10 ที่เที่ยวยอดนิยมในกาฬสินธุ์

ถ้าใครพาเด็ก ๆ มาเที่ยวอีสานแล้วอยากให้ตื่นเต้นแบบเปิดโลก พิพิธภัณฑ์สิรินธร หรือที่คนเรียกติดปากว่า "พิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว" คือหมุดที่ห้ามพลาดเลย ที่นี่เป็นพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์เต็มรูปแบบที่สมบูรณ์ที่สุดในไทย ตั้งอยู่เชิงภูกุ้มข้าว ต.โนนบุรี อ.สหัสขันธ์ เหมาะกับครอบครัวที่มากันทั้งบ้าน คุณพ่อคุณแม่ที่อยากหากิจกรรมวันหยุดให้ลูก สายวิทยาศาสตร์ และคนชอบเดินพิพิธภัณฑ์เย็น ๆ สบาย ๆ แบบใช้เวลาได้ทั้งครึ่งวัน

ไฮไลต์ที่คนรีวิวพูดถึงเยอะที่สุดคือการจัดแสดงแบ่งเป็น 8 โซน พาเดินไล่ตั้งแต่กำเนิดจักรวาลและโลก วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต ยุคต่าง ๆ ของไดโนเสาร์ ไปจนถึงโครงกระดูกไดโนเสาร์จำลองตัวเท่าของจริงที่ตั้งตระหง่านให้ถ่ายรูป หลายคนชอบที่ได้ทั้งดู ฟัง และจับกระดูกได้จริง เด็ก ๆ เพลินมาก แต่ของเด็ดที่หาจากที่อื่นไม่ได้คือ "หลุมขุดค้น" ซากไดโนเสาร์ของจริงที่ภูกุ้มข้าว ตรงนี้คือแหล่งไดโนเสาร์กินพืชที่ใหญ่ที่สุดในไทย พบกระดูกกว่า 700 ชิ้น รวมถึงภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน ที่ยังฝังอยู่กับพื้นให้เห็นกันสด ๆ

ค่าเข้าถือว่าจ่ายน้อยมากเมื่อเทียบกับสิ่งที่ได้ คนไทยอยู่ที่หลักสิบบาท (ราว 40 บาท และมีหลายกลุ่มที่เข้าฟรี) ส่วนชาวต่างชาติจ่ายเพิ่มขึ้นตามระบบราคาสองชั้น เปิดวันอังคารถึงอาทิตย์ 09.30–16.30 น. ปิดทุกวันจันทร์ ทำเลอยู่ห่างตัวเมืองกาฬสินธุ์ราว 30–34 กิโล ขับรถประมาณ 40 นาที ภายในมีทางเดินสะอาด ร่มรื่น และมีร้านอาหารในบริเวณ

ที่นี่ติดอันดับที่เที่ยวเบอร์ต้น ๆ ของกาฬสินธุ์เพราะเป็นพิพิธภัณฑ์ระดับครบเครื่องที่มีทั้งความรู้ ความสนุก และของจริงให้เห็น ข้อควรรู้นิดหน่อยคือควรเผื่อเวลาเดินอย่างน้อย 1–2 ชั่วโมง พกร่มหรือหมวกเผื่อเดินไปหลุมขุดค้นด้านนอก และถ้ามาวันธรรมดาคนจะน้อย เดินชมสบายกว่าเสาร์อาทิตย์มาก

ถ้าใครขับรถเที่ยวกาฬสินธุ์แล้วอยากได้ภาพจำสักภาพ "สะพานเทพสุดา" คือคำตอบ มันคือสะพานข้ามน้ำจืดที่ยาวที่สุดในประเทศไทย ทอดยาวกว่า 2,040 เมตรพาดข้ามอ่างเก็บน้ำเขื่อนลำปาว เชื่อมฝั่งอำเภอสหัสขันธ์ไปอำเภอหนองกุงศรี เดิมเป็นเส้นทางลัดที่ชาวบ้านใช้ข้ามเขื่อน แต่ด้วยวิวน้ำกว้างสุดลูกหูลูกตากับเส้นสะพานยาวเหยียด เลยกลายเป็นแลนด์มาร์กถ่ายรูปประจำจังหวัดไปโดยปริยาย เหมาะมากสำหรับสายโรดทริป ครอบครัว และคนที่ชอบมุมถ่ายรูปโล่ง ๆ มินิมอล

ไฮไลต์ที่คนพูดถึงมากที่สุดคือพระอาทิตย์ตก ช่วงเย็นราว 16:00–17:30 น. แสงจะนุ่ม ท้องฟ้าไล่สีสะท้อนผิวน้ำสวยจนหลายคนตั้งใจมารอโดยเฉพาะ บนราวสะพานยังมีประติมากรรมไดโนเสาร์เป็นเอกลักษณ์ ล้อกับพิพิธภัณฑ์สิรินธร (ภูกุ้มข้าว) ที่อยู่ใกล้ ๆ มาเที่ยวต่อกันได้สบาย อีกอย่างที่ห้ามพลาดคือล่องแพกินข้าวริมเขื่อน มีทั้งแพร้านอาหารและโซนปิคนิค เมนูที่รีวิวจริงชอบสั่งคือต้มยำปลาน้ำจืดสด ๆ กับกุ้งแม่น้ำเผา บางแพมีคาราโอเกะให้ร้องเพลินเป็นกลุ่ม

เรื่องงบ ตัวสะพานเข้าฟรี เปิดให้ขึ้นไปเดินเล่นถ่ายรูปได้ตลอด 24 ชั่วโมง จอดรถข้างทางบริเวณหัวสะพานได้ ส่วนถ้าลงแพกินข้าวก็เผื่องบราว 300 บาทขึ้นไปต่อคน ทำเลอยู่ห่างตัวเมืองกาฬสินธุ์ประมาณ 37 กิโลเมตร ขับรถราว 40 นาที พิกัดปักหมุดง่าย หาไม่ยาก

ข้อควรรู้คือสะพานโล่งและลมแรง กลางวันแดดจัดมาก แนะนำเลี่ยงช่วงเที่ยง พกหมวก แว่นกันแดด น้ำดื่มไปด้วย เดินถ่ายรูปริมราวได้แต่อย่าปีนออกนอกพื้นที่ เพราะด้านล่างคือน้ำลึก ถ้ามาเป็นกลุ่มหรือครอบครัวแล้วจองแพไว้ล่วงหน้าช่วงวันหยุดจะสบายกว่า เพราะคนนิยมมากันเยอะโดยเฉพาะเสาร์อาทิตย์และเทศกาล

ถ้ามากาฬสินธุ์แล้วอยากได้ทั้งบุญและวิวในที่เดียว วัดพุทธาวาส หรือที่คนแถวนี้เรียกติดปากว่า "วัดภูสิงห์" คือหมุดที่ต้องมา ตัววัดตั้งอยู่บนยอดภูสิงห์ อ.สหัสขันธ์ สูงจากระดับน้ำทะเลราว 346 เมตร ไฮไลต์ของที่นี่คือ "พระพรหมภูมิปาโล" พระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์สีขาวขนาดใหญ่ หน้าตักกว้าง 10.5 เมตร สูงเกือบ 18 เมตร สร้างมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2511 ถือเป็นพระพุทธรูปนั่งองค์ใหญ่ที่สุดองค์หนึ่งของภาคอีสาน ใครเป็นสายบุญ สายไหว้พระ หรือมาเที่ยวเป็นครอบครัวก็เหมาะหมด

การขึ้นไปกราบพระมีสองทาง ถ้าอยากได้ความรู้สึกถึงบุญเต็ม ๆ ก็เดินบันไดพญานาคหลายร้อยขั้นขึ้นไป (รีวิวบางที่ว่า 417 บางที่ว่า 654 ขั้น เพราะมีหลายช่วง) แต่ถ้าขาไม่ไหวหรือมากับผู้สูงอายุ ขับรถขึ้นไปได้เลย ระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตรถึงลานด้านบน พอขึ้นไปถึงยอดจะเจอลานกว้างที่มองเห็นวิวรอบทิศ ทั้งภูกุ้มข้าว ภูค่าว และเขื่อนลำปาวที่ทอดยาวอยู่ทางทิศตะวันตก

ช่วงเวลาที่คนนิยมขึ้นมากันมากที่สุดคือตอนเย็น เพราะลานบนยอดเป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกที่สวยมาก แสงสีส้มอาบองค์พระสีขาวกับฉากเขื่อนลำปาวด้านหลังเป็นภาพที่หลายคนเก็บกลับไป อากาศบนยอดเย็นสบาย ลมโกรก เหมาะนั่งพักรับลมชมวิวชิล ๆ วัดเปิดให้เข้าทุกวันตั้งแต่เช้าถึงเย็น (โดยทั่วไปราว 09:00–18:00 น.) เข้าฟรี ทำบุญตามกำลังศรัทธา

ข้อควรรู้เล็กน้อย เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ควรแต่งกายสุภาพ และถ้าตั้งใจจะรอชมพระอาทิตย์ตก ควรเผื่อเวลาและดูช่วงปิดของวันให้ดี เพราะทางลงเป็นถนนภูเขา ขับช่วงค่ำต้องระวังหน่อย ใครมาช่วงเทศกาลออกพรรษาจะเจอประเพณีตักบาตรเทโวที่จัดใหญ่ทุกปี เป็นอีกช่วงที่คึกคักเป็นพิเศษ

ตลาดโรงสี (The Ricemill Market) คือไลฟ์สไตล์มอลล์กลางเมืองกาฬสินธุ์ที่ดัดแปลงจากโรงสีข้าวเก่าอายุกว่า 50 ปี เจ้าของเก็บโครงสร้างไม้และเหล็กเดิมของโรงสีไว้ แล้วแต่งใหม่เป็นแหล่งรวมร้านอาหารท้องถิ่น ขนม คาเฟ่ เสื้อผ้า ของทำมือ และของฝาก กลายเป็นจุดเช็คอินและที่แฮงเอาต์ยามเย็นของคนเมือง เหมาะกับสายกินดื่มชิล ๆ สายถ่ายรูปบรรยากาศวินเทจ และคนที่อยากหามื้อค่ำเป็นกันเองในกาฬสินธุ์

ไฮไลต์ที่หลายคนพูดถึงคือเมนูธีมไดโนเสาร์ที่ล้อกับตัวตนของจังหวัด อย่างข้าวจี่ไดโนเสาร์และโรตีไดโนเสาร์ ซึ่งหากินที่อื่นยาก รวมถึงอาหารอีสานรสจัด ลาบ ส้มตำ ของย่าง และร้านบาร์เล็ก ๆ ที่กระจายอยู่ในตลาด รีวิวจริงบอกตรงกันว่าบรรยากาศและไฟตกแต่งสวย วิวถ่ายรูปดี ส่วนเรื่องอาหารความเห็นมีทั้งชอบมากและบอกว่าเฉย ๆ แล้วแต่ร้าน แนะนำให้เดินดูก่อนแล้วเลือกร้านที่คนเยอะ

เข้าฟรี ไม่มีค่าเข้า งบต่อหัวกินดื่มสบาย ๆ หลักร้อยต้น ๆ ตลาดอยู่ริมถนนถีนานนท์ ใกล้บิ๊กซีกาฬสินธุ์ มีที่จอดรถสะดวก ห่างใจกลางเมืองราว 3 กิโลเมตร เปิดทุกวันช่วงเย็นถึงดึก (ราว 9 โมงเช้าถึงห้าทุ่ม แต่คึกคักจริงตอนค่ำ) วันศุกร์ถึงอาทิตย์ร้านเปิดเยอะและบรรยากาศครื้นเครงสุด

ข้อควรรู้: ไม่มีรถสองแถวผ่านถึงหน้าตลาด ต้องมารถส่วนตัวหรือเหมารถ และวันธรรมดาช่วงค่ำบางคืนร้านอาจเปิดบางตา คนน้อย ถ้าอยากได้บรรยากาศเต็มที่กับร้านเปิดครบ มาช่วงสุดสัปดาห์จะคุ้มกว่า

ถ้าใครอยากเห็นโบราณสถานทวารวดีของจริงที่ยังตั้งตระหง่านกลางทุ่งนา พระธาตุยาคูในเมืองฟ้าแดดสงยางคือหมุดที่ต้องปักไว้ มันคือเจดีย์ที่ใหญ่และสมบูรณ์ที่สุดในเมืองโบราณแห่งนี้ คนแถวนี้เชื่อว่าข้างในบรรจุอัฐิของพระเถระชั้นผู้ใหญ่ที่ชาวเมืองนับถือ คำว่า "ญาคู" ในภาษาอีสานแปลว่าพระสงฆ์ผู้ใหญ่ จึงเรียกกันว่าพระธาตุยาคูมาจนทุกวันนี้ เหมาะกับคนที่ชอบประวัติศาสตร์ สายถ่ายรูป และคนที่อยากหามุมสงบ ๆ ไม่ต้องแย่งกับนักท่องเที่ยว

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือตัวองค์พระธาตุที่ซ้อนกันถึงสามยุค ฐานล่างเป็นสี่เหลี่ยมย่อมุมมีบันไดขึ้นสี่ทิศแบบทวารวดี ถัดขึ้นมาเป็นฐานแปดเหลี่ยมสมัยอยุธยา ส่วนองค์ระฆังและยอดเติมในสมัยรัตนโกสินทร์ มองทีเดียวเห็นการก่อสร้างหลายยุคในองค์เดียว เดินรอบ ๆ จะเจอกลุ่มใบเสมาหินสลักภาพชาดกที่เป็นของเด่นของเมืองนี้ด้วย รีวิวส่วนใหญ่ชมว่าสถานที่สะอาด ร่มรื่น มุมถ่ายรูปกับเจดีย์กลางทุ่งสวยมาก โดยเฉพาะช่วงเช้าและเย็นที่แสงกำลังดี

เรื่องงบสบายใจได้เลย เข้าชมฟรี ไม่มีค่าเข้า เปิดให้เข้าได้ทุกวัน หลายแหล่งระบุช่วงเวลาแนะนำราว 08.30–16.30 น. แต่บริเวณเป็นที่โล่งเข้าถึงได้ตลอด ทำเลอยู่ที่บ้านเสมา ห่างจากตัวเมืองกาฬสินธุ์ราว 19 กิโลเมตร ไปตามทางหลวง 214 สายกาฬสินธุ์–ร้อยเอ็ด ขับรถสะดวก มีที่จอด

ที่นี่ยอดนิยมเพราะเป็นหนึ่งในโบราณสถานทวารวดีที่หาดูยากและยังอยู่ในสภาพดี แถมมีงานประเพณีสรงน้ำพระธาตุและงานมาฆปูรณมีที่ชาวกาฬสินธุ์มาเวียนเทียนกันทุกปีในช่วงราวเดือนกุมภาพันธ์–พฤษภาคม ถ้ามาช่วงเทศกาลจะเห็น "ทะเลธุง" สวยงาม ข้อควรรู้คือรอบ ๆ เป็นทุ่งโล่ง แดดแรง ควรเตรียมหมวกหรือร่ม และมาช่วงเช้าหรือเย็นจะสบายตัวกว่า

ถ้าอยากได้ที่เดินเล่นสบาย ๆ กลางเมืองกาฬสินธุ์โดยไม่ต้องขับรถออกไปไกล สวนสาธารณะแก่งดอนกลางคือคำตอบที่คนท้องถิ่นมากันประจำ จุดเด่นคือเป็นสวนริมน้ำผืนใหญ่ มองออกไปแล้วโล่งตา มีถนนและทางเดินวนรอบแก่งให้เดินกับวิ่งได้ พร้อมลานออกกำลังกายและเครื่องออกกำลังกายกลางแจ้งกระจายอยู่ตามทาง เหมาะกับคนที่อยากมาขยับตัวตอนเช้าหรือตอนเย็น ส่วนครอบครัวที่พาเด็กมาก็มีสนามเด็กเล่นให้วิ่งเล่นได้สบาย

ไฮไลต์ที่หลายคนตั้งใจมาคือมุมไดโนเสาร์ตัวใหญ่สไตล์ Jurassic Park ซึ่งเข้ากับภาพจำของกาฬสินธุ์ที่เป็นเมืองไดโนเสาร์พอดี เดินเข้าไปแล้วเหมือนได้ย้อนยุค ถ่ายรูปคู่กับไดโนเสาร์ขนาดเท่าตัวจริงได้สนุก เด็ก ๆ ชอบมาก รีวิวจริงจากคนที่ไปบอกตรงกันว่าบรรยากาศรอบสวนดี มีต้นไม้ใหญ่ร่มรื่น โดยเฉพาะช่วงปลายฝนต้นหนาวแสงเย็นจะสวย ฟ้ามีเมฆสีส้มทองตัดกับน้ำ ถ่ายรูปขึ้นมาก

เรื่องค่าใช้จ่ายสบายกระเป๋า เพราะเป็นสวนสาธารณะของเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ เข้าฟรี ไม่มีค่าเข้า ทำเลอยู่ใจกลางเมือง ขับรถหรือนั่งรถเข้ามาง่าย เป็นพื้นที่กลางแจ้งที่คนนิยมมาออกกำลังกาย เล่นว่าว นั่งปิกนิก ช่วงเช้ากับเย็นจะมีคนเยอะที่สุด ส่วนรอบ ๆ มีร้านอาหาร ร้านของกินเล็ก ๆ แถวหน้าเซเว่นแก่งดอนกลางให้แวะต่อได้

ข้อควรรู้สักนิด คือบางมุมรอบนอกและตัวไดโนเสาร์เองดูเก่าไปตามกาลเวลาบ้าง ไม่ได้ใหม่เอี่ยม และพื้นอาจชื้นแฉะหลังฝน ควรเช็กสภาพอากาศก่อนมา ถ้ามาคนเดียวแนะนำช่วงที่คนยังเยอะจะอุ่นใจกว่า โดยรวมเป็นจุดแวะพักผ่อนกลางเมืองที่คุ้มค่า เหมาะทั้งสายออกกำลังกาย ครอบครัวพาเด็ก และคนที่อยากเก็บภาพไดโนเสาร์เป็นที่ระลึกของเมืองกาฬสินธุ์

ถ้าใครชอบบรรยากาศ "ทะเลอีสาน" แบบไม่ต้องขับรถลงใต้ หาดดอกเกดริมเขื่อนลำปาวคือคำตอบที่คนกาฬสินธุ์ภูมิใจเสนอ ที่นี่เป็นหาดเนินดินกว้างราว 25 ไร่ ทอดยาวลงไปจรดผืนน้ำของเขื่อนลำปาว เขื่อนดินขนาดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงคนอีสานมาหลายสิบปี ชื่อ "ดอกเกด" มาจากต้นการะเกดที่ขึ้นเป็นกลุ่มริมหาด พอออกดอกจะส่งกลิ่นหอมไปทั่ว เหมาะกับคนที่อยากหามุมนั่งเล่นริมน้ำชิล ๆ ครอบครัวพาเด็กมาเล่นน้ำคลายร้อน หรือคู่รักที่อยากเก็บภาพพระอาทิตย์ตกสวย ๆ

ไฮไลต์ที่คนมาแล้วชอบบอกต่อคือการได้นั่งซุ้ม/ศาลาริมน้ำ สั่งอาหารอีสานกับเมนูปลาจากเขื่อนมากินไปชมวิวไป รีวิวจริงหลายคนพูดตรงกันว่า "ของขายเยอะและอร่อย" ส่วนใครอยากลงน้ำก็มีห่วงยาง เสื้อชูชีพ บานาน่าโบ๊ท และเจ็ตสกีให้เช่า บางช่วงมีแพและเรือพาล่องชมวิวเขื่อนด้วย ช่วงน้ำเยอะหน้าฝน-หน้าหนาวบรรยากาศจะยิ่งสวย มีคนเคยรีวิวว่า "ปีนี้น้ำเยอะมาก" ตอนเย็นแสงทองกระทบผืนน้ำคือนาทีที่ห้ามพลาดจริง ๆ

เรื่องงบสบายกระเป๋า เข้าฟรี ไม่มีค่าผ่านประตู จ่ายเฉพาะค่าเช่าร่ม/เสื่อ/ที่นั่ง กับค่ากิจกรรมทางน้ำตามที่อยากเล่น ทำเลอยู่ฝั่งตะวันออกของเขื่อน ต.ลำคลอง อ.เมืองกาฬสินธุ์ ห่างตัวเมืองราว 30 กว่ากิโล ขับรถสบาย ๆ ราวครึ่งชั่วโมง ร้านค้าและกิจกรรมส่วนใหญ่คึกคักช่วงกลางวันถึงเย็น (ราว 08:00–17:00) แต่ตัวพื้นที่หาดเดินเล่นได้ทั้งวัน

ที่นี่ยอดนิยมเพราะเป็นแหล่งพักผ่อนใกล้เมืองที่ครบทั้งกิน เล่นน้ำ และชมวิว ในที่เดียว วันธรรมดาเงียบสงบ แต่เสาร์-อาทิตย์และช่วงสงกรานต์คนเยอะมาก ข้อควรรู้นิดหน่อยคือถ้ามากันหลายคนหรือหน้าเทศกาล ควรมาแต่เช้าเพื่อจองซุ้มริมน้ำให้ทัน และถ้าจะลงเล่นน้ำให้ระวังจุดลึก ใส่เสื้อชูชีพไว้อุ่นใจกว่า โดยเฉพาะเด็ก ๆ

ถ้าชอบเที่ยวสายประวัติศาสตร์ลึก ๆ วัดโพธิ์ชัยเสมาราม หรือที่ชาวบ้านเรียกติดปากว่า "วัดบ้านก้อม" คือหมุดที่ห้ามข้ามเวลามาเมืองโบราณฟ้าแดดสงยาง อ.กมลาไสย กาฬสินธุ์ จุดขายของวัดนี้ไม่ใช่โบสถ์สวยหรืออาคารใหญ่ แต่เป็น "ใบเสมาหินสมัยทวารวดี" อายุกว่าพันปีที่ขุดพบในเมืองฟ้าแดดสงยางแล้วชาวบ้านนำมารวบรวมไว้ที่นี่ เป็นกลุ่มใบเสมาหินทรายปักเรียงรายอยู่ในวัด หลายหลักสลักเล่าเรื่องพุทธประวัติและชาดกอย่างละเอียด เหมาะกับคนที่อยากเห็นงานช่างยุคทวารวดีอีสานของจริง ไม่ใช่แค่อ่านในหนังสือ

สิ่งที่ห้ามพลาดคือใบเสมาสลักภาพ โดยเฉพาะใบที่เล่าตอนพระพุทธเจ้าเสด็จกลับกรุงกบิลพัสดุ์ (ใบเสมา "พิมพา พิลาป" ที่มีชื่อเสียงถูกย้ายไปเก็บที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น แล้ว แต่ที่วัดยังมีของจริงอีกหลายหลักให้ชม) ลองสังเกตลายปราสาทราชวัง อาคารบ้านเรือน และพระพุทธรูปที่สลักอยู่บนหิน เป็นภาพสะท้อนวิถีคนยุคนั้นได้ดี รีวิวนักท่องเที่ยวหลายคนบอกตรงกันว่ามาแล้วเหมือนได้เดินดูพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง ของจริงเยอะกว่าที่คิด

บรรยากาศเป็นวัดบ้าน ๆ เงียบสงบ ร่มรื่น ไม่พลุกพล่าน เดินชมสบาย ๆ ใช้เวลาไม่นาน ที่สำคัญคือ "เข้าฟรี" ไม่มีค่าเข้า เปิดราว 08.00–16.30 น. ทำเลอยู่บ้านเสมา ต.หนองแปน ห่างจากตัว อ.กมลาไสยไปทางตะวันตกราว 7 กม. และอยู่ใกล้พระธาตุยาคู (เจดีย์ใหญ่สุดของเมืองฟ้าแดดสงยาง) แค่ไม่ถึงกิโล จึงนิยมเที่ยวควบกันในทริปเดียว

ที่วัดได้รับความนิยมในกลุ่มสายโบราณคดีและคนที่ตามรอยทวารวดีอีสาน เพราะเป็นแหล่งรวมใบเสมาที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของภาคอีสาน ขึ้นทะเบียนโบราณสถานมาตั้งแต่ปี 2479 ข้อควรรู้นิดหน่อยคือเป็นวัดในชุมชน ป้ายข้อมูลอาจมีจำกัด ถ้าอยากเข้าใจเรื่องราวเต็ม ๆ แนะนำให้แวะพิพิธภัณฑ์ในบริเวณหรือหาคนในชุมชนช่วยเล่า แต่งกายสุภาพเพราะเป็นวัด และควรมาช่วงกลางวันแสงดีจะเห็นลายสลักบนหินชัดที่สุด

ถ้ามากาฬสินธุ์แล้วอยากได้อะไรติดไม้ติดมือกลับบ้านแบบมีเรื่องเล่า "หมู่บ้านทอผ้าไหมแพรวาบ้านโพน" ที่ ต.โพน อ.คำม่วง คือหมุดที่ไม่ควรพลาด ที่นี่เป็นหมู่บ้านชาวผู้ไทยที่ทอผ้าไหมแพรวาสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน จนได้ฉายา "ราชินีแห่งไหม" ลายผ้าวิจิตรแน่นเต็มผืน ทอด้วยเทคนิคจกและเก็บขิดที่ใช้เวลาเป็นเดือนต่อหนึ่งผืน เหมาะกับคนที่ชอบงานคราฟต์ ชอบเรื่องวัฒนธรรมท้องถิ่น และอยากซื้อผ้าจากมือคนทอจริง ๆ ไม่ผ่านพ่อค้าคนกลาง

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือการได้นั่งดูช่างทอผ้าทำงานต่อหน้า เห็นตั้งแต่เส้นไหม การเก็บลาย ไปจนเป็นผืนสำเร็จ ใครสนใจซื้อก็มีให้เลือกตั้งแต่ผ้าสไบ ผ้าพันคอ ไปจนผ้าผืนใหญ่สำหรับตัดชุด ราคามีตั้งแต่หลักพันสำหรับชิ้นเล็กไปจนหลักแสนสำหรับผืนลายเต็มฝีมือชั้นครู ภายในยังมีศูนย์วัฒนธรรมผู้ไทยและพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงวิถีชีวิต ประเพณี และเรือนผู้ไทยโบราณ มีหอชมเมืองให้ขึ้นไปมองวิวหมู่บ้านด้วย

บรรยากาศเป็นชุมชนจริง เงียบสงบ ชาวบ้านเป็นกันเอง หลายรีวิวพูดตรงกันว่าได้คุยกับคนทอแล้วเข้าใจคุณค่าของผ้ามากขึ้น ทำเลอยู่ห่างตัวเมืองกาฬสินธุ์ราว 70 กม. ตามทางหลวง 227 มุ่งหน้า อ.คำม่วง ตัวศูนย์วัฒนธรรมอยู่ข้างเทศบาลตำบลโพน เข้าชมไม่เสียค่าเข้า เปิดราว 08:30–17:00 น. แนะนำเช็กก่อนไปวันจันทร์เพราะบางอาคารอาจปิด ถ้าอยากเห็นช่างทอครบ ๆ ควรไปช่วงเช้าถึงบ่าย และถ้าตั้งใจซื้อผ้าผืนสวย ๆ เตรียมงบและเวลาเลือกไว้หน่อย เพราะของดีแต่ละผืนมีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำกัน

ใครชอบเดินเล่นถ่ายรูปในย่านเมืองเก่าแบบสบาย ๆ ที่นี่คือจุดที่ไม่ควรพลาดเวลามากาฬสินธุ์ หัวใจของย่านคือ "หลักเมืองภาพยนตร์" โรงหนังสแตนด์อโลนเก่าแก่ริมถนนโสมพะมิตร ที่เคยฉายหนังจอเดียวให้คนทั้งเมืองมานั่งดูกันหลายร้อยที่นั่ง ก่อนจะปิดตัวไปเมื่อยุคโรงหนังในห้างเข้ามาแทน ทุกวันนี้ตัวอาคารยังตั้งตระหง่าน มีตู้ขายตั๋วและโปสเตอร์หนังเก่าให้ยืนถ่ายรูปย้อนวันวาน เหมาะมากสำหรับสายชอบกลิ่นอายเรโทรและคนที่อยากเก็บภาพมุมเงียบ ๆ แบบไม่ต้องแย่งกับใคร

ไฮไลต์ที่ทำให้ย่านนี้มีชีวิตขึ้นมาคือภาพสตรีทอาร์ตฝีมือ BigDel ศิลปินกราฟิตี้ชื่อดัง ที่กระจายอยู่ตามตรอกย่านเมืองเก่า ภาพเด่นคือไดโนเสาร์กำลังขายตั๋วหนังและป๊อปคอร์นที่ผนังโรงหนัง เชื่อมเอกลักษณ์เมืองไดโนเสาร์เข้ากับความเป็นโรงหนังเก่าได้อย่างน่ารัก ถัดไปตรงมุมถนนโสมพะมิตรตัดกับถนนธนะผล มีภาพหญิงสาวกาฬสินธุ์ในชุดผ้าไหมแพรวาท่ามกลางดอกไม้และผีเสื้อ และอีกจุดเป็นภาพไดโนเสาร์นอนชิลบนเปลญวน ที่เด็ก ๆ ชอบไปยืนถ่ายด้วยมากที่สุด

เสน่ห์ของที่นี่คือเดินชมได้สบายเท้า ทุกจุดอยู่ใกล้กันในระยะเดินเท้า แทรกตัวอยู่กับบ้านเรือนเก่าและวิถีชีวิตชาวเมือง บางช่วงยังได้ทักทายคนในย่านไปด้วย บรรยากาศจึงผ่อนคลายและจริงใจแบบเมืองรองอีสาน ไม่พลุกพล่าน ค่าเข้าฟรีทั้งย่าน เดินถ่ายรูปได้ตามใจ แนะนำมาช่วงเช้าหรือเย็นที่แดดไม่แรง จะถ่ายรูปสวยและเดินสบายกว่า

ข้อควรรู้คือตัวโรงหนังเป็นอาคารร้างที่ปล่อยไว้ตามกาลเวลา ด้านในไม่ได้เปิดให้เข้าชม จุดหลักคือการถ่ายรูปด้านนอกและเก็บภาพสตรีทอาร์ตตามตรอก ควรเผื่อเวลาเดินสำรวจสัก 30-60 นาที และจอดรถในตัวเมืองได้ไม่ยาก เหมาะจับคู่กับการแวะร้านกาแฟหรือของกินในย่านเมืองเก่าให้ครบทริปวันเดียว