10 กิจกรรมน่าทำ
ใน อยุธยา

อยุธยาเคยเป็นราชธานีของสยามยาวนานกว่าสี่ร้อยปี ก่อนถูกเผาทำลายเมื่อครั้งเสียกรุงครั้งที่สอง ทุกวันนี้ซากวัดและพระราชวังในเขตอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกจากยูเนสโก ทัวร์นำเที่ยวส่วนใหญ่จะพาเก็บสามวัดไฮไลต์ในวันเดียว เริ่มที่วัดมหาธาตุซึ่งมีเศียรพระพุทธรูปหินทรายฝังอยู่ในรากต้นโพธิ์จนกลายเป็นภาพจำของเมือง ต่อด้วยวัดพระศรีสรรเพชญ์ที่มีเจดีย์ทรงระฆังสามองค์เรียงกันในเขตพระราชวังหลวงเดิม และปิดท้ายที่วัดไชยวัฒนารามริมแม่น้ำเจ้าพระยาซึ่งมีปรางค์ประธานทรงขอมสวยเด่นโดยเฉพาะช่วงแสงเย็น

ข้อดีของการไปแบบมีไกด์คือได้ฟังเรื่องราวเบื้องหลังของแต่ละวัด ทั้งยุคสมัยที่สร้าง เหตุการณ์ตอนเสียกรุง และความหมายของสถาปัตยกรรมที่เห็นตรงหน้า ซึ่งช่วยให้ซากอิฐที่ดูคล้ายกันมีเรื่องเล่าต่างกันออกไป หลายโปรแกรมจัดรถรับส่งจากที่พักหรือจากกรุงเทพฯ ให้พร้อม จัดคิวเข้าชมและเวลาให้ลงตัว ทำให้ไม่ต้องเสียเวลาหาที่จอดรถหรือคำนวณเส้นทางเอง เหมาะกับคนที่มีเวลาแค่วันเดียวแต่อยากเห็นวัดสำคัญให้ครบ บางทัวร์ยังพ่วงล่องเรือรอบเกาะเมืองหรือแวะตลาดน้ำให้ด้วย

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้คืออากาศอยุธยาร้อนจัดและพื้นที่วัดส่วนใหญ่เป็นลานโล่งแทบไม่มีร่มเงา การเดินกลางแดดตอนเที่ยงจึงเหนื่อยพอสมควร ควรเตรียมหมวก ร่ม น้ำดื่ม และครีมกันแดด แต่ละวัดยังเก็บค่าเข้าชมแยกกันวัดละราว 50 บาท หรือซื้อบัตรรวมได้ ทัวร์แบบกรุ๊ปมักให้เวลาแต่ละจุดค่อนข้างกระชับ คนที่อยากเดินดูละเอียดหรือถ่ายรูปนาน ๆ อาจรู้สึกว่าเร่ง ช่วงเย็นบริเวณเศียรพระในต้นโพธิ์ที่วัดมหาธาตุมักมีคนมุงถ่ายรูปหนาแน่นต้องรอคิว และเนื่องจากเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรแต่งกายสุภาพปิดไหล่ปิดเข่า และห้ามนั่งหรือชี้เท้าไปทางพระพุทธรูป

เกาะเมืองอยุธยาเป็นพื้นที่ราบขนาดกะทัดรัด มีวัดร้างและโบราณสถานอยู่กระจายกันในระยะที่ปั่นจักรยานถึงได้สบาย จึงเป็นเมืองที่เหมาะกับการเที่ยวด้วยสองล้อมากที่สุดแห่งหนึ่งของไทย ทัวร์ปั่นจักรยานแบบมีไกด์ส่วนใหญ่จะรวมค่าเช่าจักรยานพร้อมหมวกกันน็อกไว้ในแพ็กเกจ พาปั่นเป็นวงรอบเกาะเมือง แวะวัดมหาธาตุที่มีเศียรพระในรากไม้ วัดพระศรีสรรเพชญ์ที่มีเจดีย์สามองค์เรียงกัน และหลายโปรแกรมข้ามไปฝั่งวัดไชยวัฒนารามริมแม่น้ำ ระหว่างทางไกด์จะจอดเล่าประวัติเป็นจุด ๆ พาลัดเลาะซอยเล็กในชุมชน ผ่านตลาดและร้านของกินท้องถิ่นที่คนขับรถทัวร์ทั่วไปมองข้าม ทำให้ได้เห็นทั้งโบราณสถานและวิถีชีวิตจริงของคนอยุธยาในทริปเดียว

จากรีวิวจริงบน Tripadvisor ทัวร์ปั่นจักรยานครึ่งวันในอยุธยาได้คะแนนเฉลี่ยราว 4.6 เต็ม 5 เสียงที่ตรงกันคือไกด์มีความรู้ พูดภาษาอังกฤษได้คล่อง และเล่าประวัติที่แต่ละวัดจนเข้าใจภาพรวมของกรุงเก่าได้ดีกว่าการเดินดูเอง หลายรีวิวชมว่าจักรยานอยู่ในสภาพใช้งานได้ดี และการปั่นทำให้ครอบคลุมพื้นที่ได้มากกว่าทัวร์เดิน โดยยังแวะถ่ายรูปและซึมซับบรรยากาศได้ตามจังหวะของตัวเอง บางรีวิวยังบอกว่าได้มากกว่าที่คาด เพราะทัวร์พ่วงทั้งชิมของกินท้องถิ่น เดินตลาด และบางเจ้ามีล่องเรือช่วงท้าย ทีมงานมักปั่นนำหน้าและมีคนปิดท้ายขบวนเพื่อดูแลความปลอดภัย ทำให้มือใหม่อุ่นใจขึ้น

สิ่งที่ควรรู้ก่อนจองแบบตรงไปตรงมา คืออากาศอยุธยาช่วงเที่ยงถึงบ่ายร้อนจัดและแดดแรงมาก การปั่นกลางวันจึงเหนื่อยและเสี่ยงเพลียแดด รีวิวหลายรายเตือนตรงกันว่าควรเลือกรอบเช้าตรู่หรือรอบเย็นใกล้พระอาทิตย์ตกจะสบายกว่ามาก บางเจ้าคอนเฟิร์มทัวร์แม้ในวันที่ร้อนจัดโดยไม่ยอมเลื่อน จึงควรเช็กสภาพอากาศและนโยบายยกเลิกก่อนจ่ายเงิน อีกเรื่องคือบางช่วงต้องปั่นเลียบถนนที่มีรถยนต์และมอเตอร์ไซค์ร่วมทาง ผู้ที่ไม่ชินอาจรู้สึกกดดันเล็กน้อย ตัวจักรยานส่วนใหญ่เป็นรุ่นทั่วไปแบบพื้นฐาน ไม่ใช่จักรยานสมรรถนะสูง และทริปนี้ต้องใช้แรงปั่นต่อเนื่องหลายชั่วโมง คนที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกายควรเผื่อใจว่าจะเมื่อยขาพอสมควร

เกาะเมืองอยุธยาถูกล้อมรอบด้วยแม่น้ำสามสาย คือเจ้าพระยา ป่าสัก และลพบุรี ทำให้การล่องเรือหางยาววนรอบเกาะเมืองเป็นวิธีชมโบราณสถานที่ต่างจากการนั่งรถหรือปั่นจักรยานบนบก เรือจะพาแล่นเลียบริมน้ำผ่านวัดสำคัญที่ตั้งอยู่ติดตลิ่ง แล้วจอดให้ขึ้นไปไหว้พระเป็นจุด ๆ เส้นทางยอดนิยมมักแวะสามวัดคือ วัดพุทไธศวรรย์ที่มีปรางค์ประธานสีขาวตั้งเด่นริมน้ำ วัดไชยวัฒนารามที่หมู่ปรางค์และเจดีย์รายเรียงสวยเมื่อมองจากแม่น้ำ และวัดพนัญเชิงวรวิหารที่ประดิษฐานหลวงพ่อโตองค์ใหญ่ซึ่งคนนิยมมาขอพร บางลำเสริมแวะป้อมเพชรหรือวัดริมน้ำอื่นตามเวลาที่ตกลงกัน

จุดที่คนรีวิวถึงตรงกันคือมุมมองจากเรือให้ภาพที่หาไม่ได้จากบนบก ได้เห็นวัดโผล่ขึ้นเหนือแนวต้นไม้ริมตลิ่ง เห็นวิถีชีวิตริมแม่น้ำ บ้านเรือน เรือประมง และเรือขนของที่ยังใช้แม่น้ำเป็นเส้นทางสัญจร ช่วงเย็นใกล้พระอาทิตย์ตกเป็นเวลาที่หลายคนแนะนำ เพราะแดดอ่อนลง อากาศเย็นสบายกว่ากลางวัน และแสงทองสาดปรางค์วัดไชยวัฒนารามให้ภาพที่คนถ่ายรูปชอบมากที่สุด การเหมาลำคิดราคาต่อเรือ ไม่ใช่ต่อคน จึงคุ้มกว่าถ้ามาหลายคนแล้วหารกัน ส่วนแพ็กเกจแบบมีไกด์จะมีคนคอยเล่าประวัติของแต่ละวัดให้ระหว่างทาง

ก่อนจองควรรู้ตามตรงว่าเรือหางยาวเสียงเครื่องยนต์ดังพอสมควร คุยกันหรือฟังไกด์ระหว่างแล่นได้ไม่ถนัดนัก ตัวเรือเป็นแบบเปิดโล่งไม่มีหลังคาบังแดดเต็มที่ กลางวันจึงร้อนและแดดแรง ควรเตรียมหมวก แว่นกันแดด และครีมกันแดดไปด้วย เวลาที่จอดแวะแต่ละวัดค่อนข้างสั้น เน้นไหว้พระและถ่ายรูปเร็ว ๆ ใครอยากเดินชมละเอียดอาจรู้สึกว่าไม่พอ นอกจากนี้บางวัดที่ขึ้นชม เช่น วัดไชยวัฒนาราม มีค่าเข้าชมแยกต่างหากไม่รวมในค่าเรือ และราคาที่คิดเป็นต่อลำอาจดูแพงถ้ามากันน้อยคน ควรตกลงเส้นทาง จำนวนวัดที่แวะ และเวลารวมให้ชัดกับคนขับเรือก่อนออกเดินทาง

การเช่าชุดไทยถ่ายรูปที่วัดไชยวัฒนารามกลายเป็นกิจกรรมยอดนิยมของคนที่มาอยุธยา วัดนี้สร้างในสมัยพระเจ้าปราสาททอง มีปรางค์ประธานทรงขอมองค์ใหญ่ตั้งอยู่กลาง ล้อมด้วยเมรุทิศเมรุมุมและระเบียงคดที่ยังเห็นเค้าโครงชัดเจน ตัววัดอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตกของเกาะเมือง ทำให้ฉากหลังของภาพเป็นสถาปัตยกรรมอิฐเก่าแก่กับท้องฟ้ากว้าง เมื่อสวมชุดไทยเดินถ่ายรูปในบรรยากาศแบบนี้ หลายคนบอกว่ารู้สึกเหมือนย้อนเวลากลับไปสมัยกรุงศรีอยุธยาจริง ๆ

รอบ ๆ ทางเข้าวัดมีร้านเช่าชุดไทยหลายเจ้าให้เลือก ตั้งแต่ชุดแบบเรียบง่ายราคาย่อมเยาไปจนถึงแพ็กเกจที่รวมทำผม เครื่องประดับ และช่างภาพ ขั้นตอนคือเลือกชุด แต่งตัวที่ร้าน แล้วเดินเข้าไปถ่ายรูปในเขตวัด บางร้านมีบริการรับส่งหรือช่างภาพเดินตามถ่ายให้ในตัว จากรีวิวจริงของคนที่ไปมา ส่วนใหญ่ชมว่าฉากหลังสวยเกินคาดและได้ภาพที่ดูมีเรื่องราว บางคนถึงกับบอกว่าคุ้มค่ากับเวลาที่เสียไป โดยเฉพาะถ้าได้ช่วงแสงเย็นที่แดดอ่อนลงและอิฐกลายเป็นสีส้มทอง

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้คือการใส่ชุดไทยเต็มยศเดินกลางแดดอยุธยานั้นร้อนพอสมควร เพราะเนื้อผ้าหนาและมีหลายชั้น ช่วงเย็นวันหยุดคนจะเยอะเป็นพิเศษ ทั้งคิวเช่าชุดที่ร้านและมุมถ่ายรูปยอดฮิตในวัดที่อาจต้องรอสลับกัน ค่าเข้าวัดคิดแยกต่างหากจากค่าเช่าชุด และช่วงแสงสวยจริง ๆ มีกรอบเวลาสั้น ควรวางแผนให้แต่งตัวเสร็จก่อนพระอาทิตย์ตก การจองแพ็กเกจล่วงหน้าผ่านแพลตฟอร์มช่วยให้เทียบราคากับสิ่งที่รวมในแต่ละเจ้าได้ง่ายขึ้น และลดเวลารอหน้าร้านในวันจริง

พระราชวังบางปะอินเป็นพระราชวังฤดูร้อนริมแม่น้ำเจ้าพระยาในอำเภอบางปะอิน ห่างจากเกาะเมืองอยุธยาลงมาทางใต้ราว 20 กิโลเมตร เดิมเป็นที่ประทับแปรพระราชฐานมาตั้งแต่สมัยอยุธยา และได้รับการบูรณะฟื้นฟูครั้งใหญ่ในรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 จุดที่คนจดจำได้มากที่สุดคือพระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์ ศาลาทรงไทยหลังคาซ้อนชั้นตั้งอยู่กลางสระน้ำ กลายเป็นภาพสัญลักษณ์ของที่นี่ รอบ ๆ ยังมีอาคารหลากสไตล์ทั้งไทย จีน และยุโรป เช่น พระที่นั่งเวหาศน์จำรูญที่เป็นตำหนักทรงจีน และหอวิทูรทัศนาที่เป็นหอส่องกล้องทรงสูง ทัวร์ส่วนใหญ่จะพาเดินชมรอบสวนและถ่ายรูปกับหมู่พระที่นั่งเหล่านี้

เสน่ห์ของบางปะอินอยู่ที่บรรยากาศสวนกว้างริมน้ำที่ร่มรื่น ตัดต้นไม้เป็นรูปทรงและมีสระบัว ทำให้เดินเล่นสบายกว่าการเดินชมโบราณสถานกลางแดดในเกาะเมือง หลายคนที่ไปมาชอบที่ได้เห็นสถาปัตยกรรมหลายวัฒนธรรมในที่เดียว และบอกว่าเป็นจุดถ่ายรูปที่สวยจริงโดยเฉพาะช่วงเช้าที่แดดยังไม่แรงและคนยังไม่มาก การเดินทางก็ง่าย ต่อจากเที่ยวอยุธยาได้ในวันเดียว หลายทัวร์จึงจับคู่บางปะอินกับวัดในเกาะเมืองหรือล่องเรือแม่น้ำเจ้าพระยาไว้ในโปรแกรมเดียว

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปคือที่นี่บังคับการแต่งกายค่อนข้างเข้มงวดเพราะเป็นเขตพระราชฐาน ห้ามใส่กางเกงขาสั้น กระโปรงสั้น เสื้อแขนกุด หรือเสื้อผ้ารัดรูป ถ้าแต่งไม่เรียบร้อยอาจถูกให้เช่าผ้าคลุมหรือไม่ให้เข้า พื้นที่วังกว้างมากและมีร่มเงาไม่ทั่วถึง เดินกลางแดดร้อนได้เหนื่อย จึงมีบริการเช่ารถกอล์ฟเสริมซึ่งต้องจ่ายเพิ่มต่างหาก อาคารบางหลังเปิดให้ชมเฉพาะภายนอก ไม่ได้เปิดให้เข้าไปด้านในทุกหลัง และเนื่องจากอยู่นอกเกาะเมืองราว 20 กิโลเมตร ถ้าไม่มีรถส่วนตัวควรเช็กเรื่องรถรับส่งหรือจองทัวร์ที่รวมการเดินทางไว้ให้เรียบร้อย จะได้ไม่ต้องเสียเวลาหารถต่อ

ทัวร์ไหว้พระสายทำบุญของอยุธยามักจับคู่สองวัดสำคัญไว้ในทริปเดียว เริ่มที่วัดใหญ่ชัยมงคล วัดเก่าแก่ที่มีเจดีย์ประธานองค์ใหญ่สูงกว่า 60 เมตร มองเห็นเด่นแต่ไกล เดินขึ้นบันไดไปด้านบนได้และมองวิวรอบวัดได้กว้าง รอบเจดีย์เรียงรายด้วยพระพุทธรูปห่มจีวรสีเหลืองเป็นแถวยาว ให้บรรยากาศสงบร่มเย็น อีกจุดที่คนตั้งใจมากราบคือพระพุทธไสยาสน์หรือพระนอนองค์ใหญ่ห่มจีวรเหลืองทางด้านเหนือของวัด หลายคนนิยมนำเหรียญไปติดที่ฝ่าพระบาทเพื่ออธิษฐานขอพร จากนั้นทัวร์จะพาข้ามไปวัดพนัญเชิงวรวิหารริมแม่น้ำ ที่ประดิษฐานหลวงพ่อโต หรือซำปอกง พระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์ใหญ่สูงราว 19 เมตร หน้าตักกว้างราว 14 เมตร สร้างมาตั้งแต่ก่อนตั้งกรุงศรีอยุธยา เป็นพระคู่บ้านคู่เมืองที่ทั้งคนไทยและคนไทยเชื้อสายจีนเคารพศรัทธา

สิ่งที่ทำให้ทริปนี้ต่างจากการเดินชมโบราณสถานทั่วไปคือทั้งสองวัดยังเป็นวัดที่ใช้ประกอบศาสนกิจจริง มีพระสงฆ์จำวัดและมีคนมาทำบุญไหว้พระตลอดวัน ที่วัดพนัญเชิงจะเห็นคนซื้อผ้าไตรและผ้าห่มองค์พระขนาดใหญ่ ต่อคิวส่งผ้าขึ้นไปห่มองค์หลวงพ่อโตเป็นขบวน เป็นภาพที่หลายรีวิวบอกว่าน่าประทับใจและรู้สึกถึงพลังศรัทธา ทัวร์ที่จองผ่านแพลตฟอร์มส่วนใหญ่รวมรถรับส่งจากที่พักหรือจากกรุงเทพฯ มีไกด์เล่าประวัติและธรรมเนียมการไหว้ให้ ทำให้คนที่ไม่คุ้นเคยกับการทำบุญแบบไทยทำตามได้ถูกและไม่เคอะเขิน

ข้อที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา คือทั้งสองวัดคนแน่นมากในวันหยุดสุดสัปดาห์และวันหยุดยาว โดยเฉพาะวัดพนัญเชิงที่เป็นวัดทำบุญยอดนิยม บางรีวิวบอกว่าเป็นจุดที่คนเยอะที่สุดในบรรดาวัดอยุธยาที่ไปมา การไหว้พระและถ่ายรูปอาจต้องเบียดและรอคิว อากาศอยุธยาร้อนและแดดจัด พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นลานกลางแจ้ง ควรเตรียมหมวก ร่ม และน้ำดื่ม ทั้งสองวัดเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มีระเบียบการแต่งกาย ควรใส่เสื้อมีแขนและกางเกงหรือกระโปรงคลุมเข่า งดเสื้อสายเดี่ยวหรือกางเกงขาสั้น การเดินขึ้นเจดีย์ที่วัดใหญ่ชัยมงคลบันไดค่อนข้างชันและแคบ ขาลงลื่นได้ ควรจับราวและระวังเป็นพิเศษ และเพราะเป็นวัดที่มีคนมาปฏิบัติศาสนกิจจริง ควรวางตัวสำรวม ลดเสียง และเคารพผู้ที่กำลังกราบไหว้อยู่

ตลาดน้ำอโยธยาเป็นตลาดน้ำที่จัดสร้างขึ้นในธีมอยุธยาย้อนยุค อยู่ไม่ไกลจากเกาะเมือง ขับรถราว 10 นาทีก็ถึง ภายในเป็นเรือนไม้และซุ้มร้านค้าปลูกเรียงรายรอบคลองขุด มีเรือขายอาหารและของที่ระลึกจอดอยู่ริมน้ำ จุดขายหลักคือได้เดินชิมอาหารไทยและขนมโบราณหลายอย่างในที่เดียว ทั้งก๋วยเตี๋ยวเรือ ขนมไทย ของทอด และเครื่องดื่มสมุนไพร ราคาจานส่วนใหญ่อยู่ในระดับกินง่าย ไม่แพงเกินไป เหมาะกับครอบครัวที่พาเด็กและผู้ใหญ่มาเดินเล่นแบบสบาย ๆ ทางเข้าฟรี จ่ายเฉพาะค่าอาหารและกิจกรรมเสริมที่เลือกเอง

นอกจากอาหาร ที่นี่ยังมีกิจกรรมให้เลือกทำเพิ่ม เช่น ล่องเรือชมบรรยากาศรอบตลาด ให้อาหารปลาและแพะ เช่าชุดไทยถ่ายรูปกับฉากเรือนไม้ และในบางช่วงเวลาจะมีการแสดงโชว์วัฒนธรรมบนเวทีกลางน้ำ เช่น รำไทยหรือการแสดงประกอบเรื่องราวประวัติศาสตร์ จากรีวิวจริงของผู้ที่ไปมา หลายคนชอบที่รวมของกินและกิจกรรมไว้ใกล้กัน เดินไม่เหนื่อย ถ่ายรูปสวย และเป็นจุดแวะเติมพลังที่ลงตัวหลังเที่ยววัดในเกาะเมืองมาทั้งวัน โดยเฉพาะครอบครัวที่มีเด็กเล็กมักบอกว่าเด็กสนุกกับการให้อาหารสัตว์และนั่งเรือ

สิ่งที่ควรทราบก่อนไปคือบรรยากาศของที่นี่เป็นตลาดน้ำที่จัดสร้างเพื่อการท่องเที่ยว ไม่ใช่ตลาดน้ำวิถีชีวิตดั้งเดิม บางรีวิวจึงมองว่าค่อนข้างจัดฉากและเน้นนักท่องเที่ยว พื้นที่จริงเล็กกว่าที่หลายคนคาดไว้ เดินครบได้ในเวลาไม่นาน ค่าล่องเรือ ค่าเช่าชุดไทย และกิจกรรมบางอย่างต้องจ่ายเพิ่มแยกจากกัน วันธรรมดามักเงียบและร้านเปิดไม่ครบเท่าวันเสาร์อาทิตย์ ทำให้บรรยากาศไม่คึกคักนัก หากไปช่วงเที่ยงแดดจะร้อนและบางจุดร่มเงาน้อย การวางแผนไปช่วงบ่ายแก่หรือวันหยุดจะเจอร้านเปิดครบและมีโชว์มากกว่า

ตุ๊กตุ๊กของอยุธยามีหน้าตาเฉพาะตัวไม่เหมือนที่อื่น หัวกลมมนคล้ายกบจนคนเรียกติดปากว่าตุ๊กตุ๊กหน้ากบ และกลายเป็นวิธีเที่ยวเกาะเมืองที่คนนิยมมากที่สุดวิธีหนึ่ง เพราะวัดสำคัญของอยุธยากระจายอยู่หลายจุดทั่วเกาะเมือง เดินเชื่อมกันเองกลางแดดร้อนค่อนข้างเหนื่อย การเหมาตุ๊กตุ๊กให้พาวนชมทีละวัดจึงประหยัดแรงและเวลา คนขับส่วนใหญ่มีเส้นทางมาตรฐานที่แวะวัดมหาธาตุ (จุดชมรากไม้โอบเศียรพระ) วัดราชบูรณะ วัดพระศรีสรรเพชญ์ และวิหารพระมงคลบพิตร โดยจอดรอให้เดินเข้าไปชมแต่ละที่แล้วค่อยไปต่อ

อีกช่วงที่หลายคนแนะนำคือรอบค่ำ หลังพระอาทิตย์ตกทางอุทยานประวัติศาสตร์จะเปิดไฟส่องเจดีย์และปรางค์ของวัดหลักหลายแห่ง เช่น วัดราชบูรณะและวัดมหาธาตุ ให้เห็นเงาโบราณสถานตัดกับท้องฟ้ามืด บรรยากาศต่างจากตอนกลางวันมาก อากาศเย็นสบายกว่าและคนน้อยลง การนั่งตุ๊กตุ๊กวนดูวัดที่เปิดไฟยามค่ำจึงเป็นกิจกรรมปิดท้ายวันที่ได้ภาพสวยและไม่ต้องเดินไกล คนขับที่คุ้นเส้นทางจะรู้ว่าวัดไหนเปิดไฟและมุมไหนถ่ายรูปได้ดี

ข้อควรรู้ก่อนขึ้นรถแบบตรงไปตรงมา คือราคาตุ๊กตุ๊กที่อยุธยาไม่มีมิเตอร์ ต้องตกลงราคาและเส้นทางให้ชัดก่อนออกรถทุกครั้ง ทั่วไปคิดราวชั่วโมงละ 200–300 บาทต่อคัน หรือเหมาเป็นแพ็กเกจครึ่งวัน ควรระบุให้ครบว่าจะแวะกี่วัดและจอดรอที่ไหนบ้าง เพื่อกันการบวกเพิ่มทีหลัง ตัวรถเป็นแบบเปิดโล่ง กลางวันจึงร้อนและมีฝุ่นจากถนน ควรเตรียมหมวก แว่นกันแดด และน้ำดื่ม เวลาที่จอดให้ชมแต่ละวัดมักไม่นานนัก ถ้าอยากอยู่นานควรบอกคนขับล่วงหน้า ส่วนรอบค่ำมีเวลาจำกัดเพราะไฟส่องวัดปิดค่อนข้างเร็ว ควรเช็กเวลากับคนขับหรือที่พักก่อนวางแผน

ฟู้ดทัวร์ชิมของอร่อยอยุธยาคือการให้คนท้องถิ่นพาเดินหรือนั่งรถแวะชิมของกินขึ้นชื่อของเมืองในทริปเดียว แทนที่จะต้องนั่งหาข้อมูลเองว่าร้านไหนดี อยุธยาเป็นเมืองที่มีของกินเป็นเอกลักษณ์หลายอย่าง ทั้งกุ้งแม่น้ำตัวโตที่นำมาเผาแล้วจิ้มน้ำจิ้มซีฟู้ดรสจัด ก๋วยเตี๋ยวเรือน้ำข้นเข้มข้นที่เสิร์ฟเป็นชามเล็กให้สั่งได้หลายชาม และโรตีสายไหมที่เป็นแผ่นแป้งบางห่อน้ำตาลปั่นเป็นเส้นฝอยหลากสี ทัวร์แบบนี้จึงเหมาะกับคนที่อยากชิมของเด็ดหลายอย่างโดยไม่ต้องเสียเวลาเดินหาเอง

ทัวร์ชิมอาหารในอยุธยามีทั้งแบบที่เป็นบริษัทท้องถิ่นจัดให้เป็นเรื่องเป็นราวและแบบไกด์ส่วนตัวพาไป โปรแกรมส่วนใหญ่จะวนแวะร้านที่คนแถวนั้นกินจริง ตั้งแต่ร้านก๋วยเตี๋ยวเรือที่คนต่อคิว ร้านกุ้งเผาริมน้ำ ไปจนถึงแผงโรตีสายไหมเจ้าเก่า บางเจ้าพาลงเรือชมวิวริมน้ำระหว่างสลับร้านด้วย จากรีวิวจริงบน Tripadvisor ของทัวร์ท้องถิ่นเจ้าหนึ่งในอยุธยา ผู้ที่ไปมาชมว่าไกด์ตั้งใจเล่าเรื่องอาหารและวัฒนธรรม พาไปร้านที่มีแต่คนท้องถิ่นนั่งกิน และได้ชิมของอย่างก๋วยเตี๋ยวเรือกับกาแฟที่ประทับใจ แม้จำนวนรีวิวยังไม่มากก็ตาม

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้คือทัวร์แนวนี้มีการกินและเดินค่อนข้างเยอะ ของชิมที่ดูจานละนิดเมื่อรวมหลายร้านเข้าด้วยกันก็อิ่มเกินคาดได้ง่าย โดยเฉพาะสายหวานที่มีทั้งโรตีสายไหมและของกินเล่นอื่น อากาศอยุธยากลางวันร้อนและแดดจัด การเดินระหว่างร้านจึงเหนื่อยและควรพกน้ำดื่มติดตัว บางร้านที่ดังจนคนต่อคิวก็อาจต้องรอสักพักในช่วงคนเยอะ ควรใส่รองเท้าที่เดินสบาย ไม่กินมาก่อนออกทัวร์ และเผื่อท้องไว้สำหรับของหลายอย่าง การจองล่วงหน้าช่วยให้เทียบราคากับจำนวนร้านที่แวะในแต่ละแพ็กเกจได้ง่ายขึ้น

อยุธยาเป็นเมืองเกาะที่มีแม่น้ำสามสายไหลล้อมรอบ วัดเก่าแก่หลายแห่งจึงตั้งอยู่ริมน้ำมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา การล่องเรือชมเมืองช่วงเย็นย่อนค่ำจึงเป็นวิธีปิดท้ายวันที่ต่างจากการปั่นจักรยานหรือนั่งรถชมวัดตอนกลางวัน เรือส่วนใหญ่ออกจากท่าใกล้เกาะเมือง วิ่งวนรอบเกาะผ่านวัดสำคัญริมตลิ่ง ไฮไลต์ที่คนพูดถึงมากที่สุดคือช่วงที่เรือแล่นผ่านวัดไชยวัฒนารามตอนพระอาทิตย์กำลังตก แสงส้มทองจับหมู่ปรางง์ริมน้ำแล้วค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นภาพวัดที่มีไฟส่องสว่างเมื่อฟ้ามืดลง เป็นจังหวะที่ได้เห็นเมืองเก่าในสองบรรยากาศต่อเนื่องกันจากที่นั่งเดียว

รูปแบบเรือมีให้เลือกหลายระดับตามงบและเวลา ตั้งแต่เรือหางยาวหรือเรือชมวิวเที่ยวสั้น ๆ ราวชั่วโมงครึ่งที่เน้นชมวัดริมน้ำและเก็บภาพพระอาทิตย์ตก ไปจนถึงเรือดินเนอร์ที่มีบุฟเฟต์หรือมื้อเย็นเสิร์ฟบนเรือพร้อมล่องยาวขึ้นเป็นสองชั่วโมงกว่า บางลำออกจากโรงแรมริมน้ำหรือร้านอาหารที่มีท่าเรือของตัวเอง จุดที่ทำให้กิจกรรมนี้ต่างจากการเดินชมวัดตอนกลางวันคืออุณหภูมิที่เย็นลงหลังแดดร่ม ลมแม่น้ำที่พัดเย็นสบาย และมุมมองจากกลางน้ำที่เห็นเงาปรางค์สะท้อนผิวน้ำ ซึ่งเป็นภาพที่ถ่ายจากบนบกไม่ได้ เหมาะกับคู่รัก ครอบครัว หรือคนที่เที่ยววัดมาทั้งวันแล้วอยากนั่งพักขาแบบยังได้วิว

สิ่งที่ควรรู้ก่อนจองแบบตรงไปตรงมาคือรอบเรือชมพระอาทิตย์ตกมีจำกัดและขึ้นกับเวลาที่ดวงอาทิตย์ตกในแต่ละฤดู บางผู้ให้บริการมีรอบเย็นแค่รอบเดียวต่อวันหรือออกเฉพาะเมื่อมีผู้โดยสารพอ ควรจองล่วงหน้าและเผื่อเวลาเดินทางไปท่าเรือให้ทันก่อนตะวันตกดิน ช่วงหัวค่ำริมน้ำมักมียุงชุม ควรพกยากันยุงและใส่เสื้อแขนยาวบาง ๆ ไปด้วย การถ่ายรูปวัดยามค่ำที่มีไฟประดับก็ทำได้ยากกว่าตอนกลางวันเพราะแสงน้อยและเรือมีการโคลง ภาพอาจสั่นถ้าไม่ตั้งค่ากล้องให้เหมาะ ราคาต่อคนต่างกันมากตามระดับเรือ เรือดินเนอร์บางลำเน้นบรรยากาศมากกว่ารสอาหาร และเรือลำเล็กบางแบบค่อนข้างเรียบง่าย ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกมาก ควรอ่านรายละเอียดว่ารอบนั้นรวมอาหารหรือเป็นเรือชมวิวล้วนก่อนกดจอง