🔄 อัปเดตล่าสุด 21 มิ.ย. 2026
ถ้าไล่เก็บปราสาทขอมในศรีสะเกษ คนส่วนใหญ่จะนึกถึงปราสาทสระกำแพงใหญ่ที่อุทุมพรพิสัยก่อน เพราะใหญ่และสมบูรณ์ที่สุด แต่ปราสาทบ้านปราสาทที่ห้วยทับทันคือปราสาทอีกแบบที่ให้ความรู้สึกต่างกัน มันเล็ก เงียบ และฝังตัวอยู่กับชุมชนจริง ๆ ไม่ใช่โบราณสถานที่ถูกล้อมรั้วแยกออกจากชีวิตคน เดินเข้าวัดไปก็เจอปรางค์เก่าตั้งอยู่เฉย ๆ มีคนแก่นั่งคุยกันอยู่ใกล้ ๆ ได้บรรยากาศที่หาไม่ได้จากปราสาทท่องเที่ยวทั่วไป
ปราสาทแบบไหน อายุเท่าไหร่
ปราสาทบ้านปราสาทมีอีกชื่อว่าปราสาทห้วยทับทัน หรือปราสาทบ้านโนนธาตุ ตั้งอยู่ในวัดปราสาทพนาราม บ้านปราสาท ตำบลปราสาท อำเภอห้วยทับทัน สันนิษฐานว่าสร้างราวพุทธศตวรรษที่ 16 ในสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ครองราชย์ เดิมเป็นเทวสถานในศาสนาพราหมณ์ ใช้ประดิษฐานเทพตรีมูรติ คือพระศิวะ พระวิษณุ และพระพรหม ตามคติความเชื่อขอมโบราณ
ตัวปราสาทเป็นปรางค์อิฐ 3 องค์ ตั้งเรียงกันในแนวเหนือ–ใต้ บนฐานศิลาแลงเดียวกัน หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ปรางค์องค์กลางใหญ่กว่าสององค์ข้าง รอบปราสาทมีกำแพงศิลาแลงล้อมทั้งสี่ด้าน และมีโคปุระ (ซุ้มประตู) อยู่ทางทิศใต้กับทิศตะวันออก รูปแบบศิลปะเป็นแบบคลัง–บาปวน ซึ่งเป็นศิลปะขอมที่ถูกดัดแปลงในยุคหลัง ปรางค์ด้านข้างมีการต่อเติมหลังคาและทางเข้าในภายหลัง กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานตั้งแต่ปี 2478
- วัสดุ — ปรางค์ก่ออิฐ ฐานและกำแพงเป็นศิลาแลง ส่วนตกแต่งบางจุดเป็นหินทราย ทำให้เห็นการผสมวัสดุแบบปราสาทขอมยุคหลัง
- ผังปราสาท — ปรางค์ 3 องค์บนฐานเดียว แนวเหนือ–ใต้ หันหน้าทิศตะวันออก มีกำแพงศิลาแลงและโคปุระล้อมรอบ
- อายุ — สันนิษฐานว่าราวพุทธศตวรรษที่ 16 หรือเกือบพันปีมาแล้ว
อยากเที่ยว ศรีสะเกษ ให้สนุกขึ้น? จองทัวร์ & กิจกรรม
จองออนไลน์ล่วงหน้าผ่าน Klook หรือ GetYourGuide มักได้ราคาดีกว่าหน้างานและไม่ต้องต่อคิว เลือกเฉพาะกิจกรรมที่อยากทำจริง ๆ ราคาและที่ว่างดูสด ๆ ได้ในแต่ละเว็บ
ร่องรอยศิลปะขอมที่ควรดู
เสน่ห์ของปราสาทอิฐแบบนี้อยู่ที่รายละเอียดเล็ก ๆ ที่ต้องเข้าไปดูใกล้ ๆ ไม่ใช่ความใหญ่โต ลองสังเกตการก่ออิฐที่เรียงชิดกันแทบไม่เห็นแนวปูน ซึ่งเป็นเทคนิคขอมโบราณที่ฝนกาวยางไม้แล้วขัดอิฐให้แนบกัน รวมถึงร่องรอยลายปูนปั้นและช่องประดับบนผนังปรางค์ที่ยังหลงเหลือ
- การก่ออิฐ — อิฐเรียงชิดแทบไม่เห็นแนวเชื่อม เป็นเอกลักษณ์ของปรางค์อิฐขอม ลองมองมุมเฉียงตอนแดดเอียงจะเห็นผิวอิฐชัด
- กรอบประตูและทับหลังหินทราย — บางจุดยังเห็นกรอบประตูหินทรายและร่องรอยทับหลังที่เคยมีลวดลาย ถึงจะลบเลือนไปมากแต่ก็พอเห็นเค้า
- โคปุระและกำแพงศิลาแลง — เดินรอบนอกดูแนวกำแพงและซุ้มประตูศิลาแลง จะเข้าใจผังเทวสถานขอมว่าวางตัวยังไง
- ฐานศิลาแลงร่วม — ปรางค์ทั้งสามตั้งบนฐานเดียวกัน เป็นจุดที่ทำให้ปราสาทนี้ต่างจากปราสาทองค์เดี่ยวทั่วไป
ดูปราสาทให้สนุกขึ้น
ก่อนไปลองอ่านเรื่องเทพตรีมูรติและความหมายของปรางค์ 3 องค์สักหน่อย พอไปถึงจะเข้าใจว่าทำไมต้องสามองค์ และแต่ละองค์เคยประดิษฐานอะไร จะเที่ยวได้อรรถรสกว่ายืนถ่ายรูปเฉย ๆ และควรไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ เพราะแดดเฉียงทำให้เห็นผิวอิฐและร่องรอยสลักชัดกว่าแดดเที่ยง
ปราสาทที่ยังมีชีวิตอยู่กับชุมชน
สิ่งที่ทำให้ปราสาทบ้านปราสาทต่างจากปราสาทอื่นคือมันไม่ได้เป็นแค่ซากโบราณ ชาวบ้านแถวนี้ยังถือว่าปราสาทเป็นที่ศักดิ์สิทธิ์ มีคนมาบนบานศาลกล่าวเรื่องเดือดร้อนต่าง ๆ แล้วเชื่อว่าได้สมหวัง เลยมีคนแวะมากราบไหว้เรื่อย ๆ ไม่ขาด ปราสาทเลยถูกดูแลในฐานะที่พึ่งทางใจของหมู่บ้าน ไม่ใช่แค่สถานที่ถ่ายรูป
ช่วงที่คึกคักที่สุดคืองานประเพณีไหว้พระธาตุ จัดวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปี (ราวเดือนกุมภาพันธ์) ชาวบ้านจะมารวมตัวกันทำบุญและจัดงานที่ปราสาท ถ้าอยากเห็นปราสาทในบรรยากาศที่มีชีวิตจริง ๆ ช่วงนี้คือจังหวะที่ดี แต่ถ้ามาวันธรรมดาก็จะได้ความเงียบสงบไปอีกแบบ
ไปยังไง เปิดกี่โมง ค่าเข้าเท่าไหร่
ปราสาทอยู่ห่างจากตัวเมืองศรีสะเกษพอสมควร ขับรถจากเมืองไปตามทางหลวงหมายเลข 226 (เส้นศรีสะเกษ–สุรินทร์) ประมาณ 39 กิโลเมตร ถึงอำเภอห้วยทับทัน แล้วเลี้ยวเข้าทางหลวงชนบทอีกราว 8 กิโลเมตรไปบ้านปราสาท รวมแล้วใช้เวลาขับราว 1 ชั่วโมง ปราสาทอยู่ในวัดปราสาทพนาราม สังเกตป้ายวัดได้ไม่ยาก
- การเดินทาง — สะดวกที่สุดด้วยรถส่วนตัวหรือรถเช่า เพราะขนส่งสาธารณะเข้าหมู่บ้านมีจำกัด ถ้านั่งรถไฟมาลงสถานีห้วยทับทันแล้วต่อรถในพื้นที่ก็พอได้แต่ไม่สะดวกนัก
- เวลาเปิด — เป็นโบราณสถานในวัด เข้าได้ช่วงกลางวันทั่วไป ไม่มีประตูปิดเป็นเวลา แต่ควรไปช่วงเช้าถึงเย็นเพื่อความสว่างและความสะดวก
- ค่าเข้า — เข้าฟรี ไม่มีค่าบัตร ถ้าอยากร่วมทำบุญกับวัดก็หยอดตู้บริจาคได้ตามศรัทธา
- เวลาที่ใช้เดิน — ปราสาทขนาดเล็ก เดินดูรอบ ๆ ราว 20–40 นาทีก็ทั่ว เหมาะแวะระหว่างทางมากกว่าตั้งเป็นจุดหมายหลักทั้งวัน
บอกตรง ๆ ก่อนไป
ปราสาทนี้เล็กและเป็นแนวเงียบสงบ ไม่มีไกด์ ไม่มีศูนย์บริการนักท่องเที่ยว และสิ่งอำนวยความสะดวกน้อย ถ้าคาดหวังปราสาทอลังการแบบพนมรุ้งอาจรู้สึกว่าธรรมดา แต่ถ้าชอบที่ไม่มีคนเยอะและได้ดูศิลปะขอมใกล้ ๆ แบบสบาย ๆ ที่นี่ตอบได้ดี แนะนำเอาไปรวมในทริปเก็บปราสาทหลายแห่งจะคุ้มกว่ามาที่เดียว
จับคู่กับที่ไหนดีในทริปเดียว
เพราะปราสาทบ้านปราสาทใช้เวลาเดินไม่นาน ควรวางมันเป็นหนึ่งจุดในเส้นทางเก็บปราสาทขอมของศรีสะเกษ ห้วยทับทันอยู่ระหว่างทางเมืองศรีสะเกษกับฝั่งสุรินทร์พอดี เลยจับคู่กับปราสาทอื่นได้สบาย
ปราสาทสระกำแพงใหญ่ (อุทุมพรพิสัย)
ปราสาทขอมที่ใหญ่และสมบูรณ์ที่สุดของจังหวัด อยู่ในวัดสระกำแพงใหญ่ ทับหลังและปรางค์ยังอยู่ในสภาพดี อยู่ในเส้นทางเดียวกับห้วยทับทัน แวะต่อได้
ปราสาทสระกำแพงน้อย
ปราสาทขนาดเล็กริมถนนสายศรีสะเกษ–อุทุมพรพิสัย แวะดูทับหลังและซุ้มประตูได้เร็ว เหมาะเก็บเพิ่มถ้าผ่านทางกลับเข้าเมือง
ตัวเมืองศรีสะเกษ
ขากลับเข้าเมืองแวะวัดพระธาตุเรืองรอง ดูพิพิธภัณฑ์สี่เผ่า หรือกินข้าวอาหารอีสานพื้นถิ่นก่อนกลับ
ถ้ามาช่วงฤดูทุเรียนภูเขาไฟราวกลางมิถุนายนถึงสิงหาคม วันถัดมาขับลงใต้ไปอำเภอขุนหาญ–กันทรลักษ์ ต่อด้วยสวนทุเรียน วัดล้านขวด และน้ำตกสำโรงเกียรติได้ จะได้ทริปที่ครบทั้งปราสาท วัด และธรรมชาติในรอบเดียว
วางแผนเที่ยวศรีสะเกษให้เต็มทริป ดูที่พักและของกินเพิ่ม
ดูคู่มือเที่ยวศรีสะเกษ →