10 ที่เที่ยวยอดนิยม
ในจังหวัดน่าน

ถ้ามาน่านแล้วไม่แวะวัดภูมินทร์ ก็เหมือนมาไม่ถึงน่าน วัดเก่าแก่กลางเมืองเก่าแห่งนี้สร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2139 โดยเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ จุดที่ทำให้คนทั้งประเทศและนักท่องเที่ยวต่างชาติตามมาดูคือภาพจิตรกรรมฝาผนัง "ปู่ม่านย่าม่าน" หรือที่เรียกกันติดปากว่า "ภาพกระซิบรัก" ฝีมือช่างไทลื้อ หนานบัวผัน วาดไว้ราวปี พ.ศ. 2410-2417 เป็นภาพหนุ่มสาวที่ฝ่ายชายเอามือป้องปากกระซิบข้างหูหญิงสาว สีหน้าและท่าทางมีชีวิตชีวามากจนกลายเป็นสัญลักษณ์ของเมืองน่านไปแล้ว เหมาะมากสำหรับคนชอบงานศิลป์ ประวัติศาสตร์ และสายถ่ายรูป

อีกของเด็ดคือตัวพระอุโบสถจตุรมุข ที่ว่ากันว่าเป็นทรงเดียวในไทย ตัวอาคารเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีประตูทางขึ้นทั้งสี่ทิศ มีบันไดพญานาคคู่เลื้อยอยู่ทุกด้าน ข้างในประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยสี่องค์หันหลังชนกันหันพระพักตร์ออกสี่ทิศ เงยหน้าดูจะเห็นภาพชาดกและวิถีชีวิตคนเมืองน่านสมัยก่อนเต็มผนัง ที่หลายคนไม่รู้คือโบสถ์หลังนี้เคยอยู่บนธนบัตรใบละ 1 บาทรุ่นเก่าด้วย

เรื่องบรรยากาศคือสงบ ร่มรื่น อยู่ใจกลางเมืองเก่าเดินถึงพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่านได้สบาย ๆ ค่าเข้าโดยทั่วไปไม่เก็บ เป็นการทำบุญตามศรัทธา เปิดให้เข้าชมประมาณ 6 โมงเช้าถึง 6 โมงเย็นทุกวัน รีวิวบน Tripadvisor ให้ราว 4.6 และติดอันดับ 1 ของสิ่งที่ต้องทำในน่าน คนส่วนใหญ่ชมว่าภาพกระซิบรักสวยเกินคาด สถาปัตยกรรมแปลกตา และวัดดูแลสะอาดดี

ข้อควรรู้: ภายในอุโบสถห้ามใช้แฟลชและควรแต่งกายสุภาพ ช่วงเย็น ๆ แสงสวยเหมาะถ่ายรูปด้านนอก และรอบ ๆ วัดมีร้านเช่าชุดพื้นเมืองให้แต่งถ่ายรูปเยอะ ถ้ามาวันเสาร์จะเจอถนนคนเดินกาดข่วงเมืองน่านหน้าวัดพอดี เดินกินของอร่อยต่อได้เลย

ถ้าจะมีที่เดียวในเมืองน่านที่เห็นตัวเมืองทั้งหมดในเฟรมเดียว ที่นั่นคือวัดพระธาตุเขาน้อย วัดเก่าแก่บนยอดดอยเขาน้อย ทางตะวันตกของตัวเมือง สูงจากระดับน้ำทะเลราว 240 เมตร เหมาะกับคนที่อยากได้วิวพาโนรามาแบบ 360 องศา สายถ่ายรูป และคนที่อยากนั่งสงบ ๆ ไหว้พระธาตุคู่บ้านคู่เมืองไปพร้อมกัน รีวิวส่วนใหญ่พูดตรงกันว่าเป็นจุดชมวิวเมืองน่านที่ดีที่สุดจุดหนึ่ง คะแนนใน Google อยู่ที่ราว 4.6 จากรีวิวหลายพันรายการ ซึ่งถือว่าสูงและสม่ำเสมอมาก

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือองค์พระพุทธมหาอุดมมงคลนันทบุรีศรีน่าน พระพุทธรูปยืนปางประทานพรองค์ใหญ่บนฐานดอกบัว สูงราว 9 เมตร สร้างเมื่อปี 2542 ยืนทอดสายตาลงไปยังตัวเมืองน่านพอดี เป็นมุมถ่ายรูปที่ทุกคนต้องเก็บกลับบ้าน เดินถัดมาอีกนิดเป็นลานชมวิวที่มองเห็นแม่น้ำน่าน ทิวเขา และผังเมืองที่อยู่ในแอ่งกระทะได้ชัดเจน ส่วนองค์พระธาตุเจดีย์เก่าแก่สร้างมาตั้งแต่ราวปี 2030 ศิลปะพม่าผสมล้านนา ภายในบรรจุพระเกศาธาตุ เป็นที่เคารพของชาวน่านมานาน

เรื่องบรรยากาศ ช่วงเช้าตรู่คือเวลาที่คุ้มที่สุด โดยเฉพาะเดือนธันวาคมถึงมกราคมที่มีโอกาสเจอทะเลหมอกลอยคลุมเมืองพร้อมแสงทองยามเช้า หลายคนแนะนำให้มาถึงก่อนพระอาทิตย์ขึ้นสักชั่วโมง ส่วนช่วงเย็นก็สวยไปอีกแบบเพราะเป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกเช่นกัน เปิดทุกวัน 06.00-18.00 น. ไม่มีค่าเข้าชม ขับรถขึ้นไปจอดด้านบนได้เลย หรือจะจอดด้านล่างแล้วเดินขึ้นบันได 303 ขั้นก็ได้ถ้าอยากออกแรง

ข้อควรรู้คือทางขึ้นเขาค่อนข้างชันและคดเคี้ยว ควรเช็กเบรกรถและขับด้วยความระวัง ช่วงวันหยุดยาวและฤดูหนาวคนเยอะมากโดยเฉพาะตอนเช้า ที่จอดรถด้านบนมีจำกัด มาเช้าหน่อยจะสบายกว่า ด้านบนมีร้านขายของกินเล่น เครื่องดื่ม และห้องน้ำให้บริการ แต่งกายสุภาพเพราะเป็นวัด แล้วเตรียมเสื้อกันหนาวบาง ๆ ไว้ด้วยถ้ามาเช้ามืดหน้าหนาว

ถ้ามาน่านแล้วบังเอิญตรงกับวันศุกร์ เสาร์ หรืออาทิตย์ บอกเลยว่าห้ามพลาดถนนคนเดินกาดข่วงเมืองน่าน เพราะมันคือตลาดเย็นที่อยู่ใจกลางเมืองเก่าเป๊ะ ทอดยาวบนถนนผากองตรงหน้าวัดภูมินทร์และวัดช้างค้ำ ระยะทางราว 500 เมตร เดินสบาย ๆ ไม่เหนื่อยเกินไป เหมาะมากกับคนที่อยากเก็บบรรยากาศเมืองเก่าล้านนาแบบเต็ม ๆ ทั้งคนมาเที่ยวคนเดียว มาเป็นคู่ หรือพากันมาทั้งครอบครัว ที่นี่ได้คะแนนรีวิวฝั่งนักท่องเที่ยวประมาณ 4.2 เต็ม 5 ถือว่าคนชอบกันเยอะ

ไฮไลต์ที่ทุกคนพูดถึงคือลานข่วงหน้าวัดภูมินทร์ ที่เขาปูเสื่อจัดเป็นที่นั่งกินข้าวแบบขันโตก สั่งของพื้นเมืองมานั่งล้อมวงกินกันตรงนั้นได้เลย มีดนตรีสดเล่นคลอเบา ๆ ฟังฟรี บรรยากาศอบอุ่นเป็นกันเองมาก ของกินก็จัดเต็มอาหารเหนือ ทั้งข้าวซอย ขนมจีนน้ำเงี้ยว ไส้อั่ว แคบหมู น้ำพริกหนุ่ม ลาบเหนือ ไปจนถึงขนมพื้นบ้านและน้ำสมุนไพรที่หากินยาก สิ่งที่ห้ามพลาดคือนั่งกินขันโตกริมลาน แล้วเดินต่อไปอุดหนุนงานคราฟต์ของชุมชน ทั้งผ้าทอลายน้ำไหลและเครื่องเงินที่เป็นของขึ้นชื่อของน่าน

เรื่องงบสบายกระเป๋ามาก เพราะเข้าฟรี ไม่มีค่าเข้า จะพกเงินมาไม่กี่ร้อยก็อิ่มและได้ของฝากกลับบ้าน ของกินส่วนใหญ่ราคาย่อมเยาแบบตลาดท้องถิ่นจริง ๆ ทำเลก็เดินทางง่าย อยู่กลางเมืองตรงข้ามพิพิธภัณฑ์แห่งชาติน่านและใกล้ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว เปิดเฉพาะวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ ช่วงเย็นประมาณ 17.00 ถึง 22.00 น.

ที่นี่ฮิตเพราะมันรวมทุกอย่างที่คนมาน่านอยากได้ไว้ในที่เดียว ทั้งของกิน ของฝาก วัฒนธรรม และวิวเมืองเก่ายามค่ำ ข้อควรรู้นิดหน่อยคือรอบ ๆ ไม่ค่อยมีที่จอดรถเป็นเรื่องเป็นราว แนะนำให้จอดที่พักแล้วเดินหรือปั่นจักรยานมา และถ้ามาหน้าหนาวอากาศจะเย็นสบายเดินเพลินสุด ๆ ส่วนช่วงหน้าฝนควรเช็กก่อนเพราะบางครั้งอาจงดจัดชั่วคราว

วัดศรีพันต้นเป็นหนึ่งในวัดเก่าแก่กลางเมืองน่าน อยู่ริมถนนเจ้าฟ้า ตำบลในเวียง เดินทางสะดวกมาก ห่างจากย่านเมืองเก่าแค่ไม่กี่นาที จุดที่ทุกคนพูดถึงคือวิหารทั้งหลังเป็นสีทองอร่ามตา ชื่อว่าวิหารกาญจนาภิเษก ตั้งเด่นเป็นสง่าจนมองเห็นแต่ไกล ใครชอบไหว้พระทำบุญควบคู่กับเก็บภาพวัดสวย ที่นี่เหมาะมาก เพราะได้ทั้งความสงบและสถาปัตยกรรมล้านนาที่ลงรายละเอียดทุกซอกมุม

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือพญานาคเจ็ดเศียรเฝ้าราวบันไดหน้าวิหาร ตัวนาคสีทองประดับกระจกสีระยิบระยับ ฝีมือสล่าชาวน่าน ปั้นออกมาดูอ่อนช้อยมีชีวิตชีวา หลายคนบอกว่าสวยจนต้องหยุดถ่ายรูปก่อนเข้าวิหาร พอเข้าไปด้านในจะเจอจิตรกรรมลายเส้นบนผนังที่เล่าเรื่องพุทธประวัติและประวัติการสร้างเมืองน่าน สีสันนุ่มนวล ดูเพลินได้นาน รอบนอกวิหารยังมีปูนปั้นนูนต่ำให้ค่อย ๆ เดินชม

เรื่องงบสบายใจได้ เพราะไม่มีค่าเข้าชม มีลานจอดรถในวัดให้ฟรี เดินทางมาเองหรือเช่ารถมาก็ง่าย ช่วงเวลาที่แนะนำคือกลางวันแดดออก เพราะแสงจะสะท้อนสีทองของวิหารให้สวยเต็มที่ ส่วนใครชอบบรรยากาศเงียบ ๆ ลองมาช่วงเช้าจะคนน้อยกว่า เวลาเปิดทั่วไปประมาณ 08:00–17:00 ทุกวัน

ที่วัดนี้ยอดนิยมเพราะรวมทุกอย่างไว้ในที่เดียว ทั้งวัดสวย ทำเลใจกลางเมือง และเข้าฟรี รีวิวนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ชมงานปั้นและงานทองว่าประณีต บางคนบอกว่าเป็นวัดค่อนข้างใหม่เมื่อเทียบกับวัดโบราณอื่นในน่าน แต่ก็ยังคุ้มค่าแวะ ข้อควรรู้คือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรแต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าก่อนขึ้นวิหาร และสำรวมเสียงขณะอยู่ด้านใน เผื่อเวลาไว้สักครึ่งชั่วโมงถึงหนึ่งชั่วโมงก็พอเดินชมได้ครบ

วัดมิ่งเมืองเป็นวัดสีขาวกลางเมืองน่านที่ใครมาเที่ยวเมืองเก่าแทบทุกคนต้องแวะ จุดที่ทำให้คนจำได้ทันทีคือพระวิหารโทนขาวล้วน ตัดกับกระเบื้องหลังคาสีแดง แล้วทั้งหลังเต็มไปด้วยลายปูนปั้นสีขาวที่ปั้นละเอียดยิบทั้งผนังนอก ฝีมือช่างเมืองน่านเอง เป็นงานแนวล้านนาร่วมสมัยที่หลายคนบอกว่าสวยจนต้องเดินดูรอบหลายรอบ เหมาะกับคนที่ชอบสถาปัตยกรรม สายถ่ายรูป และคนที่อยากกราบขอพรเสาหลักเมืองในที่เดียวกัน

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือเสาหลักเมืองน่าน ประดิษฐานในศาลาสีขาวสี่เหลี่ยม ยอดเสาแกะเป็นพรหมพักตร์สี่หน้าหันสี่ทิศ คนนิยมมาผูกผ้าสีตามวันเกิดเพื่อความเป็นสิริมงคล ส่วนภายในพระวิหารมีหลวงพ่อพระศรีมิ่งเมือง พระพุทธรูปปูนปั้นปิดทองศิลปะเชียงแสนอายุกว่า 400 ปี และจิตรกรรมฝาผนังเล่าวิถีชีวิตชาวน่านที่ช่างท้องถิ่นยุคนี้วาดเอง อีกมุมที่หลายรีวิวชอบเล่าคือลายปูนปั้นรูปไดโนเสาร์ที่ซ่อนแทรกอยู่ตามตัวอาคาร ลองเดินหาดูเป็นกิมมิกสนุก ๆ

เรื่องงบสบายมาก เข้าชมฟรี ไม่มีค่าเข้า มีลานจอดรถในวัด ทำเลก็ดีอยู่ถนนสุริยพงษ์ ตำบลในเวียง กลางเมืองน่าน เดินจากวัดภูมินทร์มาแค่ราว 100 เมตร เลยจัดเที่ยวต่อเนื่องกันได้ในทริปเดียว เปิดทุกวันประมาณ 06:00–18:00 น. (บางแหล่งระบุเริ่ม 07:00–08:00) แนะนำมาช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ แดดไม่แรง ถ่ายรูปวิหารขาวสวย

ที่วัดนี้ยอดนิยมเพราะรวมทั้งความสวยและความศักดิ์สิทธิ์ไว้จุดเดียว คะแนนรีวิว Google สูงถึง 4.6 จากผู้รีวิวกว่าพันคน สะท้อนว่าคนไปจริงแล้วประทับใจ ข้อควรรู้คือเป็นวัดที่มีคนมากราบไหว้ตลอด แต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าก่อนเข้าวิหาร และสำรวมเสียงหน่อย ตัววัดไม่ได้ใหญ่มาก เดินชมสบาย ๆ ราว 30–45 นาทีก็ครบ

วัดพระธาตุแช่แห้งคือพระอารามหลวงที่อยู่คู่เมืองน่านมากว่า 600 ปี ตั้งอยู่บนเนินเตี้ย ๆ ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำน่าน ในตำบลม่วงตึ๊ด อำเภอภูเพียง ห่างจากตัวเมืองแค่ราว 3 กิโลเมตร ไฮไลต์คือองค์พระธาตุทรงระฆังสีทองอร่าม สูงราว 55 เมตร บุด้วยแผ่นทองเหลืองทั้งองค์ ยิ่งโดนแดดยิ่งวาว เป็นพระธาตุประจำปีเกิดของคนเกิดปีเถาะ ใครเกิดปีกระต่ายส่วนใหญ่ตั้งใจมาไหว้ให้ได้สักครั้งในชีวิต ที่นี่เหมาะกับทั้งสายบุญ สายไหว้พระเสริมดวง และคนที่อยากเก็บวัดสวยประจำเมืองน่าน

สิ่งที่ห้ามพลาดคือการเดินขึ้นบันไดนาคที่ทอดยาวสวยมาก แล้วเดินเวียนเทียนรอบองค์พระธาตุสามรอบตามความเชื่อ ด้านในยังมีพระนอนองค์ใหญ่ในวิหาร พระเจ้าทันใจที่คนนิยมมาขอพร และจุดชมวิวมองเห็นเมืองน่านได้กว้าง ๆ หลายรีวิวบอกตรงกันว่าวัดกว้าง สะอาด ร่มรื่น และองค์พระธาตุสวยจนต้องหยุดถ่ายรูป บรรยากาศสงบแต่ก็คึกคักช่วงวันหยุด มีลานกว้างให้เดินสบาย

เข้าชมฟรี ไม่มีค่าเข้า มีแค่ตู้บริจาคและของไหว้ให้ทำบุญตามศรัทธา ด้านหน้าและรอบวัดมีตลาดชุมชนขายของกินพื้นเมือง ของฝาก และสินค้า OTOP ให้เดินเล่นต่อได้ เปิดทุกวันประมาณ 06.00–18.00 น. แนะนำมาช่วงเช้าหรือเย็นแดดไม่แรง และขากลับช่วงเย็นวิวพระอาทิตย์ตกสวยมาก

ที่นี่ติดอันดับวัดยอดนิยมที่สุดของน่าน คะแนนกูเกิล 4.7 จากรีวิวเกือบ 8 พันรายการ สะท้อนว่าทั้งคนไทยและต่างชาติชื่นชอบ ข้อควรรู้คือเป็นวัดศักดิ์สิทธิ์ ควรแต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าเมื่อเข้าเขตวิหาร และพื้นบางช่วงเป็นบันไดสูง ใส่รองเท้าเดินสบายจะดีที่สุด

เสาดินนาน้อยและคอกเสือ คือแลนด์มาร์กธรรมชาติสุดแปลกตาของอำเภอนาน้อย น่านใต้ ที่หลายคนเรียกติดปากว่า "แกรนด์แคนยอนเมืองน่าน" หรือบางทีก็เทียบกับแพะเมืองผีของแพร่ จุดเด่นคือหุบผาและแท่งดินผสมหินลูกรังสีแดงส้ม รูปทรงประหลาดที่เกิดจากการกัดเซาะของน้ำและลมมานานนับหมื่นปี นักธรณีฯ ประเมินอายุไว้ราว 10,000-30,000 ปี พื้นที่กว้างกว่า 50 ไร่ เหมาะกับคนชอบถ่ายรูป สายธรรมชาติ และครอบครัวที่อยากแวะจุดเช็กอินระหว่างทางไปดอยเสมอดาว

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือตัวเสาดินที่เรียงตัวเป็นแนวให้เดินลัดเลาะถ่ายรูปได้สวยทุกมุม ส่วนคอกเสืออยู่ห่างออกไปราว 300 เมตร เป็นแอ่งหุบลึกจากเนินดินด้านบนประมาณ 10 เมตร เห็นเป็นฉากม่านดินริ้วลายยาวพร้อมแท่งดินกระจายอยู่ด้านใน ชื่อ "คอกเสือ" มาจากตำนานชาวบ้านที่เคยไล่ต้อนเสือลงบ่อดินแถวนี้ บรรยากาศโดยรวมโล่ง แดดแรง ร่มเงาน้อย รีวิวจริงหลายคนบอกตรงกันว่า "สวยแต่ร้อนมาก ควรพกน้ำและร่มไปด้วย" และใช้เวลาเดินชมราว 10-15 นาทีก็ทั่ว

ค่าเข้าสบายกระเป๋า ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ค่าจอดรถ 30 บาท มีจักรยานให้เช่าคันละ 10 บาท เปิดทุกวันประมาณ 07:00-17:00 ทำเลอยู่ริมทางหลวงชนบทหมายเลข 4011 ตำบลเชียงของ ห่างจากตัวเมืองน่านราว 60 กิโลเมตร และอยู่ทางทิศตะวันตกของอุทยานแห่งชาติศรีน่าน เดินทางง่ายด้วยรถส่วนตัว

ที่นี่ยอดนิยมเพราะเป็นจุดถ่ายรูปธรรมชาติแบบที่หาดูยากในเมืองไทย แถมมีคุณค่าทางโบราณคดี เคยพบเครื่องมือหินยุคเก่าในบริเวณนี้ด้วย ข้อควรรู้คือไม่มีร้านค้าขายของกินด้านใน ควรเตรียมน้ำและของว่างมาเอง สวมรองเท้าที่เดินบนดินลูกรังได้ถนัด และเลี่ยงช่วงเที่ยงที่แดดจัด ถ้ามาช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ จะถ่ายรูปได้สวยและเดินสบายกว่า

จุดชมวิว 1715 คือจุดพักรถริมถนนสาย 1256 (ปัว-บ่อเกลือ) ที่ใคร ๆ ก็ต้องแวะถ้าขับขึ้นดอยภูคา ตัวเลข 1715 มาจากความสูง 1,715 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ซึ่งเป็นจุดสูงสุดของถนนเส้นนี้ จากริมถนนมองออกไปจะเห็นภูเขาเรียงซ้อนเป็นชั้น ๆ ทอดยาวไปทางตัวเมืองน่าน เหมาะมากสำหรับคนขับรถเที่ยวเองที่อยากจอดยืดเส้นยืดสาย สูดอากาศเย็น และเก็บรูปวิวภูเขาแบบเต็มตา

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือช่วงเช้ามืด เพราะที่นี่ขึ้นชื่อเรื่องพระอาทิตย์ขึ้นและทะเลหมอกที่ลอยคลอเต็มหุบเขา รีวิวส่วนใหญ่แนะนำให้มาถึงก่อนพระอาทิตย์ขึ้นราวครึ่งชั่วโมง โดยเฉพาะช่วงเดือนธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ที่ฟ้าใสและหมอกหนา บางคนบอกว่าถ้าโชคดีจะได้เห็นเมฆลอยอยู่ระดับสายตาเลย อีกประโยคที่หลายรีวิวพูดตรงกันคือ "วิวสวย ๆ ที่ไม่ต้องจ่าย แค่ไปให้ถึง"

เรื่องงบสบายมาก เพราะเข้าชมฟรี เปิดตลอด 24 ชั่วโมง มีลานจอดรถรองรับได้ราว 20-25 คัน มีห้องน้ำสะอาด ลานกางเต็นท์สำหรับคนที่อยากค้างคืน และร้านค้าเล็ก ๆ ขายของกินพื้นเมืองอย่างข้าวโพดเผา มันเผา ไข่ปิ้ง กาแฟร้อน ๆ ในตอนเช้า ราคากันเองสไตล์ของฝากริมทาง อยากกินอะไรอุ่น ๆ ระหว่างรอแสงเช้าก็มีให้เลือก

ข้อควรรู้คือถนน 1256 เป็นทางขึ้นเขาคดเคี้ยว ช่วงหมอกลงหนาทัศนวิสัยจะสั้น ควรขับช้าและระวังเป็นพิเศษ หน้าหนาวเช้า ๆ อากาศเย็นจัด เคยลงไปถึงราว 9 องศาในเดือนมกราคม เตรียมเสื้อกันหนาวมาด้วย และถ้าไม่อยากเจอรถเยอะแนะนำให้มาวันธรรมดาหรือมาแต่เช้า ด้วยคะแนน 4.7 จากรีวิวกว่าสองพันรายการบน Google ที่นี่จึงเป็นหมุดแวะที่แทบทุกทริปดอยภูคาไม่ยอมพลาด

โฮงเจ้าฟองคำ คือเรือนไม้สักล้านนาโบราณอายุร่วม 200 ปี ที่ซ่อนตัวอยู่ในซอยเล็ก ๆ กลางเมืองเก่าน่าน เดิมเป็นบ้านของเจ้านายเชื้อสายเจ้าผู้ครองนครน่าน คำว่า "โฮง" เป็นภาษาเหนือ หมายถึงที่อยู่ของเจ้านาย ตัวเรือนเป็นไม้สักทั้งหลัง ยกใต้ถุนสูง หลังคาจั่วมุงกระเบื้องดินขอ ทายาทรุ่นปัจจุบันยังดูแลและเปิดให้คนทั่วไปเข้าชม ถ้าใครชอบบ้านเก่า งานไม้ และเรื่องเล่าวิถีล้านนา ที่นี่เหมาะมาก เป็นอีกมุมของน่านที่ต่างจากการไหว้วัดทั่วไป

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือใต้ถุนเรือนที่ทำเป็นพื้นที่สาธิตการทอผ้าพื้นเมือง ปั่นฝ้าย และปักผ้าลายโบราณ มีให้ดูทั้งผ้าลายน้ำไหลซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของน่าน ผ้าไทลื้อ และเรื่องราวเรื่องสีย้อมจากธรรมชาติ ส่วนชั้นบนจัดเป็นพิพิธภัณฑ์เล็ก ๆ โชว์ห้องนอน ห้องรับแขก ห้องครัว เครื่องเงิน เงินโบราณเมืองน่าน และข้าวของเครื่องใช้ที่เก็บไว้ดี รีวิวหลายคนบอกว่าเจ้าหน้าที่ใจดี เล่าเรื่องสนุก และมีงานฝีมือทำมือให้อุดหนุนติดมือกลับด้วย

บรรยากาศเงียบ ร่มรื่น เดินขึ้นบันไดไม้แล้วได้กลิ่นอายบ้านเก่าจริง ๆ หลายคนบอกว่าหนึ่งชั่วโมงยังไม่พอเก็บรายละเอียด ค่าเข้าไม่แพง อยู่ราว 20-30 บาท บางช่วงเป็นแบบหยอดตู้บริจาคเพื่อช่วยดูแลบ้าน ทำเลอยู่ที่ซอย 2 ถนนสุมนเทวราช ตำบลในเวียง ใกล้วัดพระเกิด เดินหรือปั่นจักรยานจากย่านเมืองเก่าได้สบาย เปิดวันพุธถึงอาทิตย์ ประมาณ 09:00-17:00 น. ปิดจันทร์-อังคาร

ที่นี่ยอดนิยมเพราะเป็นบ้านเจ้าล้านนาที่อนุรักษ์ไว้สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของน่าน และเคยได้รางวัลอาคารอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่นประเภทบ้านพักอาศัย (คุ้มเจ้า) ปี 2555 จากสมาคมสถาปนิกสยาม ข้อควรรู้คือเวลาเปิดและค่าเข้าที่หลายแหล่งระบุไม่ตรงกัน แนะนำเผื่อใจว่าอาจปิดต้นสัปดาห์ และควรแต่งตัวสุภาพเพราะเป็นบ้านพักอาศัยจริง

ซุ้มต้นลีลาวดี หรือที่หลายคนเรียกว่าอุโมงค์ลีลาวดี คือทางเดินใต้แนวต้นลีลาวดีที่ปลูกเรียงสองข้างทางหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน บนถนนผากอง กิ่งก้านของต้นไม้สองฝั่งโน้มเข้าหากันจนกลายเป็นอุโมงค์ธรรมชาติยาวราว 50 เมตร เดินทะลุได้สบาย ๆ ที่นี่เหมาะกับสายถ่ายรูป คู่รัก ครอบครัว และคนที่อยากได้มุมเช็คอินสวย ๆ กลางเมืองเก่าน่านโดยไม่ต้องเดินทางไกล จอดรถริมถนนแล้วเดินเข้ามาไม่กี่ก้าวก็ถึง

ไฮไลต์อยู่ที่แนวอุโมงค์ต้นลีลาวดีที่ทอดยาว ถ่ายมุมไหนก็ได้ภาพเฟรมต้นไม้โค้งสวย ช่วงที่คนชอบที่สุดคือราวเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน ดอกลีลาวดีสีชมพู-ขาวจะบานสะพรั่งรับหน้าร้อน แต่จริง ๆ มาช่วงไหนก็สวยคนละแบบ หน้าฝนใบเขียวครึ้มร่มรื่น อีกจุดที่หลายคนไม่รู้คือช่วงเย็นวันศุกร์-เสาร์-อาทิตย์ ราวสองทุ่มถึงสี่ทุ่ม จะมีไฟประดับตามแนวซุ้ม เปลี่ยนบรรยากาศให้โรแมนติกไปอีกแบบ

เรื่องงบ ตัวซุ้มลีลาวดีอยู่ด้านนอกริมถนน เดินถ่ายรูปได้ฟรีไม่มีค่าเข้า ถ้าอยากเข้าชมตัวพิพิธภัณฑ์ด้วยค่าเข้าคนไทยประมาณ 20 บาท ต่างชาติ 100 บาท เปิดวันพุธถึงอาทิตย์ 09.00-16.00 น. ปิดวันจันทร์-อังคาร ทำเลอยู่กลางเมืองในเวียง ห่างจากตัวเมืองแค่ไม่กี่ร้อยเมตร เดินต่อไปวัดภูมินทร์หรือถนนคนเดินได้สบาย

ที่นี่ยอดนิยมเพราะเป็นแลนด์มาร์กถ่ายรูปที่จำง่ายและเข้าถึงง่ายที่สุดจุดหนึ่งของน่าน รีวิวส่วนใหญ่ชมว่าได้รูปสวยคุ้มกับเวลาไม่กี่นาที ข้อควรรู้คือพื้นที่ค่อนข้างเล็กและเป็นที่นิยม ช่วงวันหยุดหรือเทศกาลคนเยอะ อยากได้ภาพโล่ง ๆ แนะนำมาเช้าหรือช่วงเย็น และระวังพื้นอาจมีดอกหรือกิ่งร่วงลื่นนิดหน่อย สวมรองเท้าที่เดินสบายไว้จะดีกว่า