เดินทางไป & เที่ยวใน
เลย (+เชียงคาน) ยังไงดี

รถทัวร์เป็นวิธียอดนิยมที่สุดในการไปเลยจากกรุงเทพฯ ถ้าไม่ได้ขับรถไปเอง รถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 มีทั้งบริษัทเดินรถของ บขส. และเอกชนวิ่งเส้นกรุงเทพฯ-เลยและกรุงเทพฯ-เชียงคาน หลายเที่ยวเป็นรถกลางคืน ออกช่วงเย็นถึงค่ำแล้วถึงปลายทางตอนเช้า ทำให้ประหยัดทั้งค่าที่พักหนึ่งคืนและเวลากลางวัน ราคาตั๋วอยู่ราว 500-800 บาทต่อเที่ยวแล้วแต่ชั้นของรถ รถชั้นดี (VIP หรือ ป.1) ที่นั่งกว้างและเอนได้มากจะแพงกว่าเล็กน้อยแต่นั่งสบายกว่าในระยะทางไกลขนาดนี้

อีกทางเลือกคือรถตู้ร่วมบริการที่ค่าตั๋วถูกกว่าราว 400-500 บาท ใช้เวลาใกล้เคียงกันและมักวิ่งกลางวัน เหมาะกับคนที่ไม่ชอบนอนบนรถ ข้อควรรู้คือทั้งรถทัวร์และรถตู้ใช้เวลาเดินทางราว 8-10 ชั่วโมงตามสภาพจราจรและจำนวนจุดจอด ควรเผื่อเวลาและเตรียมของใช้ระหว่างทาง หมอน ผ้าห่มบาง ๆ และยาแก้เมารถถ้าไม่ชินทางเขาช่วงใกล้ถึง ที่สำคัญคือช่วงหน้าหนาว วันหยุดยาว และเทศกาลตั๋วเต็มเร็วมาก โดยเฉพาะเที่ยวตรงถึงเชียงคาน ควรจองล่วงหน้าหลายวันหรือเป็นสัปดาห์ และถ้ารถลงที่ตัวเมืองเลยแต่จะไปเชียงคานต่อ ให้เผื่อเวลาต่อรถอีกราวหนึ่งชั่วโมงครึ่ง

ถ้ามีเวลาน้อยและงบพอไหว การบินคือทางเลือกที่ถึงเลยเร็วที่สุด เที่ยวบินภายในประเทศจากดอนเมืองมาลงที่ท่าอากาศยานเลย (รหัสสนามบิน LOE) ใช้เวลาบินราวหนึ่งชั่วโมง เทียบกับการนั่งรถทัวร์ทั้งคืนแล้วต่างกันมาก สนามบินเลยเป็นสนามบินภูมิภาคขนาดเล็ก อยู่ห่างจากตัวเมืองเลยเพียงราว 5 กิโลเมตร ลงเครื่องแล้วนั่งรถเข้าเมืองได้เร็ว เหมาะกับคนที่อยากใช้วันหยุดสุดสัปดาห์ให้คุ้มโดยไม่ต้องเสียเวลาไปกับการเดินทางทางไกล

ข้อที่ต้องวางแผนคือจำนวนเที่ยวบินต่อวันมีไม่มาก และบางช่วงตารางบินอาจปรับลดหรืองดตามฤดูกาลและความต้องการ จึงควรเช็กตารางบินและจองล่วงหน้า โดยเฉพาะหน้าหนาวซึ่งเป็นไฮซีซันของเลยที่ตั๋วเต็มเร็วและราคาสูงขึ้น ราคาตั๋วผันผวนมากตั้งแต่หลักพันต้น ๆ ไปจนถึงหลายพันบาทต่อเที่ยว จองยิ่งเร็วยิ่งได้ราคาดี อีกเรื่องที่ต้องเผื่อคือเมื่อถึงสนามบินแล้ว ในพื้นที่ไม่มีบริการเรียกรถผ่านแอปอย่าง Grab ให้พึ่งพาแบบในเมืองใหญ่ ควรติดต่อรถรับส่งของที่พัก จองรถเช่ารับที่สนามบิน หรือสอบถามรถรับจ้างท้องถิ่นไว้ล่วงหน้า และถ้าตั้งใจเที่ยวหลายจุดที่อยู่คนละอำเภอ การบินมาถึงเร็วก็ยังต้องจับคู่กับการเช่ารถหรือเหมารถอยู่ดี เพราะจุดเที่ยวในเลยกระจายไกลกันมาก

สำหรับคนที่ชอบเดินทางด้วยรถไฟ ต้องรู้ก่อนว่าเลยไม่มีทางรถไฟเข้าถึง วิธีที่ทำได้คือนั่งรถไฟสายอีสานจากกรุงเทพฯ ไปลงที่สถานีขอนแก่นหรืออุดรธานี ซึ่งเป็นเมืองใหญ่ที่มีขบวนรถไฟผ่านหลายเที่ยวต่อวัน แล้วจึงต่อรถทัวร์หรือรถตู้เข้าตัวเมืองเลยอีกทอด ระยะจากขอนแก่นหรืออุดรมายังเลยอยู่ราว 2.5 ถึง 3 ชั่วโมงโดยรถ ตัวรถไฟมีให้เลือกหลายชั้น ตั้งแต่ที่นั่งพัดลม ที่นั่งปรับอากาศ ไปจนถึงตู้นอนสำหรับขบวนกลางคืน ค่าโดยสารจึงกว้างตั้งแต่หลักร้อยถึงหลักพันตามชั้นและประเภทขบวน

เสน่ห์ของการไปแบบนี้คือได้บรรยากาศรถไฟและมีโอกาสแวะเที่ยวเมืองอื่นในอีสานอย่างขอนแก่นหรืออุดรก่อนต่อไปเลย เหมาะกับคนที่วางทริปยาวและสนุกกับการเดินทางเป็นช่วง ๆ ข้อที่ต้องยอมรับตรง ๆ คือเมื่อรวมเวลานั่งรถไฟกับเวลารอต่อรถและนั่งรถเข้าเลยแล้ว มักใช้เวลารวมนานกว่าการนั่งรถทัวร์ตรงจากกรุงเทพฯ และมีขั้นตอนต่อรถเพิ่ม จึงไม่ใช่ทางเลือกที่เร็วหรือสะดวกที่สุดสำหรับคนที่แค่อยากไปเลยให้ถึงไว แต่คุ้มถ้าตั้งใจให้การเดินทางเป็นส่วนหนึ่งของทริป ควรจองตั๋วรถไฟล่วงหน้าโดยเฉพาะตู้นอนและช่วงวันหยุด และเช็กเวลารถต่อจากขอนแก่น/อุดรเข้าเลยไว้ก่อน เพื่อไม่ให้ไปถึงสถานีตอนที่รถเข้าเลยหมดรอบแล้ว

ถ้าตั้งใจเที่ยวเลยให้ครบหลายจุด การเช่ารถขับเองมักเป็นวิธีที่สะดวกและคุ้มที่สุด เพราะจุดเที่ยวหลักของเลยอยู่คนละมุมของจังหวัด เชียงคานอยู่ทางเหนือติดแม่น้ำโขง ภูกระดึงอยู่ทางใต้ ส่วนภูเรือ ภูป่าเปาะ และด่านซ้ายอยู่ทางตะวันตก การเดินทางระหว่างจุดเหล่านี้ด้วยรถสาธารณะทำได้ยากและกินเวลามาก เพราะไม่มีรถประจำทางที่วิ่งเชื่อมทุกจุดและ Grab ก็แทบเรียกไม่ได้ การมีรถของตัวเองจึงทำให้ออกเดินทางตอนไหนก็ได้ ไปทันช่วงเวลาสวย ๆ อย่างทะเลหมอกยามเช้าหรือพระอาทิตย์ตกริมโขง มีบริษัทรถเช่าทั้งที่สนามบินเลยและในตัวเมือง หลายเจ้ารับ-คืนรถที่สนามบินได้ เริ่มทริปได้ทันทีหลังลงเครื่อง

ค่าเช่ารถเก๋งหรือรถอเนกประสงค์อยู่ราว 1,000 ถึง 1,500 บาทต่อวัน ยังไม่รวมน้ำมันและประกัน ถ้ามากันหลายคนหารต่อหัวแล้วมักถูกกว่าการเหมารถหรือจ้างรถท้องถิ่นเป็นวัน ๆ สิ่งที่ต้องเตรียมและระวังคือถนนขึ้นเขาในเลยหลายเส้นชันและคดเคี้ยว โดยเฉพาะทางขึ้นภูเรือและเส้นไปภูป่าเปาะ คนขับควรคุ้นกับการขับทางเขาและเช็กสภาพรถ โดยเฉพาะเบรกและยาง ก่อนออกเดินทาง ตามกฎหมายต้องมีใบขับขี่ และควรทำประกันชั้นที่คุ้มครองเต็ม ก่อนรับรถให้ถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันเก็บไว้เป็นหลักฐานสภาพรถ และช่วงหน้าหนาวที่เป็นไฮซีซัน รถเช่าอาจถูกจองหมดเร็ว ควรจองล่วงหน้าพร้อมกับที่พัก

ในตัวเมืองเชียงคาน วิธีเที่ยวที่เข้ากับบรรยากาศสโลว์ไลฟ์ที่สุดคือการเช่าจักรยานหรือมอเตอร์ไซค์ ร้านเช่าและเกสต์เฮาส์หลายแห่งตามถนนชายโขงและถนนคนเดินมีบริการให้ ราคาจักรยานอยู่ราว 100 ถึง 150 บาทต่อวัน ส่วนมอเตอร์ไซค์หรือสกูตเตอร์อยู่ราว 200 ถึง 300 บาทต่อวัน จักรยานเหมาะกับการปั่นเลียบแม่น้ำโขงในตอนกลางวันที่ถนนยังเงียบ ชมบ้านไม้เก่าและแวะร้านกาแฟไปเรื่อย ๆ ส่วนมอเตอร์ไซค์คล่องตัวกว่าและพาไปจุดใกล้เคียงนอกเมืองได้สะดวก เช่น แก่งคุดคู้ที่อยู่ห่างออกไปราวสามถึงสี่กิโลเมตร หรือขึ้นไปยังจุดชมวิวภูทอก

สิ่งที่ต้องเข้าใจคือทางเลือกนี้เหมาะกับการเที่ยวในเชียงคานและรอบ ๆ เท่านั้น ไม่ได้เหมาะสำหรับการข้ามอำเภอไปภูกระดึง ภูเรือ หรือด่านซ้าย ซึ่งอยู่ห่างออกไปหลายสิบกิโลเมตรและมีทางขึ้นเขา ถ้าตั้งใจเที่ยวหลายโซนควรใช้รถเช่าแบบสี่ล้อหรือเหมารถแทน สำหรับคนที่จะขี่มอเตอร์ไซค์ ควรมีใบขับขี่ให้ถูกประเภท สวมหมวกกันน็อกทุกครั้งเพราะเป็นกฎหมายและปลอดภัยกว่า ขับด้วยความระวังโดยเฉพาะช่วงถนนคนเดินตอนเย็นที่มีคนเดินหนาแน่น และถ่ายรูปสภาพรถรอบคันก่อนรับรถไว้กันปัญหาตอนคืน หากไม่ชินการขับมอเตอร์ไซค์ การปั่นจักรยานหรือเดินเที่ยวในเมืองก็เพียงพอสำหรับเชียงคานที่เป็นเมืองเล็กอยู่แล้ว

ในเลยและเชียงคานมีรถสองแถวและรถโดยสารท้องถิ่นวิ่งตามเส้นทางหลักในตัวเมืองและบางสายเชื่อมระหว่างอำเภอ ค่าโดยสารถูก เริ่มต้นราว 20 ถึง 60 บาทต่อคนในเส้นทางหลัก เหมาะกับคนงบประหยัดที่เที่ยวในตัวเมืองหรือเดินทางตามเส้นที่มีรถวิ่งอยู่แล้ว และไม่รีบร้อน จุดที่ต้องเข้าใจก่อนวางแผนคือระบบขนส่งสาธารณะในเลยมีจำกัด รถสองแถววิ่งจำกัดเส้นทางและเวลา ส่วนใหญ่ให้บริการช่วงกลางวัน ตกเย็นถึงค่ำรถจะน้อยลงมากหรือหมด และไม่ได้วิ่งเข้าถึงจุดเที่ยวธรรมชาติที่อยู่ลึกหรือบนเขาอย่างภูกระดึง ภูเรือ หรือภูป่าเปาะ

อีกเรื่องสำคัญที่ทำให้เลยต่างจากเมืองท่องเที่ยวใหญ่คือบริการเรียกรถผ่านแอปอย่าง Grab แทบไม่มีในพื้นที่ ให้เรียกสะดวกแบบในกรุงเทพฯ ภูเก็ต หรือเชียงใหม่ ดังนั้นถ้าจะไปจุดที่รถสองแถวไม่ถึง ทางเลือกคือเหมารถท้องถิ่นหรือรถรับจ้าง ซึ่งต้องต่อราคากันก่อนและมักคิดเป็นหลักร้อยขึ้นไปตามระยะทางและความห่างของจุดหมาย ถ้าเที่ยวหลายจุดในหลายวัน การเหมารถเป็นเที่ยว ๆ อาจสะสมค่าใช้จ่ายจนแพงกว่าการเช่ารถขับเองด้วยซ้ำ สรุปคือรถสองแถวและรถท้องถิ่นคุ้มถ้าเที่ยวเฉพาะในเมืองหรือเส้นทางหลักในเวลากลางวัน แต่ถ้าตั้งใจตระเวนจุดธรรมชาติที่อยู่คนละอำเภอ การมีรถส่วนตัวหรือเช่ารถจะสะดวกและคุ้มกว่าชัดเจน ควรสอบถามคนที่พักหรือคนท้องถิ่นเรื่องสายรถและเวลาก่อนวางแผนแต่ละวัน