🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
ถ้ำนาคาอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติภูลังกา ฝั่งอำเภอบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ ดังขึ้นมาในช่วงไม่กี่ปีจากภาพก้อนหินขนาดใหญ่ที่ผิวแตกเป็นลายคล้ายเกล็ดงู บางก้อนโค้งเหมือนลำตัวพญานาค บางมุมเหมือนหัวงูยักษ์โผล่ออกมาจากผนังเขา พอบวกกับตำนานพญานาคของลุ่มน้ำโขง ที่นี่เลยกลายเป็นหมุดหมายของทั้งสายมูและสายเดินป่าไปพร้อมกัน
ขอบอกตรงก่อนว่า ถ้ำนาคาไม่ใช่ถ้ำมืด ๆ ที่เดินลงไปข้างใน แต่เป็นกลุ่มหินก้อนใหญ่กลางป่าบนภูเขา การจะไปถึงต้องเดินขึ้นเขาจริง ระยะทางราว 2 กิโลเมตร ผ่านบันไดและทางชันหลายช่วง ใครที่คิดว่าจะแวะถ่ายรูปแล้วกลับ อาจต้องปรับความคาดหวังใหม่
หินรูปเกล็ดพญานาค — ของจริงเป็นยังไง
จุดที่คนมาดูคือก้อนหินขนาดใหญ่ที่ผิวด้านนอกแตกออกเป็นแผ่นหกเหลี่ยมเรียงกันเป็นลาย ดูเผิน ๆ เหมือนเกล็ดงูยักษ์จริง ๆ นักธรณีอธิบายว่าเป็นปรากฏการณ์การแตกของหินทรายตามธรรมชาติที่เรียกว่า tafoni และการผุกร่อนตามรอยแตก แต่จะมองแบบวิทยาศาสตร์หรือมองด้วยศรัทธาก็ได้ความรู้สึกคนละแบบ
- จุดหินเกล็ดพญานาค — ก้อนหินที่ผิวแตกเป็นลายเกล็ด จุดถ่ายรูปหลักที่คนนึกถึงเวลาพูดถึงถ้ำนาคา
- หัวพญานาค — โขดหินที่บางมุมเหมือนหัวงูยักษ์โผล่จากผนัง เป็นจุดที่คนมากราบไหว้ขอพร
- ผาใจขาด — จุดชมวิวบนเส้นทางที่มองออกไปเห็นทะเลภูเขาและป่าภูลังกากว้างไกล
- บ่อน้ำทิพย์ — บ่อน้ำเล็ก ๆ บนเขาที่คนเชื่อว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์
อยากเที่ยว บึงกาฬ ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
ตำนานปู่อือลือ — ที่มาของพญานาค
เรื่องเล่าผูกถ้ำนาคาเข้ากับตำนานเมืองรัตพานคร เล่าว่าพญานาคชื่ออือลือลงมาหลงรักธิดามนุษย์จนเกิดเรื่องผิดผี เมืองทั้งเมืองถูกสาปล่มจมกลายเป็นบึงโขงหลง ส่วนพญานาคอือลือถูกสาปให้กลายเป็นหินเฝ้าอยู่บนภูลังกาจนกว่าจะถึงเวลาปลดปล่อย คนท้องถิ่นเลยเรียกขานกันว่าปู่อือลือ และเชื่อว่าก้อนหินรูปงูบนเขาคือร่างของท่าน
จะเชื่อหรือไม่เชื่อก็แล้วแต่คน แต่สิ่งที่สัมผัสได้จริงคือคนพื้นที่ให้ความเคารพสถานที่นี้มาก เวลาขึ้นไปจึงมีธรรมเนียมและข้อห้ามหลายอย่างที่ควรทำตามด้วยความเคารพ ไม่ใช่แค่กฎของอุทยาน
มารยาทบนเขา
ไม่ปีนป่ายเหยียบก้อนหินรูปพญานาคเพื่อถ่ายรูป ไม่พูดจาลบหลู่ และทำตามที่ผู้นำเที่ยวบอกเสมอ คนท้องถิ่นถือเรื่องนี้จริงจัง
การลงทะเบียน / จองคิว ก่อนไป
ถ้ำนาคาคุมจำนวนคนเข้าต่อวันแบบจริงจัง รวมประมาณ 1,000 คนต่อวัน แบ่งเป็นโควตาจองล่วงหน้าผ่านแอป QueQ กับโควตา Walk in หน้างาน ถ้าไปวันหยุดยาวหรือช่วงเทศกาลแล้วไม่จอง มีโอกาสคิวเต็มแล้วอดขึ้น แนะนำให้จองล่วงหน้าไว้ก่อนจะสบายใจกว่า
- โหลดแอป QueQ แล้วค้นหา 'ถ้ำนาคา' หรือ 'อุทยานแห่งชาติภูลังกา' — เปิดให้จองล่วงหน้าได้สูงสุดราว 60 วัน
- โควตาแบ่งเป็น 2 ส่วน — จองผ่าน QueQ ราว 450–500 คน/วัน และ Walk in หน้างานอีกราว 500 คน/วัน
- รอบจอง QueQ มักเป็นช่วงเช้า 06.00–10.00 น. ส่วน Walk in เข้าได้ถึงประมาณ 14.00 น.
- ฤดูกาลเปิด — ปกติเปิดให้ขึ้นช่วงเดือนมิถุนายนเป็นต้นไป ปิดบางช่วงในฤดูแล้งเพื่อฟื้นฟูธรรมชาติ เช็กประกาศหน้าเพจอุทยานก่อนทุกครั้ง
เช็กก่อนเดินทาง
วันเปิด–ปิดและจำนวนโควตาปรับเปลี่ยนได้ตามประกาศของอุทยานแต่ละปี ก่อนไปให้ดูเพจเฟซบุ๊ก 'อุทยานแห่งชาติภูลังกา' เป็นแหล่งล่าสุด อย่ายึดตัวเลขเป๊ะจากบทความเก่า
ค่าธรรมเนียมและผู้นำเที่ยว
- ค่าเข้าอุทยาน — ผู้ใหญ่ราว 30 บาท (รวมค่าประกัน) เด็กราว 20 บาท
- ค่าจอดรถ — ประมาณ 20 บาทต่อคันต่อวัน
- ผู้นำเที่ยวท้องถิ่น (บังคับ) — ต้องมีไกด์นำขึ้น ประมาณ 1 คนต่อนักท่องเที่ยวไม่เกิน 7 คน ค่าบริการเริ่มราว 500 บาทต่อกลุ่ม
- ลูกหาบ/บริการเสริม — มีให้จ้างช่วยแบกของหรือช่วยดูแลคนที่เดินไม่ไหว สอบถามราคาหน้างานกับกลุ่มไกด์ท้องถิ่น
เรื่องไกด์เป็นข้อบังคับ ไม่ใช่ทางเลือก เพราะเส้นทางมีจุดที่ต้องใช้เชือกและช่วงที่หลงง่าย การมีคนท้องถิ่นนำทางทั้งปลอดภัยกว่าและได้ฟังเรื่องเล่าของแต่ละจุดไปด้วย
เส้นทางเดินขึ้น — ของจริงหนักแค่ไหน
เส้นทางขึ้นถ้ำนาคายาวประมาณ 2 กิโลเมตร เป็นทางดินสลับบันไดราว 400 ขั้น แบ่งเป็นช่วงสั้น ๆ ราว 20 ตอน บางช่วงชันมากจนต้องดึงเชือกขึ้น เดินครบทุกจุดแล้ววนกลับลงมาใช้เวลารวมประมาณ 4–5 ชั่วโมง ขึ้นกับสภาพร่างกายและจำนวนคนในกลุ่ม
- ความเหนื่อย — จัดอยู่ในระดับปานกลางถึงค่อนข้างหนัก คนที่ไม่ค่อยออกกำลังกายเดินได้แต่จะเหนื่อยและใช้เวลานานขึ้น
- รองเท้า — ใส่รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าเดินป่าที่ยึดเกาะดี อย่าใส่รองเท้าแตะหรือส้นแบนลื่น
- น้ำและของกิน — พกน้ำให้พอ มีของกินเบา ๆ อย่างข้าวเหนียว ไข่ต้ม กล้วย กินเติมแรงระหว่างทาง
- เวลาออกเดิน — ออกเช้าดีที่สุด อากาศยังเย็น แดดยังไม่แรง และมีเวลาเหลือเผื่อเดินช้า
บอกตรง
ถ้าพาผู้สูงอายุหรือเด็กเล็กไป ลองประเมินกันก่อนจริงจัง บางช่วงต้องปีนและดึงเชือก ไม่ใช่ทางเดินสบาย ๆ ถ้าไม่ไหวจริงเดินถึงจุดแรก ๆ แล้วรอกลุ่มก็ได้
ข้อห้ามที่ต้องรู้ก่อนขึ้น
- ห้ามนำของที่ทิ้งเป็นขยะ — กระดาษทิชชู หลอด ถุงพลาสติก กล่องโฟม ห้ามนำขึ้น เพื่อรักษาความสะอาดบนเขา
- ห้ามนำเครื่องเซ่นไหว้ — ดอกไม้ ธูป เทียน เครื่องบูชา ห้ามนำขึ้นไป กราบไหว้ขอพรด้วยใจได้
- เก็บขยะกลับลงมาเอง — อะไรที่นำขึ้นไปต้องนำกลับลงมาทั้งหมด
- เคารพสถานที่ — ไม่ปีนเหยียบหินศักดิ์สิทธิ์ ไม่ส่งเสียงดัง ทำตามผู้นำเที่ยว
การเดินทางและจุดเที่ยวใกล้เคียง
ถ้ำนาคาอยู่ทางใต้ของจังหวัดในเขตอำเภอบึงโขงหลง ห่างจากตัวเมืองบึงกาฬพอสมควร ส่วนใหญ่ขับรถส่วนตัวหรือเช่ารถไปจะสะดวกที่สุด เพราะรถสาธารณะเข้าถึงยาก หลายคนจัดทริปสายมูรวมหลายจุดในวันเดียวหรือสองวัน
บึงโขงหลง
บึงน้ำจืดขนาดใหญ่ตามตำนานเมืองล่มของปู่อือลือ อยู่ใกล้ถ้ำนาคา แวะชมวิวและพักกินข้าวได้
ชมวิวหินสามวาฬ
ก้อนหินยักษ์รูปครอบครัววาฬริมหน้าผาภูสิงห์ จุดชมวิวและพระอาทิตย์ขึ้นของบึงกาฬ
สายบุญภูทอก
ภูเขาหินทรายกับสะพานไม้เวียนรอบเขา 7 ชั้น อีกหมุดหมายสายศรัทธาของบึงกาฬ
ถ้ามีเวลาน้อย หลายคนเลือกจับคู่ถ้ำนาคากับบึงโขงหลงในวันเดียว เพราะอยู่ใกล้กันและเล่าตำนานเดียวกัน ส่วนหินสามวาฬกับภูทอกอยู่คนละโซน เผื่อเวลาแยกอีกวันจะสบายกว่า
วางแผนทริปบึงกาฬให้ครบทั้งสายมูและธรรมชาติ
ดูแพลนเที่ยวถ้ำนาคา →