เที่ยวลำปาง
แบบไหนดี

สายวัดล้านนาคือแนวที่คนมาลำปางแทบทุกคนไม่พลาด และหมุดหมายอันดับหนึ่งคือวัดพระธาตุลำปางหลวงในอำเภอเกาะคา ห่างตัวเมืองราว 20 กิโลเมตร ตัววัดตั้งบนเนินเตี้ยล้อมด้วยกำแพงอิฐหนา เดินขึ้นบันไดนาคผ่านซุ้มประตูโขงที่แกะสลักวิจิตรเข้าสู่ลานวัด จุดที่คนพูดถึงมากที่สุดคือวิหารหลวงไม้เปิดโล่งทรงล้านนาแท้ที่อายุหลายร้อยปี กับ "เงาพระธาตุกลับหัว" ในวิหารหลังเล็ก ที่แสงลอดช่องเล็ก ๆ ฉายภาพเจดีย์กลับหัวลงบนผ้าในห้องมืดแบบกล้องรูเข็มตามธรรมชาติ หลายคนบอกว่าเป็นประสบการณ์ที่คาดไม่ถึงและน่าทึ่ง

ถ้าอยากได้สายวัดครบขึ้นในวันเดียว จับคู่กับวัดพระแก้วดอนเต้าในตัวเมืองริมน้ำวัง ซึ่งเคยเป็นที่ประดิษฐานพระแก้วมรกตในอดีต มีเจดีย์ทรงล้านนาผสมพม่าและวิหารเก่าให้ชม อยู่ใกล้เมืองเก่าจึงเดินต่อได้สะดวก จุดเด่นของสายนี้คือความสงบและงานสถาปัตยกรรมที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์จริง ไม่ได้ถูกจัดเป็นแหล่งเที่ยวจ๋าเท่าวัดดังในเมืองใหญ่ ช่วงเช้าแดดยังไม่แรงและคนยังไม่มากเป็นเวลาที่เดินชมและถ่ายภาพได้สวยที่สุด

สิ่งที่ควรรู้แบบตรงไปตรงมาคือวัดลำปางหลวงอยู่นอกเมืองพอสมควร คนไม่มีรถส่วนตัวต้องเช่ามอเตอร์ไซค์ เหมารถ หรือไปกับทัวร์รอบเมือง เพราะรถสาธารณะเข้าถึงไม่สะดวกและป้ายภาษาอังกฤษมีน้อย ช่วงวันหยุดหรือเทศกาลคนค่อนข้างเยอะและมีตลาดฝั่งตรงข้ามทำให้หน้าวัดพลุกพล่าน ทั้งสองวัดเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่คนมากราบไหว้จริง ควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่ปิดเข่า และถอดรองเท้าก่อนขึ้นวิหาร

สายเมืองเก่า-คราฟต์คือแนวที่สบายที่สุดสำหรับคนเวลาน้อยหรือไม่มีรถ เพราะทุกอย่างอยู่ในตัวเมืองริมแม่น้ำวังและเดินถึงกันได้ หัวใจของย่านนี้คือกาดกองต้า ถนนคนเดินในตึกแถวไม้และอาคารเก่าสไตล์ชิโน-โปรตุกีสที่เปิดเฉพาะเย็นวันเสาร์-อาทิตย์ มีของกิน งานคราฟต์ท้องถิ่น และดนตรีสดให้เดินเรื่อย ๆ อีกกิจกรรมที่ผูกกับลำปางมานานคือนั่งรถม้าชมเมือง ซึ่งลำปางเป็นเมืองเดียวในไทยที่ยังใช้รถม้ารับส่งนักท่องเที่ยวเป็นเรื่องเป็นราว จังหวะม้าเดินช้า ๆ ทำให้เห็นบ้านเรือนเก่า หอนาฬิกา และวัดในเมืองได้เต็มตา หลายคนบอกว่าเสน่ห์อยู่ที่บรรยากาศย้อนยุคและเสียงกีบม้าบนถนนมากกว่าจุดหมายแต่ละแห่ง

ตัวชูโรงด้านคราฟต์ของลำปางคือชามตราไก่ เครื่องเคลือบลายไก่ที่กลายเป็นของขึ้นชื่อประจำจังหวัด หลายโรงงานและคาเฟ่เซรามิกเปิดให้ลองเพนต์หรือปั้นเป็นเวิร์กช็อป ได้ของกลับบ้านเป็นชิ้นเดียวในโลก เหมาะกับคนที่อยากได้กิจกรรมทำมือแบบไม่ต้องเดินทางไกล จุดเด่นของทั้งสายนี้คือทำได้ในครึ่งวันถึงหนึ่งวัน ไม่ต้องมีรถ และปรับตามเวลาที่มีได้ง่าย

ข้อที่ต้องวางแผนคือกาดกองต้าเปิดเฉพาะเย็นวันเสาร์-อาทิตย์ ถ้ามาวันธรรมดาจะไม่มีตลาด ต้องไปเดินเมืองเก่าและชมสถาปัตยกรรมแทน ส่วนรถม้าเป็นม้าทำงานจริงบนถนนที่ใช้ร่วมกับรถยนต์และอากาศกลางวันร้อนจัด รีวิวส่วนหนึ่งชมว่าม้าดูได้รับการดูแลดี มีช่วงพักและให้น้ำ แต่อีกส่วนก็บอกตรง ๆ ว่ารู้สึกไม่สบายใจกับการให้ม้าลากคนกลางแดด จึงควรเลือกนั่งช่วงเช้าหรือเย็นที่อากาศไม่ร้อน ค่ารถม้าคิดต่อคันไม่ใช่ต่อคน ควรตกลงราคาและเส้นทางให้ชัดก่อนขึ้น

ถ้าอยากพักจากวัดและเมืองเก่าไปอยู่กับธรรมชาติสักวัน สายแจ้ซ้อนคือคำตอบ อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนอยู่ในอำเภอเมืองปาน ทางเหนือของตัวเมืองลำปางราว 70 กิโลเมตร จุดขายหลักคือบ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติที่มีไอน้ำลอยกรุ่นตลอดวัน น้ำร้อนพอที่นักท่องเที่ยวนิยมเอาไข่ไปต้มในบ่อ และมีบริการแช่น้ำแร่ทั้งบ่อกลางแจ้งและห้องแช่ส่วนตัว จุดที่ทำให้แจ้ซ้อนต่างจากที่เที่ยวสายธรรมชาติอื่นในลำปางคือได้ทั้งน้ำพุร้อนและน้ำตกในที่เดียว เดินไม่ไกลก็เจอน้ำตกแจ้ซ้อนที่ไหลลงเป็นชั้น ๆ ท่ามกลางป่าเขียว บรรยากาศรวม ๆ ร่มรื่นและอากาศเย็นสบายกว่าในเมือง

สายนี้เหมาะกับคนที่อยากพักผ่อนแบบไม่ต้องออกแรงหนัก ทางเดินในอุทยานส่วนใหญ่ราบและจัดไว้ดี พาเด็กและผู้สูงอายุไปได้สบายกว่าการขึ้นเขา หลายคนที่ไปมาชอบตรงที่ได้แช่เท้าหรือแช่ตัวในน้ำแร่อุ่น ๆ แล้วเดินชมน้ำตกต่อในทริปเดียว บางคนเลือกค้างคืนที่บ้านพักอุทยานเพื่อได้บรรยากาศเช้ามืดที่เงียบและเย็น

ข้อที่ต้องทำใจคือแจ้ซ้อนอยู่ไกลตัวเมือง ขับรถไป-กลับรวมแล้วกินเวลาเกือบทั้งวัน จึงควรกันทั้งวันให้สายนี้และไม่ควรอัดกับกิจกรรมอื่นในวันเดียวกัน คนไม่มีรถส่วนตัวเดินทางเองลำบากเพราะรถสาธารณะเข้าถึงน้อย ช่วงหน้าฝนน้ำตกสวยและน้ำเยอะแต่ทางเดินอาจลื่น ส่วนหน้าหนาวอากาศเย็นสบายและเหมาะกับการแช่น้ำร้อนที่สุด ควรเช็กค่าเข้าอุทยานและค่าบ่อแช่ล่วงหน้าเพราะคิดแยกส่วนกัน

สายผจญภัย-วิวคือแนวสำหรับคนที่อยากได้ภาพจำแบบไม่เหมือนใครและไม่กลัวการออกแรง จุดหมายคือวัดเฉลิมพระเกียรติพระจอมเกล้าราชานุสรณ์ หรือที่คนเรียกติดปากว่าวัดพระพุทธบาทปู่ผาแดง อยู่ในอำเภอแจ้ห่มทางเหนือของตัวเมืองราว 65 กิโลเมตร ภาพจำของที่นี่คือเจดีย์สีขาวองค์เล็ก ๆ เรียงกันบนสันเขาหินปูนที่ยื่นออกไปกลางอากาศ เวลามีหมอกหรือเมฆลอยต่ำจะดูเหมือนเจดีย์ลอยเหนือทะเลเมฆ จุดชมวิวอยู่สูงราว 815 เมตรจากระดับน้ำทะเล มองลงไปเห็นหุบเขาและผืนป่าเขียวกว้างไกล บนยอดยังมีรอยพระพุทธบาทให้สักการะ เป็นทั้งจุดชมวิวและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ในเวลาเดียวกัน

การขึ้นไปถึงเจดีย์ต้องวางแผนสักหน่อย เพราะทางวัดไม่อนุญาตให้นำรถส่วนตัวขึ้นเขา ต้องจอดที่ลานด้านล่างแล้วต่อรถท้องถิ่นของชาวบ้าน คิดค่าบริการราว 120 บาทต่อคนไป-กลับ รถจะพาไต่ทางขึ้นเขาที่ชันและแคบไปส่งลานด้านบน จากนั้นยังต้องเดินบันไดต่ออีกราว 300 กว่าขั้น ระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตร ใช้เวลาราวครึ่งชั่วโมงกว่าจะถึงจุดที่เห็นเจดีย์เต็มตา ควรใส่รองเท้าที่เกาะพื้นดีและเตรียมน้ำดื่มไปด้วย เวลาที่วิวสวยและอากาศเย็นสบายที่สุดคือช่วงเช้าและหน้าหนาว ซึ่งมีโอกาสเจอทะเลหมอกมากกว่าช่วงอื่น

สิ่งที่อยากบอกกันตรง ๆ ก่อนตัดสินใจคือ ที่นี่ไม่เหมาะกับทุกคนเท่ากัน คนที่กลัวความสูงอาจรู้สึกไม่สบายใจตั้งแต่ตอนนั่งรถไต่เขาที่ทางแคบและลาดชัน ไปจนถึงตอนยืนบนสันหินแคบ ๆ ริมหน้าผาที่ไม่มีราวกันตกรอบด้าน จุดถ่ายรูปยอดฮิตหลายมุมอยู่บนขอบผาจริง ๆ จึงต้องระวังการทรงตัวและดูแลเด็กเล็กอย่างใกล้ชิด ช่วงวันหยุดยาวคนเยอะ ต้องรอคิวรถขึ้นเขาและคิวถ่ายรูป ส่วนหน้าฝนทางดินลื่นและวิวมักถูกเมฆบัง ใครเดินบันไดยาว ๆ ไม่ไหวหรือมีปัญหาเข่าควรประเมินร่างกายก่อน เพราะช่วงเดินเท้าเลี่ยงไม่ได้ ถ้าเตรียมตัวมาดีและไปถูกช่วงเวลา ที่นี่ให้วิวภูเขาแบบที่หาไม่ได้ง่าย ๆ ในลำปาง