10 ที่เที่ยวยอดนิยมในปราจีนบุรี

ถ้ามาปราจีนบุรีแล้วมีเวลาแค่ที่เดียว หลายคนเลือก "ตึกเจ้าพระยาอภัยภูเบศร" ที่อยู่ในรั้วโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ต.ท่างาม ริมแม่น้ำปราจีนบุรี เป็นตึกสีเหลืองมัสตาร์ดสไตล์บาโรก-วิคตอเรียนสองชั้น สร้างตั้งแต่ปี 2452 อายุร้อยกว่าปี เจ้าพระยาอภัยภูเบศร (ชุ่ม อภัยวงศ์) สร้างไว้รับเสด็จรัชกาลที่ 5 ปัจจุบันเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทย เหมาะกับคนชอบตึกเก่า ชอบประวัติศาสตร์ สายถ่ายรูป และคนที่อยากซื้อสมุนไพรอภัยภูเบศรของแท้ติดมือกลับ ได้รับการจัดให้เป็นพิพิธภัณฑ์อันดับต้น ๆ ของจังหวัด และเคยเป็นโลเคชั่นถ่ายละครพีเรียดมาแล้วหลายเรื่อง

สิ่งที่ห้ามพลาดคือตัวตึกเหลืองกับซุ้มโค้งหน้าต่างที่ถ่ายรูปออกมาสวยทุกมุม เดินขึ้นไปชมห้องเก่าด้านใน ทั้งห้องท้องพระโรง ห้องประวัติศาสตร์ ร้านยาไทยต้นแบบ "โพธิ์เงิน-อภัยภูเบศรโอสถ" ที่จัดโชว์ตู้ยาโบราณ ตำรายาเก่า และของสะสมอย่างมีดหมอ พื้นไม้กับบันไดเก่ายังขลังอยู่ พอลงมาด้านล่างก็แวะศูนย์สมุนไพร ซื้อยาดม ยาหม่อง สบู่ ครีม ของอภัยภูเบศรในราคาหน้าโรงงาน หลายคนบอกว่ามาทีไรได้หิ้วกลับเต็มถุงทุกที

บรรยากาศร่มรื่น มีสวนสมุนไพรให้เดินดู บางช่วงมีน้ำสมุนไพรให้ชิมฟรี และวันเสาร์-อาทิตย์มักมี "ตลาดสีเขียว" ขายของออร์แกนิกหน้าตึกให้เดินเล่นเพลิน ๆ ข้อดีที่สุดคือเข้าชมฟรี ไม่เก็บค่าเข้า งบหลักจึงอยู่ที่ของฝากที่จะซื้อเอง

ทำเลอยู่ในตัวเมืองปราจีนบุรี ริมถนนปราจีนอนุสรณ์ ใกล้แม่น้ำ จอดรถในโรงพยาบาลได้สะดวก เปิดทุกวันช่วงราว 08.00-16.00 น. (บางส่วนของพิพิธภัณฑ์เน้นเสาร์-อาทิตย์ ถ้ามาเป็นหมู่คณะวันธรรมดาควรโทรนัดล่วงหน้า) ข้อควรรู้คือที่นี่อยู่ในพื้นที่โรงพยาบาล ควรแต่งกายสุภาพและสำรวมเสียงหน่อย จะได้เที่ยวสบายใจทั้งเราและคนไข้

วัดแก้วพิจิตร พระอารามหลวง คือวัดเก่าแก่ของปราจีนบุรีที่ใครผ่านมาแล้วต้องสะดุดตากับพระอุโบสถสีชมพูอมแดงอิฐ เพราะหน้าตาไม่เหมือนโบสถ์วัดไทยทั่วไปเลย จุดที่ทำให้วัดนี้พิเศษคือสถาปัตยกรรมผสมสี่วัฒนธรรมในหลังเดียว ไทย-จีน-ยุโรป-เขมร ว่ากันว่าเป็นแบบนี้แห่งเดียวในประเทศ มีทั้งช่อฟ้าใบระกาแบบไทย เสากรีกหัวเสาแบบฝรั่ง ลายมังกรแบบจีน และกำแพงแก้วซุ้มประตูแบบเขมร เหมาะมากสำหรับคนชอบไหว้พระ ชอบสถาปัตยกรรม และสายถ่ายรูปที่อยากได้มุมแปลกตา ถ้าแวะปราจีนบุรีแล้วอยากได้วัดสวยสักที่ ที่นี่ตอบได้สบาย

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือเดินดูผนังด้านนอกพระอุโบสถ ซึ่งทำเป็นปูนปั้นเล่าเรื่องรามเกียรติ์ตัวละครเรียงรอบโบสถ์ พอเข้าไปด้านในจะเจอพระประธานองค์งาม กับภาพวาดบนแผ่นผ้าเล่าพุทธประวัติที่เขียนมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 ซึ่งหาดูได้ไม่บ่อย อีกมุมที่หลายคนชอบคือเดินลงโป๊ะ-แพไม้ริมแม่น้ำหลังวัด ซื้ออาหารปลาโปรยให้ฝูงปลามารวมกันได้ บรรยากาศตรงนี้ร่มรื่น ลมเย็นสบาย เป็นจังหวะพักก่อนเดินดูส่วนอื่น และวัดยังมีปริศนาธรรมที่เจ้าพระยาอภัยภูเบศรซ่อนไว้ตามจุดต่าง ๆ ให้ค่อย ๆ ไขสนุก ๆ

เรื่องงบสบายมาก เพราะไม่มีค่าเข้า เตรียมแค่เงินทำบุญและค่าอาหารปลาเล็กน้อยก็พอ ทำเลอยู่ฝั่งขวาแม่น้ำบางปะกง บนถนนแก้วพิจิตร ตำบลหน้าเมือง ห่างตัวเมืองราว 2 กิโลเมตร ขับรถมาง่าย จอดสะดวก เปิดให้เข้าชมประมาณ 08:00–18:00 น. ที่นี่ยอดนิยมเพราะอยู่ใกล้กรุงเทพ ไปเช้าเย็นกลับได้ และมักจัดทริปคู่กับตึกเจ้าพระยาอภัยภูเบศรที่อยู่ไม่ไกล ข้อควรรู้คือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรแต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าก่อนขึ้นโบสถ์ และมาช่วงเช้าหรือบ่ายแก่จะถ่ายรูปสวย แดดไม่แรง คนไม่แน่น เดินชมได้เต็มที่

ถ้าใครชอบสวนดอกไม้ใหญ่ ๆ ถ่ายรูปได้ทั้งวันแบบไม่เบื่อ ดาษดา แกลเลอรี่ คือหมุดที่ต้องปักไว้ ที่นี่อยู่เชิงเขาใหญ่ฝั่งปราจีนบุรี ต.เนินหอม เป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรสยามดาษดา เขาใหญ่ ที่กินพื้นที่หลายร้อยไร่ จุดเด่นคือสวนดอกไม้ที่หมุนเวียนเปลี่ยนตามฤดู มีทั้งกล้วยไม้และไม้ดอกหลากสายพันธุ์จัดวางเป็นโซน ๆ คนรีวิวบ่อยว่า "เหมือนหลุดเข้าไปในเทพนิยาย" เดินถ่ายรูปเพลินจนลืมเวลา เหมาะกับครอบครัวพาผู้ใหญ่มาเที่ยว สายคาเฟ่ และคนที่อยากได้รูปสวย ๆ ลงโซเชียล

สิ่งที่ห้ามพลาดคือมุมสวนดอกไม้ตามธีมแต่ละฤดู โดยเฉพาะช่วงหน้าหนาวที่จัดเทศกาลดอกไม้ใหญ่ที่สุดของปี นอกจากนั้นยังมีทะเลสาบให้พายเรือ-ปั่นจักรยานชมรอบ ๆ จุดชมวิวหอเทวดา แปลงผักออร์แกนิก และคาเฟ่-ร้านอาหาร Bloom ริมน้ำให้นั่งพักจิบกาแฟ บางช่วงมีโชว์น้ำพุประกอบเพลงตอนเย็นที่หลายคนบอกว่าสวยจนควรอยู่รอ ส่วนโซนสัตว์เล็ก ๆ มีเปิดเป็นช่วง ๆ แนะนำเช็กกับเพจก่อนถ้าตั้งใจมาดูส่วนนี้โดยเฉพาะ

ค่าเข้าสำหรับคนที่ไม่ได้พักอยู่ราว 100–250 บาทแล้วแต่ฤดูกาลและช่วงเทศกาล เด็กเล็กมักได้ส่วนลดหรือเข้าฟรี งบต่อหัวรวมค่ากาแฟ-ขนมก็ยังถือว่าสบายกระเป๋าสำหรับทริปวันเดียว ทำเลขับจากกรุงเทพฯ ราว 140 กม. ประมาณ 2 ชั่วโมง ไป-กลับวันเดียวจบได้สบาย เปิดราว 09.00–18.00 น. (ศุกร์-อาทิตย์/วันหยุดปิดดึกขึ้นถึงราวหนึ่งทุ่ม) มาช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ จะแดดไม่แรงและถ่ายรูปสวยกว่า

ที่นี่ยอดนิยมเพราะรวมหลายอย่างไว้ในที่เดียว ทั้งสวนดอกไม้ คาเฟ่ มุมถ่ายรูป และอากาศเย็นสบายแบบเชิงเขา ข้อควรรู้นิดหน่อยคือพื้นที่กว้างมาก ใส่รองเท้าเดินสบาย ๆ พกร่ม/หมวกกันแดด และถ้าจะมาดูดอกไม้ให้พีกควรเล็งช่วงปลายฝน-หน้าหนาว เพราะดอกไม้จะแน่นและสีจัดที่สุด หมุดใน Google บางอันเป็นจุดเก่าที่ปิดไปแล้ว ให้กดหมุด "สยามดาษดา เขาใหญ่" จะพาเข้าถูกทาง

ถ้าอยากหนีความวุ่นวายในตัวเมืองปราจีนบุรีแบบไม่ต้องขับไกล วนพุทธอุทยานน้ำตกเขาอีโต้คือ "ป่าในเมือง" ที่เหมาะมาก อยู่เชิงเขาอีโต้ ต.เนินหอม เลี้ยวจากสี่แยกเนินหอมเข้าทางหลวง 33 ไปนิดเดียวก็ถึง ที่นี่รวมหลายอย่างไว้ในที่เดียว ทั้งอ่างเก็บน้ำจักรพงษ์กว้าง ๆ ที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ริเริ่ม น้ำตกเขาอีโต้ ลานหญ้าโล่ง ป่าร่ม และอากาศเย็นสบาย เหมาะกับคนที่อยากมาสูดอากาศ ปั่นจักรยาน พายคายัค หรือกางเต็นท์นอนริมน้ำแบบสบายกระเป๋า เป็นจุดที่คนปราจีนฯ และคนกรุงเทพฯ ชอบขับมาเที่ยววันหยุด

ไฮไลต์ที่ห้ามพลาดคือ "จุดชมวิวผาหินซ้อน" บนสันเขา ขับรถขึ้นไปได้เกือบถึง แล้วเดินต่อนิดเดียวตามลูกศรแดง ก็จะเจอเวิ้งหน้าผาเปิดโล่งที่มองเห็นเมืองและทุ่งกว้างสุดสายตา ลมเย็นตลอด คนส่วนใหญ่มาเก็บช่วงเย็นเพื่อรอพระอาทิตย์ตก วิวสวยจนหลายคนบอกว่าคุ้มกับการขับขึ้นมา ส่วนที่อ่างเก็บน้ำจักรพงษ์เด่นเรื่องต้นไม้ยืนต้นกลางน้ำที่ถ่ายรูปขึ้น มีเส้นทางปั่นจักรยานเลียบอ่าง และมุมนั่งชิลริมน้ำเงียบ ๆ

เรื่องงบสบายมาก เข้าฟรี มีกล่องรับบริจาคตามศรัทธา กางเต็นท์ริมอ่างก็ฟรีเช่นกัน (เตรียมอุปกรณ์มาเอง) พายคายัคชั่วโมงละราว 100 บาท มีร้าน "ปั่นในป่า คาเฟ่" ไว้นั่งจิบกาแฟ และห้องน้ำแยกชาย-หญิงสะอาด เวลาเปิดที่หลายแหล่งระบุคือราว 08:30–17:00 น. ส่วนผาหินซ้อนคนนิยมไปช่วงบ่ายแก่จนเย็น

ข้อควรรู้: น้ำตกจะสวยและมีน้ำเยอะช่วงหน้าฝน หน้าแล้งน้ำอาจน้อย ลานกางเต็นท์บางช่วงปิดปรับปรุงตามประกาศของเพจ ควรเช็กก่อนถ้าตั้งใจมานอน และถนนขึ้นผาหินซ้อนค่อนข้างชัน รถเก๋งขึ้นได้แต่ควรขับระวัง เสาร์-อาทิตย์คนเยอะและมีร้านค้าชาวบ้านมาตั้ง มาวันธรรมดาจะได้ความสงบกว่า

ถ้าขับรถเข้าเมืองปราจีนบุรีมาทางเขาอีโต้ จะเห็นองค์พระสีทองตั้งเด่นอยู่บนเนินแต่ไกล นั่นคือ "พระพุทธทวารวดีศรีปราจีน สิรินธรโลกนาถ" พระพุทธรูปปางนาคปรกที่ขึ้นชื่อว่าใหญ่ที่สุดในไทย หน้าตักกว้าง 14.9 เมตร สูงกว่า 34 เมตร ถอดแบบพุทธศิลป์สมัยทวารวดี ประดิษฐานอยู่ในวนพุทธอุทยานน้ำตกเขาอีโต้ ต.เนินหอม สร้างเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ในโอกาส 5 รอบ 60 พรรษา จากเงินบริจาคของชาวพุทธ ที่นี่เหมาะกับสายมูที่อยากมาสักการะ ควบกับคนที่ชอบเที่ยวธรรมชาติ เพราะได้ทั้งไหว้พระและขึ้นมาเปลี่ยนบรรยากาศบนเขาในทริปเดียว

ไฮไลต์ที่หลายรีวิวพูดถึงตรงกันคือ "ระเบียงชมวิวรอบองค์พระ" เดินรอบฐานแล้วมองออกไปเห็นเขาอีโต้เป็นป่าเขียวขจีทั้งผืน ลมเย็น ๆ ฟ้าโล่ง ๆ ถ่ายรูปกับองค์พระได้สวยทั้งมุมไกลที่เห็นเต็มองค์และมุมใกล้ใต้เศียรพญานาค 7 เศียร ทางขึ้นไม่ชันมาก สองข้างทางร่มรื่น บางช่วงเจอลิงกับกระรอกออกมาเดินให้เห็น พอมาถึงก็ไหว้พระ ทำบุญ นั่งพักรับลมบนเขาได้สบาย ๆ

เข้าชมฟรี ไม่มีค่าเข้า เปิดให้ขึ้นไปได้ทุกวันในช่วงกลางวัน แนะนำให้มาช่วงเช้าหรือเย็นแดดจะไม่แรง เพราะระเบียงรอบองค์พระเป็นที่โล่ง องค์พระอยู่ห่างจากตัวน้ำตกเขาอีโต้ราว 5 กิโลเมตร เลยนิยมเที่ยวรวมกันเป็นเส้นเดียว ไหว้พระเสร็จขับต่อไปเล่นน้ำตก แวะอ่างเก็บน้ำจักรพงษ์ หรือขึ้นจุดชมวิวผาหินซ้อนได้ในวันเดียว ทำเลอยู่ใกล้ตัวเมือง ขับจากกรุงเทพฯ ราว 2 ชั่วโมงนิด ๆ เลยเป็นจุดแวะยอดนิยมของคนเที่ยวปราจีนฯ-เขาใหญ่

ข้อควรรู้สักนิด ช่วงหลายปีก่อนองค์พระเคยถูกปล่อยทรุดโทรมจนเป็นข่าว แล้วทางจังหวัดเข้ามาเร่งบูรณะฟื้นฟู ปัจจุบันยังมีการปรับปรุงพื้นที่และก่อสร้างเพิ่มเป็นระยะ บางจุดรอบ ๆ อาจยังดูเป็นงานที่ทำต่อ ไม่ใช่วัดที่ตกแต่งเสร็จเนี้ยบทั้งหมด ใครเน้นมาไหว้พระเก็บวิวจะไม่ติดอะไร แต่ถ้าหวังสิ่งอำนวยความสะดวกครบ ๆ เผื่อใจไว้นิดหนึ่ง พกน้ำดื่ม หมวก ร่มขึ้นไปด้วยจะสบายกว่า

ถ้าใครชอบสายมูแบบมีงานศิลปะให้ดูด้วย ที่นี่คือหมุดที่ควรแวะ "พุทธอุทยานหลวงปู่สด วังพญานาค 4 ตระกูล" ที่ ต.บ้านนา อ.กบินทร์บุรี เป็นพุทธอุทยานกลางบึงน้ำที่ช่างเอ๋ (นายณรงค์ เพียรผักแว่น) ช่างปั้นท้องถิ่นค่อย ๆ ปลุกที่นารกร้างขึ้นมาด้วยมือตัวเองนานกว่าสิบปี จุดเด่นคือรูปปั้นหลวงปู่สดองค์ใหญ่ลอยเด่นอยู่กลางน้ำ ล้อมด้วยพญานาค 4 ตระกูล 4 สี ทั้งเขียว ทอง รุ้ง และดำ คนแถวนั้นเลยเรียกติดปากว่า "คำชะโนด 3" เหมาะกับคนที่มาไหว้ขอพร ครอบครัวที่อยากพาเด็กมาเดินเล่น และสายถ่ายรูปที่ตามรอยพญานาค

ห้ามพลาดคือเดินไหว้พญานาคให้ครบทั้ง 4 ตระกูลแล้วขอพร จากนั้นซื้ออาหารปลาไปให้ปลาช่อนอเมซอนตัวเขื่อง ๆ ในบึง สนุกดีและเด็ก ๆ ชอบมาก รอบ ๆ ยังมีแพะ มีห่านให้ดู มีสวนเล็ก ๆ ให้นั่งพัก รีวิวจริงหลายเสียงบอกตรงกันว่าบรรยากาศสงบ ร่มรื่นด้วยต้นไม้ อากาศเย็นสบาย และที่สำคัญคือสะอาด มีลานจอดรถและห้องน้ำพร้อม เสาร์-อาทิตย์มักมีโรงทานให้ร่วมบุญด้วย

เรื่องงบสบายมาก เข้าชมฟรี มีแค่ค่าสักการะหลวงปู่สดราว 20 บาท ที่เหลือเป็นไปตามกำลังศรัทธา ทำบุญได้ทั้งเงินสดและสแกน QR เปิดทุกวัน 08.00-17.00 น. ทำเลอยู่โซนกบินทร์บุรีฝั่งตะวันออกของปราจีนบุรี ขับรถสะดวก แต่ช่วงท้ายทางเข้าจะเป็นถนนลูกรังนิดหน่อย ค่อย ๆ ขับช้า ๆ ก็ถึงสบาย

ที่นี่ดังขึ้นเรื่อย ๆ เพราะเป็นทั้งที่ไหว้ขอพรพญานาคและที่ชมงานปั้นฝีมือช่างท้องถิ่นในที่เดียว ใครศรัทธาสายพญานาคหรืออยากขอเลขก็มากันไม่ขาด ข้อควรรู้คือควรมาช่วงเช้าถึงบ่ายเพราะปิด 17.00 น. แต่งกายสุภาพเพราะเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ และถ้ามาวันหยุดคนจะเยอะหน่อย เผื่อเวลาเดินชมและให้อาหารปลาให้เต็มที่

ถ้าพูดถึงของขึ้นชื่อสายผจญภัยของปราจีนบุรี คนพื้นที่จะนึกถึงล่องแก่งหินเพิงก่อนเลย จุดล่องอยู่บนแม่น้ำใสใหญ่ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ฝั่ง อ.นาดี เป็นการล่องเรือยางตามสายน้ำที่ไหลผ่านแก่งหินเป็นช่วงๆ ระยะทางประมาณ 4–5 กิโลเมตร ใช้เวลาราว 1.5–2 ชั่วโมง ระหว่างทางจะเจอแก่งหลายลูกเรียงต่อกัน ทั้งช่วงน้ำนิ่งให้พักหายใจ และช่วงน้ำเชี่ยวที่ต้องช่วยกันพายข้ามจังหวะ

ระดับความแรงของแก่งอยู่ที่เกรด 3-5 ตามมาตรฐานล่องแก่ง คือมีทั้งช่วงสนุกพอประมาณและช่วงที่ท้าทายจริง เสียงจากรีวิวจริงบอกตรงกันว่าตื่นเต้นแต่ยังคุมได้ เพราะทุกลำมีไกด์ประจำเรือคอยสั่งจังหวะพายและคุมทิศ มีเสื้อชูชีพและหมวกกันน็อกให้ครบทุกคน ก่อนลงน้ำจะมีการบรีฟวิธีพาย วิธีนั่ง และวิธีปฏิบัติตอนเรือพลิก แนะนำให้ฟังให้ดีและทำตามไกด์ จะปลอดภัยและสนุกขึ้นเยอะ

ฤดูที่เหมาะที่สุดคือหน้าฝน ช่วงราวกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน เพราะน้ำเยอะ แก่งมีชีวิตชีวา ได้อารมณ์ล่องแก่งเต็มที่ ส่วนหน้าแล้งน้ำจะน้อยจนบางช่วงงดให้บริการ ก่อนไปจึงควรโทรเช็กกับผู้ประกอบการล่วงหน้า ราคาแพ็กเกจล่องต่อคนอยู่ที่ประมาณ 400–600 บาท ขึ้นกับเจ้าและจำนวนคน บางที่รวมอุปกรณ์ รถรับส่งช่วงต้นทาง และของว่างมาด้วย เทียบราคากันหลายเจ้าก่อนจองได้

การเดินทางไป อ.นาดี จากตัวเมืองปราจีนบุรีขับรถราว 1 ชั่วโมง ส่วนใหญ่คนนิยมติดต่อแพ็กเกจกับรีสอร์ตหรือผู้ประกอบการล่องแก่งในพื้นที่ตำบลสำพันตา แล้วให้เขาจัดการเรื่องจุดลงน้ำให้ ข้อควรรู้คือหน้าฝนน้ำแรงและเปลี่ยนเร็ว ควรล่องกับเจ้าที่มีไกด์จริงและอุปกรณ์ครบเท่านั้น ของมีค่าและมือถือควรเก็บกันน้ำหรือฝากไว้ เพราะเปียกแน่นอน และถ้าฝนตกหนักจนน้ำหลาก เจ้าหน้าที่อาจสั่งงดล่องเพื่อความปลอดภัย

ถ้าได้ยินคำว่า "หิ่งห้อย" แล้วนึกว่าต้องนั่งเรือเข้าป่าโกงกางไกล ๆ ที่นี่จะเปลี่ยนความคิดทันที เพราะ "ดินแดนหิ่งห้อยนับแสน" อยู่ในสวนป่าของค่ายพรหมโยธี (กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์ฯ) กลางเมืองปราจีนบุรี ห่างกรุงเทพฯ ราว 100 กม. ขับรถชั่วโมงเศษก็ถึง ที่พิเศษคือกองทัพเปิดสวนป่าให้คนทั่วไปเข้าชมฟรี และเป็นปรากฏการณ์ที่มีปีละครั้งช่วงหน้าฝน (ราวมิถุนายน–กรกฎาคม) เหมาะกับครอบครัวที่อยากพาเด็กดูธรรมชาติจริง ๆ และคู่รักที่อยากได้บรรยากาศโรแมนติกเงียบ ๆ

ไฮไลต์คือม่านแสงสีเหลืองทองวิบวับของหิ่งห้อย 2 ชนิด คือ หิ่งห้อยทุ่งป้อมใหญ่กับหิ่งห้อยแว่นฟ้าอินโดจีน ที่มารวมตัวกันนับแสนตัวตามแนวต้นไม้ริมลำธาร เสียงจากรีวิวจริงบอกตรงกันว่า "หิ่งห้อยเยอะมาก" และบางคนถึงกับใช้คำว่ามหัศจรรย์เพราะทั้งป่ามืดสว่างพราวเหมือนไฟกะพริบ ช่วงพีคจริง ๆ คือหัวค่ำราว 18.30–20.30 น. (บางปีบอกชมได้ยาวถึงราว 3 ทุ่ม) ถ้ามาดึกกว่านั้นหิ่งห้อยจะเริ่มบินสูงขึ้นไปบนยอดไม้ มาเร็วหน่อยจึงได้เห็นแบบใกล้ตา

เรื่องค่าใช้จ่ายสบายมาก เพราะเข้าชมฟรี มีที่จอดรถรองรับ และมีทหารนำของที่ระลึกอย่างพวงกุญแจหิ่งห้อยเรืองแสงมาขายเล็ก ๆ น้อย ๆ ทำเลอยู่ริมทางหลวงหมายเลข 33 เส้นเก่า ตำบลไม้เค็ด พิกัดปักหมุด Google Maps ได้ตรง สอบถามช่วงเปิดแต่ละปีได้ที่ 0-3757-0030 หรือเพจเฟซบุ๊ก "ดินแดนหิ่งห้อย ปราจีนฯ" เพราะวันเปิด-ปิดขยับตามสภาพอากาศและปริมาณฝนของปีนั้น ๆ

ข้อควรรู้ที่สำคัญที่สุด: ห้ามจับหิ่งห้อยเด็ดขาด ห้ามเปิดไฟฉาย ไฟรถ หรือไฟมือถือ และถ่ายรูปห้ามเปิดแฟลช เพราะแสงไฟรบกวนการกะพริบและระบบนิเวศของมันโดยตรง รวมถึงไม่ควรพ่นสเปรย์กันยุงหรือน้ำหอม ปล่อยให้ตาค่อย ๆ ปรับกับความมืดแล้วจะเห็นชัดขึ้นเอง แนะนำใส่กางเกงขายาวกันยุง เข้าห้องน้ำให้เรียบร้อยก่อนถึงจุดชม และเดินกันเงียบ ๆ ทั้งเพื่อมารยาทต่อคนอื่นและเพื่อไม่ให้รบกวนหิ่งห้อย เท่านี้ก็ได้ภาพป่ากลางคืนที่พราวไปทั้งผืนแบบที่หาดูได้ยาก

ตลาดนัดคนเดินปราจีนบุรี หรือถนนคนเดินกลางเมืองปราจีนฯ คือจุดนัดพบช่วงเย็นย่ำของคนเมือง อยู่ในเขตเทศบาลเมืองปราจีนบุรี แถวถนนราษฎรดำริต่อเนื่องถนนปราจีนตคาม ใจกลางเมืองเก่าใกล้แม่น้ำบางปะกง พอแดดเริ่มร่ม ร้านรถเข็นและแผงของกินก็ทยอยกางร่มเรียงยาวสองฝั่งทาง กลายเป็นที่เดินเล่นกินเพลินแบบสบายกระเป๋า เหมาะกับคนที่เพิ่งเลิกงาน ครอบครัวพาลูกมาเดิน หรือนักเดินทางที่อยากปิดท้ายวันด้วยมื้อค่ำง่าย ๆ ไม่ต้องแต่งตัว

ไฮไลต์คือของกินสตรีตฟู้ดที่รวมกันหลากหลายในที่เดียว ทั้งกับข้าวถุง อาหารตามสั่ง ของทอด ปิ้งย่าง ขนมหวานไทย ๆ และเครื่องดื่มเย็นชื่นใจ เดินไปชิมไป เลือกหิ้วกลับบ้านก็ได้ นอกจากของกินยังมีโซนเสื้อผ้า ของใช้ ของฝาก และมุมถ่ายรูปเก็บบรรยากาศตลาดยามเย็น จุดที่หลายคนชอบคือได้เดินรับลมเย็น ๆ จากทางแม่น้ำ บรรยากาศสบาย ๆ ไม่เร่งรีบ จากข่าวท้องถิ่นช่วงที่มีโครงการคนละครึ่ง คนแน่นตลาดต่อคิวสแกนจ่ายกันคึกคัก สะท้อนว่าเป็นตลาดที่คนในพื้นที่ใช้ชีวิตจริง ไม่ใช่ตลาดจัดฉากสำหรับนักท่องเที่ยว

เรื่องงบไม่ต้องห่วง เดินเข้าฟรี ของกินส่วนใหญ่หลักสิบถึงราว ฿50–150 ก็อิ่ม พกเงินสดและเหรียญย่อยมาด้วยจะคล่องตัวกว่า เพราะหลายแผงเป็นร้านเล็ก ทำเลอยู่กลางเมืองเดินทางง่าย จอดรถแถวย่านเทศบาลแล้วเดินต่อได้ ช่วงที่คนเยอะที่สุดคือเย็นย่ำถึงหัวค่ำ ประมาณบ่ายสามจนถึงสองทุ่ม

ข้อควรรู้: วันและเวลาเปิดของแต่ละโซนอาจสลับกันบ้างตามรอบตลาด (บางช่วงมีนัดคลองถม/ตลาดมือสองเสริมเข้ามา) แนะนำเผื่อมาช่วงเย็นต้น ๆ จะได้ของครบและไม่ต้องเบียดมาก พกร่มหรือเสื้อบางมาเผื่อแดดบ่ายและฝนหน้าฝน แล้วค่อย ๆ เดินชิมไปเรื่อย ๆ เป็นวิธีเที่ยวตลาดนี้ที่ลงตัวที่สุด

ที่วัดต้นโพธิ์ศรีมหาโพธิ ต.โคกปีบ อ.ศรีมโหสถ มีต้นโพธิ์ต้นใหญ่ที่ถือกันว่าเก่าแก่ที่สุดในเมืองไทย ลำต้นแผ่กว้าง รากเกาะดินเป็นปึกแผ่น ร่มเงาแผ่คลุมลานวัดทั้งลาน คนปราจีนนับเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่จังหวัด ใครผ่านมาทางนี้มักแวะลงมาไหว้และเดินดูต้นโพธิ์สักรอบ เพราะหาดูต้นที่อายุขนาดนี้ได้ไม่ง่าย

เรื่องเล่าที่ผูกกับต้นนี้คือเชื่อกันว่ามีอายุกว่า 2,000 ปี และหน่อพันธุ์นำมาจากต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่พุทธคยา ประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นที่ที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ จึงไม่ใช่แค่ต้นไม้ใหญ่ธรรมดา แต่มีความหมายทางความเชื่อและประวัติศาสตร์ติดมาด้วย เสียงจากรีวิวจริงหลายคนบอกว่าบรรยากาศเงียบสงบ เหมาะมานั่งพักใจ บางคนคาดหวังความอลังการแล้วรู้สึกว่าเรียบง่ายกว่าที่คิด แต่ถ้ามาด้วยใจอยากไหว้สักการะก็จะได้ความสงบกลับไป

กิจกรรมหลักคือเข้าไปกราบไหว้พระประธานในวัด สักการะต้นพระศรีมหาโพธิ์ และเดินชมรอบโคนต้นที่มีศาลาและจุดปิดทองให้ทำบุญตามศรัทธา ใช้เวลาไม่นาน ประมาณครึ่งชั่วโมงถึงหนึ่งชั่วโมงก็ทั่ว จุดเด่นอีกอย่างคืออยู่ในเขตเมืองโบราณศรีมโหสถ ซึ่งเป็นเมืองเก่าสมัยทวารวดี ใกล้กันมีโบราณสถานสระมรกตที่เป็นสระน้ำศักดิ์สิทธิ์โบราณ เที่ยวต่อเนื่องในทริปเดียวได้สบาย เหมาะกับคนชอบสายวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์

วัดเข้าฟรี เปิดให้เข้าช่วงกลางวันตามเวลาวัดทั่วไป ประมาณ 06:00–18:00 น. แต่งกายสุภาพตามธรรมเนียมการเข้าวัด การเดินทางจากตัวเมืองปราจีนบุรีขับรถไป อ.ศรีมโหสถ ราว 30–40 นาที มีที่จอดรถในวัด ถ้าวางแผนดีแนะนำให้รวมกับสระมรกตและจุดอื่นในเมืองโบราณศรีมโหสถไว้ในรอบเดียว จะคุ้มค่าการเดินทางและได้เห็นรากเมืองเก่าของปราจีนบุรีไปพร้อมกัน