เที่ยวปราจีนบุรี
ไปไหนดี

อนุสรณ์สถานเจ้าพระยาอภัยภูเบศรคือจุดเริ่มที่เหมาะกับคนอยากเที่ยวปราจีนบุรีแบบสบาย ๆ ในเมือง ตัวอาคารเป็นตึกเก่าสถาปัตยกรรมยุโรปสีเหลืองที่สร้างมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ตั้งอยู่ในบริเวณโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร เดินทางง่ายเพราะอยู่ในตัวเมือง ปัจจุบันภายในจัดเป็นพิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้เรื่องการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร รอบอาคารมีสวนสมุนไพรให้เดินชม ต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงา และบรรยากาศร่มรื่นสบายตา จากเสียงของคนที่เคยไป หลายคนบอกว่าที่นี่เดินเพลิน ถ่ายรูปสวย และได้ความรู้เรื่องสมุนไพรไปในตัว เหมาะกับสายสุขภาพที่ชอบธรรมชาติกับของดีท้องถิ่นมากกว่าที่เที่ยวหวือหวา

สิ่งที่คนนิยมทำเมื่อมาถึงคือเดินชมตัวตึกอนุสรณ์สถานทั้งภายนอกและภายใน ชมนิทรรศการเรื่องเจ้าพระยาอภัยภูเบศรและการแพทย์แผนไทย จากนั้นเดินสวนสมุนไพรที่ปลูกพืชสมุนไพรหลากชนิดพร้อมป้ายให้ความรู้ ปิดท้ายที่ร้านขายผลิตภัณฑ์สมุนไพรของอภัยภูเบศรที่ขึ้นชื่อ ทั้งยาสมุนไพร เครื่องสำอาง และของฝากเพื่อสุขภาพ ในละแวกเดียวกันยังมีต้นไม้ใหญ่และมุมนั่งพักใต้ร่มไม้ ทำให้ครอบครัวที่พาผู้สูงอายุมาด้วยเดินได้ไม่เหนื่อย มีที่นั่งพักและร้านกาแฟให้แวะเป็นระยะ

เรื่องที่ควรเผื่อใจคือช่วงเวลา เพราะพื้นที่ส่วนสวนและต้นไม้ใหญ่เป็นกลางแจ้ง ช่วงเที่ยงถึงบ่ายต้นแดดจะแรงและร้อน แนะนำให้มาช่วงเช้าหรือสายที่อากาศยังสบาย เดินชมได้เพลินและถ่ายรูปตึกเหลืองกับต้นไม้ได้แสงสวยกว่า ควรแต่งกายสุภาพเพราะอยู่ในเขตพิพิธภัณฑ์และโรงพยาบาล เช็กวันเวลาเปิด-ปิดของส่วนพิพิธภัณฑ์ล่วงหน้าเพราะบางวันอาจปิด และถ้าจะเที่ยวปราจีนบุรีหลายจุดในวันเดียว การเริ่มที่นี่ตอนเช้าในเมืองก่อนแล้วค่อยขยับออกไปฝั่งธรรมชาติหรือโบราณสถานจะจัดเวลาได้ง่ายกว่า

ถ้าอยากได้ธรรมชาติแบบเต็มปอด ปราจีนบุรีมีให้ตั้งแต่จุดง่าย ๆ ใกล้เมืองไปจนถึงป่าลึก จุดใกล้เมืองที่สุดคือเขาอีโต้ในอำเภอเมือง เป็นเขาเตี้ย ๆ ที่มีน้ำตกและอ่างเก็บน้ำ เดินทางสะดวก คนปราจีนฯ นิยมมาพักผ่อน เล่นน้ำตก ปั่นจักรยาน และชมวิว เหมาะกับครอบครัวและคนที่อยากได้ธรรมชาติแบบไม่ต้องเดินหนัก ช่วงหน้าฝนถึงต้นหนาวน้ำตกจะมีน้ำสวย ส่วนหน้าแล้งน้ำอาจน้อย จุดนี้จึงเป็นตัวเลือกที่ลงตัวสำหรับคนที่มีเวลาครึ่งวันและอยากได้บรรยากาศเขากับน้ำใกล้ตัวเมือง

สำหรับสายธรรมชาติจริงจัง อุทยานแห่งชาติทับลานในอำเภอนาดีคืออีกระดับ เป็นผืนป่าดงดิบขนาดใหญ่ที่ต่อเนื่องกับป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ และมีดงต้นลานธรรมชาติที่เป็นที่มาของชื่ออุทยาน ภายในมีเส้นทางเดินป่า จุดชมวิว น้ำตก และลานกางเต็นท์สำหรับคนที่อยากค้างคืนใกล้ธรรมชาติ จากเสียงของคนที่เคยไป หลายคนประทับใจความสมบูรณ์ของป่าและอากาศเย็นสบายในช่วงปลายฝนต้นหนาว แต่ก็ย้ำว่าทับลานอยู่ไกลจากตัวเมืองปราจีนฯ พอสมควร ควรเผื่อเวลาเดินทางและวางแผนล่วงหน้า โดยเฉพาะถ้าตั้งใจเดินป่าหรือกางเต็นท์

ข้อควรรู้คือทั้งสองที่เป็นธรรมชาติกลางแจ้ง ช่วงเวลาที่ไปมีผลกับสิ่งที่จะได้เห็น น้ำตกจะสวยและมีน้ำมากในช่วงฤดูฝนถึงต้นหนาว ส่วนหน้าแล้งน้ำอาจน้อยหรือแห้ง เส้นทางเดินป่าหน้าฝนอาจลื่นและมีทาก ควรเตรียมรองเท้าที่เกาะพื้นดี เสื้อกันฝน และยากันแมลง ถ้าจะเข้าอุทยานแห่งชาติทับลานควรเช็กเรื่องค่าธรรมเนียม เวลาเปิด-ปิด การจองลานกางเต็นท์หรือบ้านพัก และเส้นทางล่วงหน้า เพราะบางเส้นทางต้องมีเจ้าหน้าที่นำ ส่วนเขาอีโต้เที่ยวเองได้ง่ายกว่าและเหมาะเป็นจุดวอร์มอัปธรรมชาติในทริปเดียวกัน

เมืองโบราณศรีมโหสถในอำเภอศรีมโหสถคือหมุดหมายของสายประวัติศาสตร์ในปราจีนบุรี เป็นเมืองโบราณที่มีอายุเก่าแก่ย้อนไปถึงสมัยทวารวดีและมีร่องรอยการอยู่อาศัยต่อเนื่องหลายยุค พื้นที่เมืองเก่าเป็นรูปคล้ายวงรีล้อมด้วยคูเมืองและคันดิน ภายในกระจายด้วยโบราณสถานหลายแห่งที่หลงเหลือมาถึงปัจจุบัน จุดที่คนรู้จักมากที่สุดคือโบราณสถานสระแก้ว ซึ่งเป็นสระน้ำโบราณที่ขอบสระสลักภาพสัตว์และลวดลายลงบนหินศิลาแลง เป็นงานสลักที่หาดูได้ยากและสะท้อนฝีมือช่างในอดีต จากเสียงของคนที่เคยไป หลายคนบอกว่าที่นี่เงียบสงบ ได้บรรยากาศย้อนเวลา และเหมาะกับคนที่ชอบเดินชมประวัติศาสตร์แบบไม่พลุกพล่าน

สิ่งที่คนนิยมทำเมื่อมาถึงคือเดินชมโบราณสถานสระแก้วและดูรายละเอียดภาพสลักบนขอบสระ จากนั้นเดินสำรวจโบราณสถานอื่นในเขตเมืองเก่าที่กระจายอยู่ตามจุดต่าง ๆ พร้อมป้ายให้ข้อมูล ทำให้เข้าใจภาพรวมของเมืองโบราณได้มากขึ้น บริเวณนี้ยังใกล้กับต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ว่ากันว่าเก่าแก่ที่สุดในไทย หลายคนจึงจัดสองที่นี้ไว้ในเส้นทางเดียวกันเพราะอยู่ในโซนศรีมโหสถ ทำให้ทริปสายประวัติศาสตร์และสายบุญเชื่อมกันได้ในช่วงเวลาเดียว

ข้อควรรู้คือโบราณสถานส่วนใหญ่อยู่กลางแจ้ง เดินชมท่ามกลางแดด ช่วงเที่ยงถึงบ่ายต้นจึงร้อน แนะนำให้มาช่วงเช้าหรือเย็นที่แดดอ่อน เดินสบายและถ่ายรูปได้แสงนุ่มกว่า ควรเตรียมหมวก ร่ม และน้ำดื่ม สวมรองเท้าที่เดินพื้นดินและหญ้าได้สะดวก เพราะบางจุดต้องเดินระยะหนึ่งระหว่างโบราณสถานแต่ละแห่ง การมีข้อมูลหรือแผนผังเมืองเก่าติดตัวจะช่วยให้เดินได้ครบและเข้าใจเรื่องราวมากขึ้น และถ้าอยากได้อรรถรสควรเผื่อเวลาเดินช้า ๆ อ่านป้าย มากกว่าจะรีบเก็บแล้วไป

สำหรับสายบุญและคนที่ชอบงานช่าง วัดแก้วพิจิตรริมแม่น้ำปราจีนบุรีในอำเภอเมืองคือวัดที่มีเอกลักษณ์ต่างจากวัดไทยทั่วไป จุดเด่นคือพระอุโบสถและอาคารในวัดที่ผสมงานสถาปัตยกรรมหลายชาติเข้าด้วยกัน ทั้งไทย จีน ยุโรป และเขมร สะท้อนยุคสมัยที่เปิดรับศิลปะจากหลายวัฒนธรรม ลวดลายและรายละเอียดตามซุ้มประตู หน้าต่าง และผนัง ทำให้คนที่สนใจงานช่างเดินชมได้เพลิน ตัววัดอยู่ริมแม่น้ำ บรรยากาศร่มรื่นและสงบ จากเสียงของคนที่เคยไป หลายคนชอบที่ได้ทั้งไหว้พระและชมงานศิลป์ในที่เดียว เหมาะกับคนที่มองหาวัดสวยไม่พลุกพล่านในตัวเมืองปราจีนฯ

อีกจุดที่คู่กันในเชิงสายบุญคือต้นพระศรีมหาโพธิ์ในอำเภอศรีมโหสถ ต้นโพธิ์ใหญ่ที่ว่ากันว่าเป็นต้นโพธิ์เก่าแก่ที่มีความสำคัญและได้รับความเคารพมาช้านาน มีเรื่องเล่าว่าเป็นต้นโพธิ์ที่นำหน่อมาจากพุทธคยาในอินเดีย จึงเป็นจุดที่คนมากราบไหว้ขอพรและผูกผ้าตามความเชื่อ บริเวณโดยรอบมีวัดและศาลาให้ทำบุญ อยู่ในโซนเดียวกับเมืองโบราณศรีมโหสถ ทำให้หลายคนวางเส้นทางไหว้พระควบชมประวัติศาสตร์ไว้ด้วยกัน ตัวต้นโพธิ์ที่แผ่กิ่งก้านกว้างให้ร่มเงาและบรรยากาศสงบ เหมาะกับการมานั่งพักและตั้งจิตอธิษฐาน

ข้อควรรู้คือวัดแก้วพิจิตรอยู่ในตัวเมือง ส่วนต้นพระศรีมหาโพธิ์อยู่ที่อำเภอศรีมโหสถซึ่งห่างออกไป การจับสองที่นี้ไว้ด้วยกันจึงควรวางเส้นทางและเผื่อเวลาเดินทางระหว่างสองอำเภอ วิธีที่สะดวกคือให้วัดแก้วพิจิตรอยู่ในช่วงที่เที่ยวในเมือง แล้วยกต้นพระศรีมหาโพธิ์ไปรวมกับทริปฝั่งศรีมโหสถที่มีเมืองโบราณ จะได้ไม่ต้องขับย้อนไปมา เวลาเข้าเขตพระอุโบสถและบริเวณต้นโพธิ์ควรแต่งกายสุภาพและสำรวมเช่นเดียวกับวัดอื่น ช่วงเช้าหรือเย็นที่แดดอ่อนจะเดินชมและถ่ายรูปได้สบายกว่าช่วงเที่ยงที่แดดจัด