8 กิจกรรมน่าทำ
บน เกาะหลีเป๊ะ

ทัวร์ดำน้ำตื้นโซนใกล้รอบเกาะหลีเป๊ะเป็นโปรแกรมยอดนิยมที่สุดของเกาะ เพราะจุดดำน้ำอยู่ไม่ไกลจากตัวเกาะ นั่งเรือหางยาวไม่นานก็ถึง เหมาะกับคนที่ไม่อยากตากแดดกลางทะเลนาน ๆ เรือจะออกจากหน้าหาดพัทยาแล้ววนแวะจุดเด่นในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา เริ่มจากร่องน้ำจาบัง จุดที่คนรีวิวพูดถึงมากที่สุดเพราะมีปะการังอ่อนสีม่วงชมพูขึ้นหนาแน่นตามแนวหินใต้น้ำ ต่อด้วยเกาะหินงามที่หาดเต็มไปด้วยก้อนหินสีดำมันวาวเรียงรายและมีแนวปะการังตื้นให้ดูฝูงปลา แล้วไปเกาะยางที่มีปะการังแข็งในเขตน้ำตื้นกับก้อนหินใหญ่ปกคลุมด้วยปะการังอ่อน ปิดท้ายแถวเกาะไผ่และหาดทรายขาวของเกาะอาดัง-ราวีสำหรับพักกินข้าวและเล่นน้ำ

ทัวร์แบบเรือหางยาว join group เป็นตัวเลือกที่คุ้มที่สุด ราคาต่อคนไม่แพงและมักรวมอุปกรณ์ดำน้ำตื้น เสื้อชูชีพ อาหารกลางวัน ผลไม้ และน้ำดื่มไว้แล้ว หลายเจ้ายังแถมบริการถ่ายรูปใต้น้ำให้ฟรี ปะการังส่วนใหญ่อยู่ตื้น ลอยตัวใส่ชูชีพดูได้โดยไม่ต้องว่ายน้ำเก่ง จึงเหมาะกับครอบครัวที่พาเด็กหรือผู้ใหญ่ที่ว่ายน้ำไม่คล่อง ใครอยากได้ความเป็นส่วนตัวหรือเลือกจุดเองก็มีแบบเรือสปีดโบตและเหมาลำ แต่ราคาสูงกว่าพอสมควร การจองผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ล่วงหน้าช่วยให้เทียบได้ว่าราคานั้นรวมอะไรบ้าง แวะกี่จุด และเป็นโปรแกรมโซนใกล้หรือโซนไกล เพราะเส้นทางและเวลาแต่ละแบบต่างกัน ค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานแห่งชาติตะรุเตาคิดแยกต่างหากจากค่าทัวร์ คนไทยกับต่างชาติจ่ายคนละอัตรา บัตรใช้ได้ 5 วันและต้องเก็บไว้แสดงตลอดทริป จึงควรเตรียมเงินสดส่วนนี้เผื่อไว้

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนจองแบบตรงไปตรงมา คือช่วงกลางวันเรือทัวร์หลายลำมักมาลงจุดเดียวกันพร้อมกัน โดยเฉพาะที่ร่องน้ำจาบังและเกาะหินงาม ทำให้บางจุดคนแน่นและน้ำขุ่นจากการกวนของนักดำน้ำจำนวนมาก ปะการังบางจุดมีร่องรอยเสื่อมโทรมและฟอกขาวจากสภาพอากาศและการใช้งานหนัก จึงไม่ควรเหยียบหรือแตะปะการัง และควรใช้ครีมกันแดดสูตรที่เป็นมิตรกับแนวปะการัง เรือหางยาวโคลงตามคลื่นและมีเสียงเครื่องดัง คนเมาเรือง่ายควรกินยาแก้เมากันไว้ล่วงหน้า ช่วงเวลาที่ทะเลใสและเหมาะดำน้ำตื้นที่สุดคือหน้าแล้งราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ส่วนหน้ามรสุมคลื่นแรงและทัศนวิสัยใต้น้ำแย่ลง อุทยานฯ มักปิดฤดูท่องเที่ยวบางช่วง การไปถึงจุดแรกตั้งแต่เช้าก่อนเรือลำอื่นจะได้เห็นน้ำใสกว่าและคนน้อยกว่า เตรียมเสื้อกันแดดแขนยาว หมวก และรองเท้าที่เปียกน้ำได้ไปด้วยจะสบายตัวตลอดวัน

ทัวร์ดำน้ำตื้นโซนไกลรอบเกาะหลีเป๊ะเป็นโปรแกรมที่พาออกไปไกลกว่าโซนใน โดยวนกลุ่มเกาะอาดัง เกาะราวี และเกาะดง ในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา จังหวัดสตูล เรือหางยาวจะออกจากท่าเรือหน้าหาดพัทยาบนเกาะหลีเป๊ะแล้วมุ่งไปยังจุดดำน้ำตื้นราวสี่ถึงห้าจุด เช่น อ่าวสองของเกาะอาดังที่มีปะการังและดอกไม้ทะเลสีสวย ปลาการ์ตูนและฝูงปลาเล็กว่ายอยู่ตื้น ๆ ให้ลอยตัวดูได้ เกาะราวีมีหาดทรายขาวยาวและมุมร่มไม้ให้แวะพักกินข้าวกลางวัน ส่วนเกาะดงหรือที่เรียกกันว่าหาดลิงเป็นหาดเงียบมีลิงและป่าธรรมชาติ จุดเด่นของโซนไกลคือคนมักน้อยกว่าโซนใน จึงได้บรรยากาศที่สงบและน้ำที่ใสกว่าในหลายช่วง

ราคาทัวร์แบบ join group เรือหางยาวต่อคนมักรวมมื้อกลางวัน น้ำดื่ม ผลไม้ และอุปกรณ์ดำน้ำตื้น (หน้ากากกับท่อหายใจ) ไว้แล้ว มีไกด์บนเรือคอยสอนใช้อุปกรณ์และดูแลความปลอดภัย การจองผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ล่วงหน้าช่วยให้เทียบได้ว่าราคานั้นรวมอะไรบ้าง แวะกี่จุด และเป็นโซนในหรือโซนไกล เพราะเส้นทางและระยะเวลานั่งเรือต่างกันชัดเจน โปรแกรมโซนไกลนี้บนแพลตฟอร์มจองอย่าง GetYourGuide (Koh Lipe: 5 Island Snorkeling Trip by Longtail Boat w/ Lunch) ได้คะแนนราว 3.9 เต็ม 5 จาก 11 รีวิว ซึ่งยังเป็นกลุ่มตัวอย่างไม่มาก เสียงรีวิวจริงหลายรายชมว่าจุดดำน้ำสวย ไกด์เป็นกันเอง และมื้อกลางวันบนเกาะราวีบรรยากาศดี ค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานแห่งชาติตะรุเตามักคิดแยกจากค่าทัวร์ คนไทยและต่างชาติจ่ายคนละอัตรา ควรเตรียมเงินสดส่วนนี้ไว้จ่ายหน้าด่าน

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนจองแบบตรงไปตรงมา คือโซนไกลนั่งเรือหางยาวนานและบางช่วงคลื่นแรงกว่าโซนใน คนเมาเรือง่ายควรกินยาแก้เมากันไว้ล่วงหน้าและนั่งกลางลำ บางจุดยอดนิยมอย่างร่องน้ำจาบังยังมีเรือทัวร์มาลงพร้อมกันจนคนแน่นในบางช่วงเวลา ทำให้น้ำขุ่นจากการกวนของนักดำน้ำ ปะการังบางจุดมีร่องรอยฟอกขาวและเสื่อมโทรมจากสภาพอากาศและการใช้งานหนัก จึงไม่ควรเหยียบหรือแตะปะการังและควรใช้ครีมกันแดดสูตรที่เป็นมิตรกับแนวปะการัง ช่วงที่ทะเลใสและเหมาะดำน้ำตื้นที่สุดคือหน้าแล้งราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ส่วนหน้ามรสุมคลื่นแรงและอุทยานแห่งชาติตะรุเตามักปิดเกาะ ควรเตรียมเสื้อกันแดดแขนยาว หมวก และรองเท้าที่เปียกน้ำได้ไปด้วย และไปถึงจุดแรกแต่เช้าจะได้น้ำใสและคนน้อยกว่า

เกาะหลีเป๊ะเป็นฐานดำน้ำลึกที่หลายคนบอกว่าลงตัวที่สุดแห่งหนึ่งของอันดามันใต้ เพราะจุดดำหลากหลายและอยู่ไม่ไกลจากเกาะ ร้านดำน้ำบนเกาะมีทั้งแบบ Discover Scuba สำหรับคนที่ไม่เคยดำน้ำลึกและอยากลองครั้งแรกโดยมีครูประกบตัวต่อตัว แบบ Fun Dive สำหรับคนที่มีบัตรอยู่แล้ว และคอร์ส Open Water เต็มรูปแบบ 3–4 วันสำหรับคนที่อยากได้ใบรับรอง จุดที่คนพูดถึงบ่อยคือ Stonehenge ที่อยู่ห่างจากหาดซันไรส์แค่ราว 15 นาที มีกองหินตั้งเรียงคล้ายเสาหินและปะการังอ่อนสีชมพูม่วง กระแสน้ำไม่แรง เหมาะกับมือใหม่และการฝึกคอร์ส ส่วนสายลึกจริงจังมักหมายตา Eight Mile Rock กองหินกลางน้ำที่อยู่ทางใต้ราว 30 นาที ขึ้นชื่อเรื่องฝูงปลาทรวยและบาราคูดา และบางฤดูมีโอกาสเจอฉลามวาฬ

ราคาต่อทริปมักรวมอุปกรณ์ดำน้ำ ครูหรือไดฟ์มาสเตอร์ เรือออกจุดดำ และมื้อกลางวันหรือของว่างบนเรือ ควรถามให้ชัดก่อนจองว่าราคานั้นรวมค่าเช่าอุปกรณ์ครบชุดไหม กี่ไดฟ์ และไปจุดดำไหนบ้าง เพราะแต่ละวันร้านจะเลือกจุดตามสภาพคลื่นลมและระดับของกลุ่ม คนที่มีบัตรควรเตรียมล็อกบุ๊กและบัตรไปแสดง ส่วนคนที่จะเริ่มคอร์สควรกันเวลาไว้หลายวันเผื่อสภาพอากาศเปลี่ยน ค่าธรรมเนียมเข้าเขตอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะตะรุเตาคิดแยกจากค่าทริป คนไทยและต่างชาติจ่ายคนละอัตรา จึงควรเตรียมเงินสดส่วนนี้ไว้ ช่วงที่ทะเลเปิดและทัศนวิสัยดีที่สุดคือหน้าแล้งราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน

สิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจแบบตรงไปตรงมา คือทัศนวิสัยใต้น้ำของหลีเป๊ะไม่คงที่ บางวันน้ำใสมากบางวันขุ่นตามกระแสและแพลงก์ตอน จุดลึกอย่าง Eight Mile Rock มีกระแสน้ำแรงและลึก จึงเหมาะกับคนที่มีบัตรและมีชั่วโมงดำมาบ้าง ไม่ใช่จุดสำหรับมือใหม่ทุกคน ที่สำคัญคือเกือบทุกร้านบนเกาะปิดให้บริการช่วงหน้ามรสุมราวกลางเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม เพราะคลื่นลมแรงและเรือออกไม่ได้ ใครวางแผนมาดำน้ำลึกจึงควรเลือกหน้าแล้งและจองล่วงหน้า คนที่เมาเรือง่ายควรเตรียมยาแก้เมาไปกินก่อนออกเรือ และควรเว้นระยะก่อนขึ้นเครื่องบินอย่างน้อย 18–24 ชั่วโมงหลังดำน้ำลึกวันสุดท้ายเพื่อความปลอดภัย

เกาะตะรุเตาเป็นเกาะใหญ่ที่สุดของอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะตะรุเตา จังหวัดสตูล อยู่ห่างจากเกาะหลีเป๊ะไปทางเหนือ นั่งเรือเร็วราวสามสิบถึงสี่สิบห้านาทีก็ถึง จุดต่างจากเกาะหลีเป๊ะที่มีร้านรวงและบาร์ริมหาดคือ ตะรุเตายังเป็นเกาะป่าดิบเงียบที่แทบไม่มีสิ่งปลูกสร้าง เรือส่วนใหญ่ขึ้นฝั่งที่อ่าวพันเตมะละกา ซึ่งเป็นที่ตั้งของที่ทำการอุทยานฯ ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว และจุดเช่าเรือหางยาวกับคายัค ไฮไลต์แรกที่คนมากันคือถ้ำจระเข้ ต้องนั่งเรือหางยาวหรือพายคายัคลัดเลาะเข้าไปตามคลองป่าชายเลนที่ร่มครึ้มด้วยรากโกงกางก่อนถึงปากถ้ำ ชื่อถ้ำมาจากเรื่องเล่าว่าเคยมีจระเข้น้ำเค็มอาศัยอยู่ ปัจจุบันไม่มีแล้ว แต่ระยะหลังทางอุทยานฯ ปรับเงื่อนไขการเข้าถ้ำเป็นระยะเพื่อดูแลระบบนิเวศ จึงควรสอบถามสถานะล่าสุดก่อนไป

สิ่งที่ทำให้ตะรุเตาต่างจากเกาะทั่วไปคือเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ยังจับต้องได้ ช่วงปลายทศวรรษ 1930 ที่นี่เคยเป็นทัณฑสถานคุมขังนักโทษ รวมถึงนักโทษการเมือง จำนวนคนบนเกาะเคยพุ่งขึ้นถึงหลักพันคน เมื่อเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สอง เสบียงจากฝั่งถูกตัดขาด เกิดภาวะอดอยากและมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก จนผู้คุมและนักโทษบางส่วนหันไปปล้นเรือสินค้าที่แล่นผ่านช่องแคบ กลายเป็นตำนานโจรสลัดตะรุเตาจนกองกำลังอังกฤษต้องเข้ามาปราบ ทุกวันนี้ยังมีร่องรอยและป้ายเล่าเรื่องบริเวณอ่าวตะโละวาวและอ่าวตะโละอุดัง ให้เดินชมพร้อมฟังประวัติ นอกจากถ้ำและประวัติศาสตร์แล้ว หลายทัวร์ยังพาขึ้นจุดชมวิวผาโต๊ะบูที่มองเห็นอ่าวพันเตมะละกาจากมุมสูง และแวะหาดเงียบอย่างอ่าวสนที่ทอดยาวล้อมด้วยป่า เหมาะกับคนที่อยากได้ทั้งธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และความสงบในทริปเดียว

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือฤดูกาลสำคัญมาก อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะตะรุเตาเปิดราวกลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนพฤษภาคม ช่วงมรสุมนอกฤดูนี้ทะเลปิดและเรือไม่วิ่ง จึงต้องวางแผนตามรอบเปิดของอุทยานฯ ข้อสองคือค่าใช้จ่ายมีหลายส่วนซ้อนกัน ทั้งค่าเรือเร็วจากหลีเป๊ะ ค่าธรรมเนียมอุทยานฯ ที่คิดแยกอัตราไทยกับต่างชาติ และค่าเรือหางยาวหรือค่าเช่าคายัคเข้าถ้ำจระเข้อีกต่างหาก ควรเตรียมเงินสดไปให้พอเพราะบนเกาะไม่มีตู้เอทีเอ็ม ข้อสามคือการเข้าถ้ำจระเข้ขึ้นกับระดับน้ำขึ้นน้ำลงและเงื่อนไขของอุทยานฯ ในแต่ละช่วง บางครั้งเข้าได้แค่ปากถ้ำหรืองดเข้าชั่วคราว ควรทำใจว่าอาจไม่ได้เข้าลึกอย่างที่คิด ข้อสี่คือสิ่งอำนวยความสะดวกบนเกาะมีจำกัด ร้านอาหารและร้านค้าน้อย สัญญาณโทรศัพท์อ่อน ควรเตรียมน้ำดื่ม ของว่าง หมวก ครีมกันแดด และยากันยุงไปเอง เพราะป่าชายเลนและป่าดิบมียุงพอสมควร และควรยืนยันรอบเรือกลับกับผู้จัดให้ชัดเพื่อไม่ให้ตกเรือ

การเหมาเรือหางยาวส่วนตัววนเกาะรอบหลีเป๊ะ ต่างจากทัวร์เรือใหญ่แบบ join group ตรงที่ทั้งลำเป็นของกลุ่มเราคนเดียว คนขับเรือซึ่งมักเป็นชาวเลอูรักลาโว้ยประจำถิ่นจะพาไปตามจุดที่เราเลือก แวะได้นานเท่าที่อยากอยู่ ไม่ต้องรอทัวร์ลำอื่น เส้นทางแบ่งเป็นสองโซนหลัก โซนในใช้เวลาราว 4 ชั่วโมง วนเกาะหินงามที่มีหาดหินดำมันวาว เกาะยาง และเกาะราวีที่หาดทรายขาวเนียน พร้อมดำน้ำตื้นจุด Jabang ที่ขึ้นชื่อเรื่องปะการังอ่อนหลากสี ส่วนโซนนอกใช้เวลาราว 5 ชั่วโมง ไปไกลถึงเกาะดง เกาะหินซ้อน และเกาะบาตวง ที่คนน้อยกว่าและน้ำใสจัด ใครมีเวลาเต็มวันเลือกแบบรวมสองโซนราว 7 ชั่วโมงได้เลย

ราคาคิดเป็นต่อลำไม่ใช่ต่อคน จึงคุ้มเมื่อไปกันหลายคน เรือหางยาวหนึ่งลำนั่งได้สบายราว 6 คน โซนในเริ่มราว 1,800 บาทต่อลำสำหรับ 1-6 คน ส่วนโซนนอกที่ไกลกว่าจะราว 2,500 บาทขึ้นไป อยากได้ไกด์ดำน้ำคอยดูแลและชี้จุดปะการังก็จ้างเพิ่มได้ราว 1,000 บาทต่อวัน ค่าธรรมเนียมเข้าเขตอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะตะรุเตาคิดแยกต่างหากราว 200 บาทต่อคน จ่ายครั้งเดียวใช้ได้ 5 วัน การจองล่วงหน้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ช่วยให้เทียบได้ว่าราคานั้นรวมอุปกรณ์ดำน้ำตื้น เสื้อชูชีพ น้ำดื่ม และผลไม้หรือไม่ หลายเจ้ามีบริการรับที่หน้าที่พักริมหาดให้ด้วย ช่วงที่ทะเลใสและเหมาะออกเรือที่สุดคือหน้าแล้งราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน หน้ามรสุมเรือหางยาวมักงดวิ่งเพราะคลื่นแรง

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนจองแบบตรงไปตรงมา คือเรือหางยาวเปิดโล่งไม่มีหลังคากันแดดเท่าเรือใหญ่ แดดเที่ยงแรงมากและบางช่วงคลื่นกระแทกทำให้เปียกทั้งตัว คนเมาเรือง่ายควรกินยาแก้เมากันล่วงหน้า เครื่องยนต์เรือหางยาวเสียงดังและสั่นสะเทือน คุยกันระหว่างวิ่งลำบาก อีกทั้งคนขับบางคนสื่อสารภาษาอังกฤษได้จำกัด ควรตกลงเส้นทาง จุดแวะ และเวลากลับให้ชัดตั้งแต่ก่อนออกเรือเพื่อกันเข้าใจคลาดเคลื่อน ปะการังบางจุดมีร่องรอยฟอกขาว จึงไม่ควรเหยียบหรือแตะ และควรใช้ครีมกันแดดที่เป็นมิตรกับแนวปะการัง เตรียมถุงกันน้ำใส่มือถือ เสื้อกันแดดแขนยาว และหมวกไปด้วยจะสบายตัวตลอดวัน

เกาะอาดังเป็นเกาะใหญ่ที่ตั้งตระหง่านอยู่ตรงข้ามเกาะหลีเป๊ะ คั่นด้วยช่องแคบทะเลใสแค่ไม่กี่ร้อยเมตร ต่างจากหลีเป๊ะที่เต็มไปด้วยรีสอร์ตและวอล์กกิ้งสตรีท ฝั่งอาดังยังเป็นป่าเขาเขียวครึ้มในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา คนส่วนใหญ่ข้ามมาที่นี่เพื่อเดินขึ้นจุดชมวิวผาชะโด (Chado Cliff) เส้นทางเดินเริ่มจากชายหาดหน้าเกาะ ไต่ขึ้นเนินเข้าไปในดงไม้ มีจุดชมวิวเรียงกันสามจุด จุดแรกเดินราว 15 นาทีก็ถึง ส่วนจุดที่สามซึ่งเป็นไฮไลต์ต้องเดินราว 45 นาทีถึงหนึ่งชั่วโมง เมื่อขึ้นไปถึงบนหน้าผาจะเห็นเกาะหลีเป๊ะทั้งเกาะทอดตัวอยู่เบื้องล่าง ล้อมด้วยแนวปะการังและน้ำทะเลไล่เฉดจากฟ้าใสไปจนถึงน้ำเงินเข้ม เป็นภาพที่คุ้มกับเหงื่อที่เสียไป

กิจกรรมนี้ไม่ค่อยมีขายเป็นแพ็กเกจตั๋วสำเร็จรูปบนแพลตฟอร์มจองออนไลน์ วิธีที่คนนิยมและง่ายที่สุดคือเดินไปที่หาดพัทยา หาดซันไรส์ หรือหาดซันเซ็ตบนเกาะหลีเป๊ะ แล้วเหมาเรือหางยาวของชาวบ้านให้ไปส่งและมารับตามเวลานัด ค่าเรือไป-กลับตกราวคนละร้อยถึงสองร้อยบาท ขึ้นกับจำนวนคนและการตกลงราคา ใช้เวลานั่งเรือข้ามฟากแค่ 10–15 นาที ในหน้ารีวิว Tripadvisor ของ Chado Cliff Viewpoint ได้คะแนนเฉลี่ยราว 4.9 เต็ม 5 จากผู้รีวิว 23 ราย หลายคนบอกตรงกันว่าวิวจากจุดสูงสุดงดงามมากและเห็นเกาะหลีเป๊ะชัดเต็มตา แต่ก็เตือนว่าทางชันและร้อนกว่าที่คิดไว้จากรีวิว บางคนที่เริ่มเดินสายๆ ราวสิบโมงเจอแดดแรงจนเหนื่อยมาก จึงแนะนำให้ออกเดินแต่เช้าตรู่

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือทางเดินเป็นเทรลธรรมชาติที่มีช่วงชันจริง บางตอนต้องเกาะเชือกหรือกิ่งไม้พยุงตัว ควรใส่รองเท้าที่เกาะพื้นดี ไม่ใช่รองเท้าแตะหูหนีบ ข้อสองคือความร้อนและแดด เส้นทางส่วนใหญ่อยู่ในป่าแต่ก็อบอ้าว ช่วงบนหน้าผาแทบไม่มีที่บังแดด ควรออกเดินเช้าตรู่และพกน้ำติดตัวมากกว่าที่คิดไว้เสมอ ข้อสามคือควรเลี่ยงวันที่ฝนตกหรือหลังฝนใหม่ๆ เพราะดินและหินจะลื่นและอันตราย และช่วงหน้ามรสุมอันดามัน (ราวพฤษภาคมถึงตุลาคม) อุทยานตะรุเตามักปิดและเรือข้ามฟากงดวิ่ง ข้อสี่คือเกาะอาดังอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติจึงมีค่าธรรมเนียมเข้าเก็บแยกจากค่าเรือ ควรเตรียมเงินสด ยากันยุง และหมวกไปให้พร้อม เพราะบนเกาะไม่มีร้านค้าให้ซื้อของเหมือนฝั่งหลีเป๊ะ

การเช่าคายัคหรือซัพบอร์ด (SUP) พายเองเป็นวิธีเที่ยวเกาะหลีเป๊ะแบบไม่ต้องผูกกับตารางทัวร์ ร้านเช่าส่วนใหญ่กระจายอยู่ริมหาดซันไรส์และหาดพัทยา จ่ายเงินแล้วรับพายกับเสื้อชูชีพไปพายได้เลย เส้นทางยอดนิยมคือพายเลียบชายฝั่งจากหาดซันไรส์ไปทางเกาะกระซึ่งเป็นแนวหินและจุดดำน้ำตื้นที่อยู่ไม่ไกล น้ำแถวนี้ใสจนมองเห็นปะการังตื้นและฝูงปลาได้จากบนเรือ บางคนเลือกพายเลาะไปตามอ่าวเล็กๆ ทางฝั่งตะวันตกที่เงียบและคนน้อยกว่า จุดเด่นของกิจกรรมนี้คือควบคุมจังหวะเองได้ทั้งหมด อยากแวะหาดไหน จอดพักตรงไหน หรือพายกลับเมื่อไหร่ก็ได้ตามใจ

ราคาเช่าคิดเป็นรายชั่วโมงหรือรายวัน คายัคมักอยู่ราวชั่วโมงละ 150-200 บาท หรือเหมาทั้งวันประมาณ 500 บาท ส่วนซัพบอร์ดราคาใกล้เคียงกันแต่บางร้านคิดสูงกว่าเล็กน้อย บางเจ้าคิดเป็นแพ็กเกจ เช่น 300 บาทต่อ 3 ชั่วโมง ก่อนจ่ายเงินควรถามให้ชัดว่าคิดตามเวลาที่ใช้จริงหรือเหมาช่วง มีเสื้อชูชีพให้ครบทุกคนไหม และมีถุงกันน้ำสำหรับมือถือหรือไม่ ช่วงเวลาที่พายสบายที่สุดคือตอนเช้าตรู่หรือก่อนพระอาทิตย์ตก เพราะแดดไม่แรงและทะเลมักนิ่งกว่ากลางวัน ฤดูที่เหมาะกับเกาะหลีเป๊ะคือหน้าแล้งราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ส่วนหน้ามรสุมคลื่นลมแรงและร้านหลายเจ้าปิดหรืองดปล่อยเช่าเพื่อความปลอดภัย

สิ่งที่ควรเผื่อใจไว้ก่อนพายแบบตรงไปตรงมา คือทะเลเปิดมีกระแสน้ำและลมที่เปลี่ยนได้เร็ว ขาไปอาจพายสบายแต่ขากลับทวนลมจะเหนื่อยกว่าที่คิด คนไม่เคยพายควรอยู่ใกล้ชายฝั่งและไม่ออกไกลเกินตัว ซัพบอร์ดต้องใช้การทรงตัวและมักตกน้ำบ่อยในช่วงแรก จึงเหมาะกับคนที่ว่ายน้ำได้และไม่กลัวเปียก ควรใส่เสื้อชูชีพตลอดเวลาแม้จะว่ายน้ำเป็น ทาครีมกันแดดสูตรที่เป็นมิตรกับแนวปะการังและใส่เสื้อแขนยาวกันแดด เพราะอยู่กลางแดดสะท้อนน้ำนานทำให้ผิวไหม้ง่าย เก็บมือถือและกล้องไว้ในถุงกันน้ำ และเช็กเวลาคืนของให้ตรงเพื่อเลี่ยงค่าปรับเกินเวลา หากลมแรงหรือคลื่นสูงผิดปกติให้ยกเลิกแล้วรอวันถัดไปดีกว่าฝืนออกทะเล

ทัวร์ชมพระอาทิตย์ตกด้วยเรือหางยาวรอบเย็นของเกาะหลีเป๊ะเป็นกิจกรรมช่วงเย็นที่เหมาะกับคนอยากได้บรรยากาศทะเลอันดามันยามค่ำแบบผ่อนคลาย เรือส่วนใหญ่ออกจากฝั่งตะวันตกของเกาะแถวหาดซันเซ็ตหรือหาดพัทยาในช่วงบ่าย โปรแกรมทั่วไปเริ่มด้วยการวนแวะจุดดำน้ำตื้นใกล้เกาะอาดัง เกาะราวี และกองหินในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา ให้ลอยตัวดูปะการังและฝูงปลาก่อนแดดจะอ่อนลง จากนั้นเรือจะไปทอดสมออยู่จุดที่มองเห็นดวงอาทิตย์ค่อย ๆ ลับขอบฟ้าเหนือผืนน้ำ มีเวลาให้ถ่ายรูปและนั่งชมแสงสุดท้ายของวัน หลายเจ้าจัดมื้อเย็นหรือบาร์บีคิวบนหาดเกาะเล็กให้ด้วย ทำให้ได้ทั้งกิจกรรมกลางน้ำและเวลานั่งกินสบาย ๆ ก่อนฟ้ามืด

ไฮไลต์ที่คนรีวิวพูดถึงตรงกันคือช่วงดำน้ำดูแพลงก์ตอนเรืองแสงยามค่ำ ซึ่งบางทัวร์เสนอเป็นตัวเลือกต่อท้ายหลังพระอาทิตย์ตก เมื่อฟ้ามืดสนิทเรือจะพาไปยังจุดที่น้ำนิ่ง แล้วให้ลงไปแหวกน้ำเบา ๆ แพลงก์ตอนจะเรืองแสงเป็นประกายสีฟ้าเขียวตามการเคลื่อนไหวในน้ำ เป็นประสบการณ์ที่หลายคนบอกว่าแปลกใหม่และน่าจดจำ ทัวร์แบบเรือหางยาว join group ราคาต่อคนไม่แพงนัก มักรวมอุปกรณ์ดำน้ำตื้น น้ำดื่ม และบางเจ้ารวมมื้อเย็นไว้แล้ว ทำให้ไม่ต้องเตรียมของมาก ทีมงานเรือท้องถิ่นมักเป็นกันเองและช่วยดูแลระหว่างลงน้ำ ทริปนี้จึงเข้ากับคู่รัก กลุ่มเพื่อน หรือครอบครัวที่อยากเปลี่ยนบรรยากาศจากการนั่งกินมื้อเย็นบนฝั่ง และได้เห็นทะเลหลีเป๊ะอีกมุมในช่วงเวลาที่คนน้อยกว่าตอนกลางวัน

สิ่งที่ควรรู้ก่อนจองแบบตรงไปตรงมา ข้อแรกคือทริปนี้ขึ้นกับสภาพอากาศและคลื่นลมมาก เกาะหลีเป๊ะอยู่กลางทะเลอันดามันที่คลื่นแรงได้ในบางวัน ช่วงมรสุมราวกลางเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคมเรือหลายเจ้าลดรอบหรือหยุดวิ่ง ควรเช็กพยากรณ์อากาศและเงื่อนไขคืนเงินก่อนจ่าย ข้อสองคือแพลงก์ตอนเรืองแสงไม่ได้การันตีว่าจะเห็นทุกคืน ความเข้มของแสงขึ้นกับฤดู กระแสน้ำ และแสงจันทร์ คืนที่จันทร์สว่างมักเห็นได้ยากกว่า ควรมองว่าเป็นโบนัสมากกว่าตั้งเป้าว่าต้องเห็นชัด ข้อสามคือการลงน้ำตอนกลางคืนที่มืดสนิทอาจทำให้บางคนกังวล ควรอยู่ใกล้ไกด์ ใส่เสื้อชูชีพ และไม่ว่ายออกห่างเรือ อีกทั้งน้ำตอนค่ำเย็นกว่ากลางวัน คนขี้หนาวควรเตรียมใจ และข้อสุดท้ายคือค่าธรรมเนียมเข้าเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตามักคิดแยกจากค่าทัวร์ คนไทยและต่างชาติจ่ายคนละอัตรา ควรเตรียมเงินสดส่วนนี้เผื่อไว้