แหลมผักเบี้ย
ป่าชายเลน สะพานไม้ ดูนกชายเลน

🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026

ถ้าพูดถึงเพชรบุรี คนส่วนใหญ่นึกถึงเขาวัง วัดเก่า กับขนมหวาน น้อยคนจะนึกถึงทะเลโคลนกับป่าชายเลนทางฝั่ง อ.บ้านแหลม ทั้งที่ตรงนี้คือหนึ่งในแหล่งดูนกชายเลนที่ดีที่สุดของเมืองไทย และเป็นที่ตั้งของโครงการพระราชดำริที่เปลี่ยนน้ำเสียจากตัวเมืองให้กลายเป็นระบบนิเวศที่มีชีวิต เราจะพาเดินตั้งแต่สะพานไม้ในป่าชายเลน ไปจนถึงนาเกลือและปลายแหลมที่เรียกว่าทรายเม็ดแรกของอ่าวไทยตอนบน

โครงการแหลมผักเบี้ยคืออะไร

ชื่อเต็มคือ โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ที่ ต.แหลมผักเบี้ย อ.บ้านแหลม เป็นแนวคิดที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 พระราชทานไว้ว่า ให้ใช้ธรรมชาติช่วยบำบัดน้ำเสียจากเมืองเพชรบุรีก่อนปล่อยลงทะเล หลักการคือ "ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ" ทั้งบ่อผึ่งน้ำให้แดดและออกซิเจนทำงาน แปลงพืชกรองน้ำอย่างกก ธูปฤๅษี และป่าชายเลนที่ใช้น้ำขึ้นน้ำลงช่วยหมุนเวียน ผลพลอยได้คือป่าโกงกางผืนใหญ่ที่กลายเป็นบ้านของนกและสัตว์น้ำหลายชนิด

ข้อดีของที่นี่คือเข้าฟรี ไม่มีค่าเข้า และเป็นแหล่งเรียนรู้จริง ไม่ใช่สวนที่จัดแต่ง ใครพาเด็กมาก็ได้ความรู้เรื่องระบบนิเวศชายฝั่งแบบเห็นกับตา ส่วนคนที่มาถ่ายรูปก็ได้สะพานไม้กลางป่าเป็นฉากสวย ๆ

เดินสะพานไม้กลางป่าชายเลน

ไฮไลต์ที่คนมาถ่ายรูปกันมากที่สุดคือ สะพานทางเดินไม้ ที่ทอดยาวเข้าไปในป่าชายเลน รวมเส้นทางศึกษาธรรมชาติประมาณ 850 เมตร สองข้างทางเป็นต้นโกงกางกับแสมขึ้นหนาจนบางช่วงเหมือนอุโมงค์ต้นไม้ เดินเรื่อย ๆ ไม่เหนื่อย พื้นเป็นไม้ราบ รถเข็นเด็กพอไปได้บางช่วง

• ปูก้ามดาบ — ตัวเล็ก ๆ ก้ามสีสดโบกไปมาเป็นพัน ๆ ตัวบนเลนตอนน้ำลด
• ปลาตีน — ทั้งตัวเล็กตัวใหญ่ กระโดดอยู่ตามโคนโกงกาง เด็ก ๆ ชอบมาก
• นกชายเลน — ช่วงเช้ากับเย็นจะเห็นนกลงหากินตามเลนเยอะที่สุด
• หอชมวิว — มีจุดสูงให้ขึ้นไปมองเรือนยอดป่าชายเลนจากด้านบน เห็นภาพรวมทั้งผืน

ดูนกอพยพ — ทำไมที่นี่ถึงสำคัญ

แหลมผักเบี้ยกับพื้นที่ข้างเคียงอย่างบ้านปากทะเล ถูกจัดเป็นพื้นที่เครือข่ายนกอพยพของไทย รวมแล้วพบนกมากกว่า 240 ชนิด ทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพ ในจำนวนนี้มีนกหายากระดับที่นักดูนกทั่วโลกตามมาดู เช่น นกชายเลนปากช้อน (Spoon-billed Sandpiper) ที่เหลือน้อยมากในธรรมชาติ นกซ่อมทะเลอกแดง และนกน็อตใหญ่

ช่วงเวลาดูนกที่ดีที่สุดคือ เดือนตุลาคมถึงเมษายน ฤดูที่นกอพยพหนีหนาวลงมาจากแถบมองโกเลีย จีน ไซบีเรีย มาพักหากินที่นี่ จะเห็นฝูงนกนางนวลกับนกชายเลนลงเต็มลานเลนและนาเกลือ ส่วนหน้าฝน (พ.ค.–ก.ย.) นกอพยพกลับไปแล้ว เหลือแต่นกประจำถิ่น ก็ยังเดินป่าชายเลนสนุกอยู่ แต่ถ้าตั้งใจมาดูนกโดยเฉพาะ ให้เลือกหน้าหนาว

นาเกลือบ้านแหลม

ห่างจากโครงการออกมาทางถนนสายเลียบชายฝั่งคือ นาเกลือบ้านแหลม แหล่งทำเกลือสมุทรที่อยู่คู่เพชรบุรีมานาน เกลือจากแถบนี้ขึ้นชื่อเรื่องคุณภาพ ช่วงหน้าแล้งราวเดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคมจะเป็นฤดูทำนาเกลือ เห็นกองเกลือขาวเรียงเป็นแถวสุดสายตา ตัดกับน้ำในนาที่บางวันเปลี่ยนเป็นสีชมพูอมแดงจากสาหร่ายและจุลินทรีย์ เป็นมุมถ่ายรูปที่คนยังไปไม่ทั่ว

แถวนาเกลือมีคาเฟ่ที่ดัดแปลงจากยุ้งเก็บเกลือเก่าอย่าง ยุ้งเกลือ เปิดประมาณ 7:30–17:00 น. นั่งจิบกาแฟมองวิวนาเกลือจากระเบียง มีมุมสะพานไม้ กังหัน ชิงช้าให้ถ่ายรูป เหมาะแวะพักหลังเดินป่าชายเลนมาทั้งเช้า

ปลายแหลม — ทรายเม็ดแรกของอ่าวไทย

ปลายสุดของแหลมผักเบี้ยมีจุดที่นักธรรมชาติเรียกว่า "ทรายเม็ดแรกของอ่าวไทยตอนบน" เพราะเป็นรอยต่อระหว่างทะเลโคลนทางเหนือกับหาดทรายทางใต้ ฝั่งหนึ่งเป็นเลนนิ่ม ๆ อีกฝั่งเริ่มเป็นทรายจริง บริเวณนี้คือ หาดทรายเม็ดแรก เป็นหาดเงียบ ไม่มีร้านรวงหรือสิ่งอำนวยความสะดวก เหมาะคนชอบความสงบ มาเดินเล่นชายหาดแบบไม่มีคน ไม่ใช่หาดมาเล่นน้ำ

• หาดเงียบ คนน้อย เหมาะถ่ายรูปและเดินเล่นยามเย็น
• ไม่มีร้านอาหาร/ห้องน้ำ เตรียมน้ำและของกินไปเอง
• พื้นบางช่วงเป็นเลน ใส่รองเท้าที่เปียกได้ อย่าใส่รองเท้าผ้าใบดี ๆ มา

เวลาเปิด ค่าเข้า และการเดินทาง

• เวลาเปิด: จันทร์–ศุกร์ 08:30–16:30 น. · เสาร์–อาทิตย์ 08:30–12:00 น.
• ค่าเข้า: ฟรี ไม่มีค่าเข้า มีรถรางบริการฟรีตามรอบ (ออกประมาณทุก 1 ชั่วโมง)
• ที่ตั้ง: ต.แหลมผักเบี้ย อ.บ้านแหลม จ.เพชรบุรี
• ติดต่อ: สำนักงานโครงการ 0-3244-1264-5
• การเดินทาง: จากตัวเมืองเพชรบุรีขับมาทาง อ.บ้านแหลม ประมาณ 30–40 นาที มีที่จอดรถในโครงการ มาเองสะดวกที่สุด ไม่มีรถสาธารณะตรงถึง

เที่ยวแหลมผักเบี้ยครึ่งวัน — จัดยังไงให้ลงตัว

ใครเหมาะมาแหลมผักเบี้ย