เที่ยววัดถ้ำ-วัดป่าหนองบัวลำภู
ไปที่ไหนดี

วัดถ้ำกลองเพลเป็นวัดป่าสายกรรมฐานที่คนหนองบัวลำภูและสายบุญรู้จักกันดี เพราะเคยเป็นสถานที่จำพรรษาและปฏิบัติธรรมของหลวงปู่ขาว อนาลโย พระป่าสายพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต ที่ผู้คนเคารพนับถือ ตัววัดตั้งอยู่ท่ามกลางลานหิน ก้อนหินใหญ่ และแมกไม้ในบรรยากาศร่มรื่น ต่างจากวัดในเมืองที่เป็นตึกและลานปูน เดินเข้าไปแล้วให้ความรู้สึกสงบเย็น เหมาะกับการเดินช้า ๆ กราบพระ และนั่งพักใจ หลายคนที่มาบอกว่าได้ทั้งไหว้พระและได้บรรยากาศธรรมชาติแบบวัดป่าจริง ๆ ในที่เดียว

สิ่งที่คนนิยมทำเมื่อมาถึงคือกราบสรีระและระลึกถึงหลวงปู่ขาว เดินชมบริเวณวัดที่แทรกตัวอยู่กับก้อนหินและลานหินธรรมชาติ รวมถึงพิพิธภัณฑ์และสถานที่ที่เก็บรักษาเครื่องอัฐบริขารและเรื่องราวของท่านไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา บรรยากาศเงียบสงบทำให้ที่นี่เหมาะกับคนที่อยากได้เวลาส่วนตัวในการไหว้พระ ไม่พลุกพล่านเหมือนแหล่งเที่ยวยอดฮิต และเพราะพื้นที่ค่อนข้างราบ เดินสบาย จึงเหมาะกับผู้ใหญ่ ผู้สูงอายุ และคนที่ไม่อยากเดินหนักหรือปีนบันไดชันเหมือนถ้ำบนเขา

เรื่องที่ควรเผื่อใจคือ ที่นี่เป็นวัดปฏิบัติธรรม ไม่ใช่จุดเช็กอินถ่ายรูปหวือหวา คนที่คาดหวังความอลังการหรือจุดถ่ายรูปเยอะ ๆ อาจรู้สึกว่าเรียบง่าย แต่ถ้าตั้งใจมาเพื่อความสงบและกราบพระ จะได้ในสิ่งที่ที่นี่ให้ได้ดี ควรแต่งกายสุภาพ สำรวม รักษาความเงียบ และให้เกียรติผู้ที่มาปฏิบัติธรรม เพราะอยู่ใกล้ตัวเมือง วัดถ้ำกลองเพลจึงเหมาะเป็นจุดเริ่มทริปที่เดินสบาย ๆ ก่อนจะไปลุยถ้ำและเขาที่ต้องใช้แรงมากกว่าในวันเดียวกัน

วัดถ้ำสุวรรณคูหาในอำเภอสุวรรณคูหาเป็นถ้ำพระเก่าแก่ที่คนชอบประวัติศาสตร์และโบราณคดีน่าจะถูกใจ เพราะภายในถ้ำมีร่องรอยของศาสนสถานยุคล้านช้างที่สืบทอดมายาวนาน จุดที่คนตั้งใจมาชมคือพระพุทธรูปปางไสยาสน์และพระพุทธรูปเก่าในถ้ำ รวมถึงรูปพญานาคและงานช่างที่สะท้อนอิทธิพลศิลปะแบบล้านช้างของลุ่มน้ำโขง ตัวถ้ำเป็นถ้ำหินปูนที่มีหลายคูหาเชื่อมต่อกัน เดินเข้าไปแล้วได้บรรยากาศเย็นและร่มของถ้ำจริง ต่างจากการไหว้พระในวิหารทั่วไป ทำให้การมาที่นี่ได้ทั้งกราบพระและได้เห็นโบราณสถานในบรรยากาศถ้ำไปพร้อมกัน

สิ่งที่ทำให้วัดถ้ำสุวรรณคูหาน่าสนใจไม่ใช่แค่พระในถ้ำ แต่เป็นร่องรอยจารึกโบราณและเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ผูกกับยุคล้านช้าง ซึ่งเชื่อมโยงหนองบัวลำภูเข้ากับเส้นทางวัฒนธรรมฝั่งลาวและลุ่มน้ำโขง คนที่สนใจงานช่างและประวัติศาสตร์จะได้เห็นภาพว่าพื้นที่แถบนี้มีรากเก่าแก่กว่าที่คิด การเดินชมทีละคูหา สังเกตพระ ภาพ และร่องรอยบนผนังถ้ำ เป็นกิจกรรมหลักที่ทำได้เพลิน ๆ และเหมาะกับคนที่ชอบค่อย ๆ ดูรายละเอียดมากกว่าการเดินผ่านเร็ว ๆ

ข้อควรรู้คือ วัดถ้ำสุวรรณคูหาอยู่ไกลจากตัวเมืองพอสมควร ต้องขับรถออกไปทางอำเภอสุวรรณคูหา ควรเช็กเส้นทางและเวลาเปิด-ปิดล่วงหน้า ภายในถ้ำบางช่วงอาจมืดและพื้นไม่เรียบ ควรใส่รองเท้าที่เดินสะดวกและระวังพื้นลื่น เผื่อไฟฉายหรือใช้ไฟจากมือถือช่วยในจุดที่แสงน้อย เพราะเป็นทั้งถ้ำและโบราณสถาน ควรสำรวม ไม่ปีนป่ายหรือจับต้องส่วนที่เปราะบาง และแต่งกายสุภาพเข้ากราบพระ เท่านี้ก็ได้ทั้งบุญ ได้เห็นถ้ำพระเก่า และได้สัมผัสประวัติศาสตร์ล้านช้างของหนองบัวลำภูแบบใกล้ชิด

ถ้ำเอราวัณเป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่บนไหล่เขาที่เป็นแลนด์มาร์กเด่นของหนองบัวลำภู มองเห็นได้แต่ไกลจากถนนสายอุดรธานี-เลย จุดเด่นคือโถงถ้ำที่กว้างและสูง มีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ภายใน และมีจุดที่เปิดออกให้เห็นวิวเมืองและทุ่งด้านล่างจากปากถ้ำบนเขา คนที่ชอบถ้ำใหญ่ ๆ และชอบวิวมุมสูงมักประทับใจกับความอลังการของโถงถ้ำและทัศนียภาพที่มองลงมา ทำให้ที่นี่เป็นหนึ่งในจุดเที่ยวที่คนนึกถึงเมื่อพูดถึงหนองบัวลำภู

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนไปคือ กว่าจะถึงปากถ้ำต้องเดินขึ้นบันไดชันหลายร้อยขั้นจากลานจอดรถด้านล่าง ระหว่างทางมีจุดพักเป็นระยะ แต่ก็ถือว่าใช้แรงพอสมควรและอาจเหนื่อยสำหรับคนที่ไม่ค่อยได้ออกกำลัง เมื่อขึ้นไปถึงแล้วจะได้เข้าโถงถ้ำที่กว้างและเย็น เดินชมหินงอกหินย้อย กราบพระในถ้ำ และออกไปยืนรับลมชมวิวที่ปากถ้ำ ซึ่งหลายคนบอกว่าคุ้มกับที่เหนื่อยเดินขึ้นมา บรรยากาศบนนั้นเงียบและเย็นกว่าด้านล่าง เหมาะกับการพักหายใจและเก็บภาพ

ข้อที่ควรเผื่อใจคือเรื่องแรงและความปลอดภัย เพราะบันไดชันและขั้นเยอะ ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือคนที่มีปัญหาข้อเข่าและหัวใจควรพิจารณาให้ดีและไปแบบไม่รีบ ควรใส่รองเท้าที่เดินและปีนบันไดสะดวก เตรียมน้ำดื่มไปด้วย และเลี่ยงช่วงแดดจัดกลางวันที่ร้อนและเหนื่อยกว่าปกติ ในถ้ำบางช่วงแสงน้อยและพื้นอาจลื่น ควรเดินระวังและจับราวบันได ถ้าวางแผนเที่ยวหลายที่ในวันเดียว แนะนำให้จัดถ้ำเอราวัณไว้ตอนที่ยังมีแรง ไม่ใช่ที่สุดท้ายหลังเดินมาทั้งวัน จะได้ขึ้นไปชมถ้ำและวิวได้เต็มที่

วัดพระพุทธบาทภูเก้าตั้งอยู่บนเทือกภูเก้าในอำเภอโนนสัง เป็นจุดที่เหมาะกับสายเดินป่าและคนชอบธรรมชาติแบบลานหิน เพราะรอบบริเวณมีเพิงหิน ก้อนหินขนาดใหญ่รูปทรงแปลกตา และร่องรอยที่สะท้อนการใช้พื้นที่ของผู้คนมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ เดินสำรวจไปตามลานหินและโขดหินจะได้เห็นทั้งงานธรรมชาติที่หินถูกลมฝนกัดเซาะจนเป็นรูปทรงต่าง ๆ และร่องรอยความเชื่อความศรัทธาที่คนรุ่นหลังเข้ามาสืบทอด ทำให้ที่นี่ไม่ใช่แค่วัด แต่เป็นแหล่งเที่ยวเชิงธรรมชาติและประวัติศาสตร์ในเวลาเดียวกัน

คนที่มาที่นี่ส่วนใหญ่เป็นสายเดินป่า สายชอบถ่ายรูปหินแปลก ๆ และคนที่สนใจร่องรอยเก่าแก่ของพื้นที่ การเดินชมค่อนข้างเป็นการเดินสำรวจ ไม่ใช่แค่เดินไม่กี่ก้าวเหมือนวัดในเมือง จึงได้ทั้งการออกกำลังเบา ๆ ได้อยู่กับธรรมชาติ และได้จินตนาการถึงผู้คนที่เคยใช้เพิงหินเหล่านี้เป็นที่พักพิงเมื่อหลายพันปีก่อน บรรยากาศบนเทือกภูเก้าเงียบและโปร่ง เหมาะกับคนที่อยากหนีความวุ่นวายและได้เดินอยู่กับหินและป่าจริง ๆ ในมุมที่นักท่องเที่ยวทั่วไปไม่ค่อยแวะ

ข้อที่ควรเผื่อใจคือ ที่นี่อยู่ไกลตัวเมืองและอยู่บนเขา ต้องขับรถขึ้นไปและเผื่อเวลาเดินทางมากกว่าจุดอื่น เส้นทางบางช่วงเป็นถนนขึ้นเขาและถนนชนบท ควรเช็กเส้นทางกับสภาพอากาศก่อน โดยเฉพาะหน้าฝนที่พื้นหินอาจลื่น การเดินสำรวจใช้แรงและใช้เวลาพอสมควร ควรใส่รองเท้าเดินป่า เตรียมน้ำดื่ม หมวก และกันแดด เพราะลานหินบางช่วงโล่งและร้อน แนะนำให้ไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ เลี่ยงแดดเที่ยง และเผื่อเวลาให้เดินได้ไม่รีบ เพราะเสน่ห์ของที่นี่อยู่ที่การได้ค่อย ๆ เดินชมหินและร่องรอยเก่าแก่แบบสบาย ๆ