เที่ยวมหาสารคาม
เดินทางยังไงดี

รถทัวร์เป็นวิธีที่คนมามหาสารคามนิยมที่สุด เพราะถูกและวิ่งตรงเข้าตัวเมืองพอดี ไม่ต้องต่อรถหลายทอดเหมือนการนั่งรถไฟที่ต้องลงขอนแก่นก่อน รถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ในกรุงเทพฯ มาลงที่สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดมหาสารคามซึ่งอยู่ในเมือง เดินทางต่อเข้าที่พักได้สะดวก มีผู้ให้บริการหลายเจ้าวิ่งสายนี้หลายรอบต่อวัน ทั้งชั้นปรับอากาศทั่วไปที่เริ่มราวสี่ร้อยบาท และรถ VIP 32 ที่นั่งที่กว้างเอนสบายกว่าในราคาสูงขึ้นมาหน่อย เลือกได้ตามงบและความสบายที่ต้องการ บางเจ้ายังมีสายที่วิ่งผ่านมหาสารคามต่อไปร้อยเอ็ดหรือเข้าตัวเมืองผ่านขอนแก่น เช็กปลายทางให้ตรงก่อนซื้อตั๋ว

ระยะทางกรุงเทพฯ–มหาสารคามราวสี่ร้อยเจ็ดสิบกิโลเมตร ใช้เวลาราวเจ็ดถึงเก้าชั่วโมงแล้วแต่จุดจอดและสภาพจราจร มีทั้งรอบกลางวันและรอบกลางคืน รอบดึกที่ออกราวสามทุ่มถึงสี่ทุ่มเป็นรอบที่คนเลือกเยอะ เพราะนั่งหลับมาตื่นเช้าถึงพอดี ได้เที่ยวเต็มวันโดยไม่เสียวันเดินทางและยังประหยัดค่าที่พักไปหนึ่งคืน จองตั๋วล่วงหน้าได้ผ่านเว็บจองตั๋วออนไลน์หรือซื้อที่เคาน์เตอร์หมอชิต 2 ช่วงวันหยุดยาวและเทศกาลควรจองล่วงหน้าเพราะที่เต็มเร็ว ข้อที่ต้องเผื่อคือเวลาบนถนนคาดเดายากกว่าในวันที่จราจรหนาแน่น และถึงสถานีแล้วถ้าที่พักอยู่ไกลย่านกลางเมืองก็ต้องต่อรถอีกที เผื่อค่ารถส่วนนี้ไว้ด้วย

เรื่องสำคัญที่ต้องรู้ก่อนวางแผนคือ มหาสารคามไม่มีสถานีรถไฟเป็นของตัวเอง ทางรถไฟสายอีสานไม่ผ่านตัวจังหวัด ใครตั้งใจนั่งรถไฟมาจึงต้องลงที่สถานีรถไฟขอนแก่น ซึ่งเป็นจุดรถไฟที่ใกล้มหาสารคามที่สุด ขอนแก่นอยู่บนเส้นทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือที่ปรับเป็นทางคู่แล้ว มีขบวนจากกรุงเทพฯ ผ่านหลายรอบทั้งกลางวันและกลางคืน เลือกชั้นที่นั่งได้ตามงบและความสบาย พอลงที่ขอนแก่นแล้วต้องต่อรถเข้ามหาสารคามอีกทอด ระยะทางราวเจ็ดสิบกิโลเมตร ใช้เวลาราวหนึ่งชั่วโมง มีทั้งรถทัวร์และรถตู้สายขอนแก่น–มหาสารคามวิ่งบ่อย ค่ารถต่อเข้าเมืองอยู่หลักร้อย

วิธีนี้เหมาะกับคนที่ชอบบรรยากาศรถไฟหรืออยากแวะเที่ยวขอนแก่นสักวันก่อนค่อยต่อเข้ามหาสารคาม แต่ข้อที่ต้องเผื่อคือต้องต่อรถอีกทอดและมีเวลารอต่อรถ รวมแล้วมักใช้เวลานานกว่าและยุ่งกว่าการนั่งรถทัวร์ตรงเข้าตัวเมืองในคราวเดียว ถ้าจุดหมายคือมหาสารคามล้วน ๆ การนั่งรถทัวร์ตรงจากหมอชิต 2 จะสะดวกกว่า แต่ถ้าอยากได้ประสบการณ์รถไฟหรือมีแผนเที่ยวขอนแก่นพ่วงอยู่แล้ว การลงขอนแก่นแล้วต่อรถก็เป็นทางที่ลงตัว วางเวลาต่อรถให้ดีและเช็กรอบรถตู้สายขอนแก่น–มหาสารคามล่วงหน้าจะช่วยลดเวลารอ

ถ้าตั้งใจจะเที่ยวจุดเด่นของมหาสารคามให้ครบ การเช่ารถขับเองแทบเป็นสิ่งจำเป็น เพราะไฮไลต์ส่วนใหญ่อยู่นอกเมืองและไม่มีรถสาธารณะเข้าถึงดีนัก โดยเฉพาะพระธาตุนาดูนซึ่งเป็นพุทธมณฑลอีสาน อยู่ที่อำเภอนาดูนทางใต้ ห่างตัวเมืองราวหกสิบห้ากิโลเมตร เป็นจุดหมายหลักที่คนตั้งใจมาดู เส้นทางนี้ถ้าไม่มีรถของตัวเองจะเที่ยวลำบากมากเพราะต้องต่อรถหลายทอดและรถท้องถิ่นมีรอบจำกัด ส่วนเมืองเก่าโกสุมพิสัยและวังปลาริมแม่น้ำชีอยู่ทางฝั่งตะวันตกห่างราวยี่สิบแปดกิโลเมตร ใกล้กว่าและแวะได้ง่ายกว่า การมีรถของตัวเองทำให้จัดลูปเที่ยวได้ตามใจและแวะกินแวะเที่ยวจุดเล็ก ๆ ระหว่างทางได้ คุ้มเป็นพิเศษถ้ามากันเป็นกลุ่มหรือครอบครัวเพราะหารค่าต่อหัวแล้วถูกลง ร้านเช่ารถในเมืองมีหลายเจ้า รถเก๋งเล็กเริ่มราวเจ็ดร้อยถึงเก้าร้อยบาทต่อวัน ส่วน SUV หรือกระบะเจ็ดที่นั่งอยู่ราวหนึ่งพันสองร้อยถึงหนึ่งพันแปดร้อยบาทต่อวัน ส่วนใหญ่รวมประกันชั้น 1 และเติมน้ำมันเต็มถังตอนรับรถ

ข้อที่ต้องเตรียมคือ ใช้ใบขับขี่และบัตรประชาชนหรือพาสปอร์ต บางเจ้าไม่เก็บเงินมัดจำ ควรถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันก่อนรับรถทุกครั้งเป็นหลักฐานสภาพรถ ตรวจยางและเบรกให้เรียบร้อย ตัวเมืองมหาสารคามไม่ใหญ่ รถไม่ค่อยติดและหาที่จอดง่าย ถนนออกต่างอำเภอเป็นทางหลวงสภาพดี ขับสบาย แต่เส้นทางไปนาดูนค่อนข้างยาว ควรเติมน้ำมันให้พอเพราะปั๊มบางช่วงห่างกัน วางเส้นทางให้ดีจะประหยัดทั้งเวลาและน้ำมัน เพราะนาดูนอยู่ทางใต้ ส่วนโกสุมพิสัยอยู่ทางตะวันตก จัดคนละวันจะไม่ต้องขับย้อนไปมา หรือถ้าจะรวมนาดูนกับจุดใกล้เคียงในวันเดียวก็ออกเช้าหน่อยจะเที่ยวได้สบาย

ถ้าไม่อยากขับรถเองแต่ก็อยากออกไปเที่ยวจุดที่รถสาธารณะไปไม่ถึง การเรียก Grab ในเมืองหรือเหมาแท็กซี่เป็นรายวัน เป็นทางสายกลางที่สะดวก ในเขตเมืองมหาสารคามเรียกรถผ่านแอปได้ ค่าโดยสารระยะสั้นในเมืองอยู่หลักร้อย รู้ราคาก่อนขึ้นและไม่ต้องต่อรอง เหมาะเวลาถือสัมภาระหรือไปย่านที่สองแถวไม่ผ่าน ส่วนคนที่อยากไปพระธาตุนาดูนหรือโกสุมพิสัยแบบไม่ขับเอง สามารถเหมารถพร้อมคนขับเป็นวันได้ ตกลงราคาและจุดที่จะแวะให้ชัดก่อนออกเดินทาง คนขับท้องถิ่นรู้เส้นทางและช่วยแนะนำจุดแวะได้ดี

ข้อที่ต้องเผื่อคือ รถในแอปที่มหาสารคามยังมีไม่หนาแน่นเท่าเมืองใหญ่ ช่วงเวลาคนน้อยหรือตกค่ำอาจต้องรอนานหรือเรียกไม่ติด ควรเผื่อเวลาไว้และมีเบอร์รถรับจ้างสำรอง ส่วนการเหมารถไปนาดูนซึ่งอยู่ไกลราวหกสิบห้ากิโลเมตร ราคาจะขึ้นกับระยะทางและจำนวนจุดที่แวะ เมื่อคิดเป็นวันแล้วมักแพงกว่าการเช่ารถขับเองถ้าเที่ยวหลายจุด แต่แลกมากับความสบายที่ไม่ต้องขับและไม่ต้องหาที่จอด ทางที่ดีคือถามราคาเหมากับหลายเจ้าหรือให้ที่พักช่วยแนะนำคนขับที่ไว้ใจได้ ตกลงราคารวมค่าน้ำมันและจุดแวะให้จบก่อนออกเดินทางทุกครั้ง วิธีนี้เหมาะกับคนที่เที่ยวไม่กี่จุดและมากันไม่กี่คน ถ้าเที่ยวหลายวันหลายจุดการเช่ารถขับเองจะคุ้มกว่า

เมื่อมาถึงมหาสารคามแล้ว การเที่ยวเฉพาะในตัวเมืองไม่จำเป็นต้องเช่ารถก็ได้ เพราะของในเมืองอย่างมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พิพิธภัณฑ์ ตลาด และย่านคาเฟ่-ของกินอยู่ใกล้กัน นั่งรถสั้น ๆ ก็ถึง ตัวเลือกท้องถิ่นในเมืองมีรถสองแถวประจำเส้นทางที่ถูกที่สุด วิ่งตามเส้นทางหลักเชื่อมตลาด สถานีขนส่ง ย่านมหาวิทยาลัย และชุมชน ค่าโดยสารในเมืองอยู่หลักสิบต่อคน โบกขึ้นตามทางแล้วจ่ายตอนลง เมืองนี้เป็นเมืองมหาวิทยาลัย จึงมีร้านเช่ามอเตอร์ไซค์รอบ มมส อยู่หลายเจ้า ราคาราววันละสองร้อยถึงสามร้อยบาท เป็นทางที่นักศึกษาและนักท่องเที่ยวใช้กันเยอะเพราะคล่องตัว จอดง่าย และเข้าซอยได้ทั่ว เหมาะกับการเที่ยวคาเฟ่และจุดในเมืองที่กระจายตัว

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือ สองแถวมีสายและเวลาให้บริการจำกัด ส่วนใหญ่วิ่งช่วงกลางวันถึงเย็น ตกค่ำรถจะน้อยลงมากและไม่ได้วิ่งเข้าทุกซอยหรือทุกจุดเที่ยว ถ้าที่พักอยู่นอกเส้นทางหลักอาจต้องต่อรถหรือเดินเพิ่ม ควรถามราคาก่อนขึ้นทุกครั้งเพราะบางเส้นทางคิดเหมา อีกทางที่ใช้ได้ในเมืองคือแอปเรียกรถซึ่งช่วยให้รู้ราคาก่อนขึ้นและไม่ต้องต่อรอง แต่ทั้งหมดนี้เหมาะกับการเที่ยวในเมืองและรอบมหาวิทยาลัยเป็นหลัก ถ้าจะออกไปพระธาตุนาดูนหรือโกสุมพิสัยที่อยู่นอกเมือง ยังต้องพึ่งรถเช่าหรือเหมารถอยู่ดี การเช่ามอเตอร์ไซค์พอไหวสำหรับโกสุมพิสัยที่ใกล้กว่าถ้าขับเป็นและระวังเรื่องความปลอดภัย แต่นาดูนที่ไกลราวหกสิบห้ากิโลเมตรควรใช้รถยนต์จะสบายและปลอดภัยกว่า