวร์อุ้มผางได้เร็ว เหมาะมากกับทริปสุดสัปดาห์ คนที่ลางานได้จำกัด หรือคนที่ไม่อยากเสียเวลาไปกับการนั่งรถข้ามคืน หลายคนใช้วิธีบินมาแม่สอดแล้วต่อทัวร์อุ้มผางแบบเหมารวมทันที เพื่อประหยัดเวลาให้ได้เที่ยวเต็มที่ที่สุด

ข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจคือ เที่ยวบินและจำนวนที่นั่งเส้นทางนี้มีจำกัด บางช่วงมีเพียงไม่กี่เที่ยวต่อวัน และตารางบินอาจปรับเปลี่ยนตามฤดูกาล ควรเช็กและจองล่วงหน้าโดยเฉพาะช่วงวันหยุดยาวและหน้าหนาวที่คนไปอุ้มผางเยอะ ราคาตั๋วต่อเที่ยวก็สูงกว่าการนั่งรถทัวร์พอสมควร อีกเรื่องคือการบินช่วยแค่ย่นเวลาช่วงกรุงเทพฯ-แม่สอดเท่านั้น เมื่อถึงแม่สอดแล้ว การจะไปต่ออุ้มผางยังต้องขึ้นทางหลวง 1219 ที่มีทางโค้งกว่า 1,200 โค้งอยู่ดี ไม่ว่าจะไปด้วยรถสองแถว มินิบัส หรือทัวร์ คนเมารถจึงยังต้องเตรียมยาสำหรับช่วงขึ้นเขาอยู่ดี และควรวางแผนการเดินทางต่อในจังหวัดไว้ก่อน เพราะรถสาธารณะฝั่งแม่สอดมีจำกัด

ถ้ามากันเป็นกลุ่มหรือครอบครัวและอยากได้อิสระเต็มที่ การเช่ารถขับเองคือทางเลือกที่ยืดหยุ่นที่สุด เพราะจังหวัดตากมีจุดเที่ยวกระจายกันไกล ทั้งตัวเมืองตากริมแม่น้ำปิง เขื่อนภูมิพล แม่สอด และอุ้มผางที่อยู่ใต้สุด การมีรถของตัวเองทำให้แวะจุดชมวิว วัด ตลาด และร้านอาหารระหว่างทางได้ตามใจ ไม่ต้องรอรอบรถสาธารณะที่มีจำกัด จะขับรถส่วนตัวขึ้นมาจากกรุงเทพฯ หรือเชียงใหม่ก็ได้ หรือจะบิน/นั่งรถทัวร์มาก่อนแล้วค่อยเช่ารถที่ตัวเมืองตากหรือแม่สอดก็สะดวก ค่าใช้จ่ายเมื่อหารต่อหัวในกลุ่มมักคุ้มกว่าการจ่ายค่ารถสาธารณะทีละเที่ยว โดยเฉพาะถ้าเที่ยวหลายวันหลายจุด

เรื่องที่ต้องพูดกันตรง ๆ คือ เส้นทางขึ้นอุ้มผางบนทางหลวง 1219 มีทางโค้งกว่า 1,200 โค้ง วิ่งขึ้นลงเขาต่อเนื่องราว 4-5 ชั่วโมง คนขับต้องชำนาญการเข้าโค้งและใช้เกียร์ต่ำช่วยเบรกตอนลงเขา ไม่เหยียบเบรกแช่จนร้อน หน้าฝนถนนลื่นและอาจมีหมอกทำให้ทัศนวิสัยต่ำ ต้องเพิ่มความระวังเป็นพิเศษ ควรเติมน้ำมันให้เต็มก่อนขึ้นเขาเพราะปั๊มระหว่างทางห่างกัน ถ้าจะเข้าเส้นทางป่าหรือน้ำตกบางจุดในหน้าฝนอาจต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อ ถ้าเช่ารถควรเลือกรถสภาพดี ตรวจเบรกและยางให้พร้อม ทำประกันที่คุ้มครองเต็ม และถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันก่อนรับรถเก็บเป็นหลักฐาน ใครที่รู้ตัวว่าขับทางเขายาว ๆ ไม่ถนัดหรือเมารถง่าย การไปอุ้มผางกับทัวร์ที่มีคนขับชำนาญทางจะสบายและปลอดภัยกว่ามาก

สำหรับคนที่ไม่ขับเองแต่ยังอยากไปอุ้มผางแบบประหยัด รถสองแถวและมินิบัสประจำทางแม่สอด-อุ้มผางคือตัวเลือกหลัก รถขึ้นที่คิวในตัวอำเภอแม่สอด วิ่งบนทางหลวง 1219 เข้าตัวอำเภออุ้มผาง ใช้เวลาราว 4-5 ชั่วโมง จ่ายเป็นรายที่นั่งในหลักร้อยต้น ๆ ต่อเที่ยว ถูกกว่าการเหมารถหรือทัวร์มาก ข้อดีคือได้คนขับท้องถิ่นที่ชินเส้นทางโค้งพาไป ไม่ต้องเครียดกับการเข้าโค้งและลงเขาเอง และมีความยืดหยุ่นเรื่องวันเดินทางมากกว่าทัวร์ที่ต้องรอรอบ เหมาะกับนักเดินทางแบ็กแพ็ก คนงบจำกัด หรือคนที่วางแผนเที่ยวอุ้มผางเองเมื่อไปถึง

เรื่องที่ต้องเตรียมใจให้พร้อมคือ ทางหลวง 1219 มีทางโค้งกว่า 1,200 โค้ง ขึ้นลงเขาต่อเนื่องแทบทั้งเส้น รถสองแถวและมินิบัสที่นั่งค่อนข้างคับและโยกไปตามโค้ง คนเมารถง่ายมักทรมานกับเส้นนี้มากเป็นพิเศษ ควรกินยาแก้เมารถก่อนออกเดินทางอย่างน้อยครึ่งชั่วโมง เลือกที่นั่งด้านหน้าถ้าเลือกได้ มองไกลไปข้างหน้าแทนการก้มเล่นมือถือหรืออ่านหนังสือ และพกถุงเผื่อไว้ รถมักออกเป็นรอบตามเวลาที่กำหนด ควรเช็กรอบและไปถึงคิวก่อนเวลา โดยเฉพาะรอบเช้าที่คนนิยม เพราะถ้าพลาดรอบอาจต้องรอนานหรือรอถึงวันถัดไป เมื่อถึงอุ้มผางแล้วการเดินทางไปน้ำตกทีลอซูและจุดล่องแก่งยังต้องต่อรถท้องถิ่นหรือใช้บริการของที่พัก/ผู้จัดกิจกรรมอีกทอด ควรสอบถามและจองไว้ล่วงหน้า

สำหรับหลายคน การไปอุ้มผางกับทัวร์แบบเหมารวมคือทางเลือกที่นิยมและสบายใจที่สุด เพราะแพ็กเกจจัดการเรื่องยาก ๆ มาให้หมด ทั้งรถรับส่งจากแม่สอดหรือกรุงเทพฯ ที่พักในอุ้มผาง อาหาร และกิจกรรมหลักอย่างเดินป่าน้ำตกทีลอซู ล่องแก่งลำน้ำแม่กลอง และชมทะเลหมอกดอยหัวหมด รถที่ทัวร์ใช้มักมีคนขับท้องถิ่นที่ชินทางหลวง 1219 กว่า 1,200 โค้งเป็นอย่างดี ผู้โดยสารแค่นั่งไปโดยไม่ต้องเครียดกับการเข้าโค้งหรือลงเขาเอง เหมาะกับคนที่ไม่อยากเสียเวลาวางแผน ไม่มั่นใจจะขับหรือนั่งรถทางโค้งเอง มากันเป็นกลุ่มเพื่อนหรือครอบครัว หรือมาช่วงสั้น ๆ แล้วอยากได้ทริปที่ครบจบในการจองครั้งเดียว

เรื่องที่ควรดูก่อนจองคือ รายละเอียดของแต่ละแพ็กเกจต่างกันพอสมควร ควรเทียบว่ารวมอะไรบ้าง จำนวนวัน (ส่วนใหญ่เป็น 2 วัน 1 คืน ถึง 3 วัน 2 คืน) กิจกรรมที่ได้ทำ ระดับความหนักของการเดินป่า ประเภทที่พัก และจุดขึ้นรถว่าเริ่มจากแม่สอดหรือกรุงเทพฯ ราคาต่อคนจะสูงกว่าการไปเองด้วยรถสองแถว แต่แลกกับความสะดวกที่ไม่ต้องต่อรถหลายทอดและไม่ต้องจัดการเรื่องใบอนุญาตเข้าพื้นที่หรือรถต่อไปน้ำตกเอง ควรอ่านรีวิวของผู้จัดและเช็กรอบวันเดินทางให้ตรงกับแผน แม้จะไปกับทัวร์ ช่วงนั่งรถขึ้น ทล.1219 ก็ยังโค้งเยอะอยู่ดี คนเมารถง่ายควรแจ้งผู้จัดเพื่อขอที่นั่งด้านหน้าและเตรียมยาแก้เมารถไปด้วย

ถ้าเป้าหมายคือเที่ยวตัวเมืองตากริมแม่น้ำปิงเป็นหลัก การเดินทางในเมืองไม่ยุ่งยาก จุดเที่ยวในเขตเทศบาลอย่างย่านริมแม่น้ำปิง สะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี ถนนคนเดินในบางช่วง วัดในเมือง และตลาดเช้าอยู่ใกล้กันพอที่จะเดินเที่ยวได้ในระยะสั้น หรือใช้รถสองแถวและมอเตอร์ไซค์รับจ้างที่ค่ารถในเมืองไม่สูง จ่ายเป็นเที่ยว ที่พักหลายแห่งในเมืองก็อยู่ในระยะเดินถึงย่านริมน้ำและร้านอาหาร ทำให้ไม่ต้องมีรถส่วนตัวก็เที่ยวในเมืองได้สบาย เหมาะกับคนที่แวะพักตากหนึ่งคืนระหว่างทางขึ้นเหนือ หรือใช้ตัวเมืองเป็นฐานก่อนเดินทางต่อ

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือ รถสาธารณะในเมืองตากมีจำกัด บริการเรียกรถแบบแอปพลิเคชันอย่าง Grab มีน้อยและอาจหารถยาก โดยเฉพาะนอกเวลากลางวันหรือย่านนอกเมือง จุดเที่ยวที่อยู่ไกลออกไปอย่างเขื่อนภูมิพล วัดพระบรมธาตุบ้านตาก หรือจุดชมวิวนอกเขตเทศบาล ไม่มีรถประจำทางเข้าถึงสะดวก ต้องใช้รถของตัวเอง เช่ามอเตอร์ไซค์หรือรถยนต์รายวัน หรือเหมารถท้องถิ่นเป็นเที่ยว ใครที่วางแผนเที่ยวหลายจุดกระจายทั่วจังหวัดควรมีรถของตัวเองไว้จะคล่องตัวกว่ามาก ส่วนคนที่เที่ยวเฉพาะในเมืองแล้วต่อรถทัวร์หรือรถสองแถวไปแม่สอด-อุ้มผาง ก็ไม่จำเป็นต้องมีรถส่วนตัวในเมืองก็ได้