เที่ยว
หนองคาย เดินทางยังไง

รถไฟสายอีสานสายเหนือ (สายกรุงเทพฯ–หนองคาย) วิ่งยาวมาสุดปลายทางที่สถานีรถไฟหนองคายซึ่งอยู่กลางเมืองพอดี ข้อได้เปรียบคือลงรถไฟแล้วเข้าเขตเมืองได้เลย ต่อสองแถว สามล้อ หรือเรียกรถไปที่พักในระยะใกล้ ไม่ต้องเดินทางไกลจากขอบเมืองแบบบางจังหวัด การเดินทางกรุงเทพฯ–หนองคายใช้เวลาราว 10–11 ชั่วโมงแล้วแต่ประเภทขบวน มีให้เลือกหลายชั้นตั้งแต่รถนั่งพัดลมราคาประหยัด รถนั่งปรับอากาศ ไปจนถึงตู้นอนปรับอากาศที่หลายคนชอบ เพราะขึ้นตอนค่ำที่กรุงเทพฯ แล้วนอนยาวไปตื่นเช้าถึงหนองคายพอดี ช่วยประหยัดค่าที่พักหนึ่งคืนไปในตัว

ข้อดีของรถไฟคือราคาถูกและได้บรรยากาศการเดินทางที่เพลิน เห็นวิวชนบทอีสานยาวไปจนสุดชายแดนโขง เหมาะกับคนที่ไม่รีบและอยากได้ประสบการณ์มากกว่าความเร็ว อีกกลุ่มที่นิยมใช้รถไฟคือคนที่จะข้ามไปเวียงจันทน์ต่อ เพราะมีขบวนช่วงสั้นข้ามสะพานมิตรภาพจากสถานีหนองคายไปฝั่งลาวด้วย ข้อที่ต้องเผื่อใจคือใช้เวลานานกว่าเครื่องบินหลายเท่า และขบวนอาจล่าช้าได้บ้างตามสภาพการเดินรถ

ที่นั่งตู้นอนซึ่งเป็นที่นิยมมักเต็มเร็วในช่วงวันหยุดยาว จึงควรจองล่วงหน้าผ่านระบบจองตั๋วของการรถไฟ เลือกชั้นและเตียงบน-ล่างได้ตามต้องการ พอถึงสถานีหนองคายแล้ว ถ้าที่พักอยู่ริมโขงหรือย่านตลาดท่าเสด็จก็ต่อรถระยะสั้นได้สะดวก คนที่วางแผนจะเที่ยวริมโขงหลายอำเภอควรเผื่อว่ารถไฟส่งถึงแค่ในเมือง จุดที่ไกลออกไปต้องต่อรถหรือเช่ารถเพิ่ม

รถทัวร์เป็นทางเลือกยอดนิยมสำหรับคนงบประหยัด รถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต (กรุงเทพฯ) มาลงที่สถานีขนส่งหนองคาย ใช้เวลาราว 9–10 ชั่วโมง มีบริษัทเดินรถหลายเจ้าและหลายชั้นให้เลือก ตั้งแต่รถ ป.1 ปรับอากาศไปจนถึงรถ VIP ที่นั่งกว้างเอนสบาย หลายรอบเป็นรถกลางคืนที่ออกช่วงค่ำแล้วถึงหนองคายตอนเช้า ช่วยประหยัดทั้งเวลากลางวันและค่าที่พักหนึ่งคืนคล้ายกับตู้นอนรถไฟ เหมาะกับคนที่หลับบนรถได้และอยากคุมงบ

อีกรูปแบบที่ใช้กันมากคือรถตู้เชื่อมอุดรธานี–หนองคาย เพราะสองเมืองอยู่ใกล้กันเพียงราว 55 กิโลเมตร รถตู้และรถโดยสารวิ่งไป-กลับกันถี่ ใช้เวลาราวชั่วโมงเดียว คนที่บินลงสนามบินอุดรจึงนิยมต่อรถตู้เข้าหนองคายต่อ หรือคนที่อยู่หนองคายก็นั่งรถตู้เข้าไปเที่ยว-ทำธุระที่อุดรได้สบาย ค่าโดยสารช่วงนี้ไม่แพงและมีรอบให้เลือกตลอดวัน เหมาะกับการเดินทางระยะสั้นที่ไม่อยากขับรถเอง

ข้อดีของรถทัวร์และรถตู้คือราคาย่อมเยาและมีรอบให้เลือกมาก ส่วนข้อที่ต้องเผื่อใจคือการนั่งรถยาวข้ามคืนจากกรุงเทพฯ อาจเมื่อยล้า โดยเฉพาะถ้าเลือกชั้นรถที่เบาะไม่เอนมาก และเวลาถึงจริงขึ้นกับสภาพการจราจร ควรเลือกบริษัทเดินรถที่น่าเชื่อถือ ดูรีวิวเรื่องความตรงเวลาและสภาพรถก่อนจอง เก็บสัมภาระมีค่าติดตัวไว้บนรถเสมอ และเผื่อเวลาต่อรถเข้าที่พักหลังลงที่สถานีขนส่ง

หนองคายไม่มีสนามบินพาณิชย์ของตัวเอง คนที่อยากถึงเร็วจึงนิยมบินลงสนามบินอุดรธานี (รหัส UTH) ซึ่งเป็นสนามบินใหญ่ที่สุดของอีสานตอนบน มีเที่ยวบินกรุงเทพฯ–อุดรธานีหลายเที่ยวต่อวันจากทั้งดอนเมืองและสุวรรณภูมิ ใช้เวลาบินราวชั่วโมงเดียว ข้อได้เปรียบคือเลือกเวลาบินได้ยืดหยุ่นและตั๋วมีให้เทียบหลายสายการบิน เมื่อลงเครื่องที่อุดรแล้วจึงค่อยต่อรถเข้าหนองคาย ซึ่งอยู่ห่างกันเพียงราว 55 กิโลเมตร หรือขับรถราว 1 ชั่วโมง ระยะนี้ถือว่าใกล้เมื่อเทียบกับการรอเที่ยวบินตรงที่มีน้อย

วิธีต่อรถจากสนามบินอุดรเข้าหนองคายมีหลายทาง ทั้งบริการรถตู้/รถโดยสารสายอุดร–หนองคายที่มีรอบถี่ การเรียกแท็กซี่หรือรถผ่านแอป และการรับรถเช่าที่สนามบินเพื่อขับเข้าหนองคายเองซึ่งสะดวกถ้าจะเที่ยวริมโขงหลายจุดต่อ บางที่พักในหนองคายมีบริการรถรับส่งจากสนามบินอุดรให้ด้วยเมื่อแจ้งล่วงหน้า ทางเลือกนี้เหมาะกับคนที่ให้ความสำคัญกับเวลาและมาจากเมืองไกล เพราะรวมแล้วยังเร็วกว่านั่งรถไฟหรือรถทัวร์ข้ามคืนมาก

สิ่งที่ต้องวางแผนคือเผื่อเวลาช่วงเชื่อมต่อระหว่างลงเครื่องกับต่อรถเข้าหนองคาย โดยเฉพาะถ้าเที่ยวบินถึงดึกซึ่งรถสาธารณะอาจน้อยลง ควรเช็กรอบรถตู้สายอุดร–หนองคายหรือจองรถรับส่งไว้ล่วงหน้า และควรเทียบราคาตั๋วเครื่องหลายสายการบินพร้อมจองแต่เนิ่น ๆ โดยเฉพาะช่วงวันหยุดยาวหรือเทศกาลที่คนเดินทางเยอะ ตั๋วเต็มเร็วและราคาขึ้น

ถ้าแผนเที่ยวมีจุดริมโขงหลายอำเภอ การเช่ารถยนต์ขับเองมักคุ้มและสบายที่สุด เพราะเสน่ห์ของหนองคายกระจายไปตามถนนเลียบแม่น้ำโขงที่ทอดยาว ทั้งจุดชมวิวริมโขงในเมือง ศาลาแก้วกู่ (อุทยานเทวาลัย) วัดริมน้ำ ตลาดริมโขง ไปจนถึงอำเภอไกลอย่างสังคมที่วิวสวยแต่รถสาธารณะเข้าไม่ถึง การมีรถส่วนตัวทำให้แวะได้ตามใจและจับเวลาแสงเช้า-เย็นริมโขงได้พอดี มีบริษัทรถเช่าทั้งที่สนามบินอุดรและในตัวเมือง หลายเจ้ารับ-คืนรถที่สนามบินได้ ทำให้คนที่บินลงอุดรเริ่มทริปได้ทันทีตั้งแต่ออกจากสนามบิน

การเช่ารถคุ้มขึ้นอีกเมื่อมากันเป็นกลุ่มหรือครอบครัว เพราะหารค่าต่อหัวแล้วมักถูกกว่าการเรียกรถเป็นเที่ยว ๆ ไปจุดไกลทั้งวัน ทั้งยังได้แอร์เย็น เก็บสัมภาระได้ และแวะจุดเล็ก ๆ ริมทางได้ตามใจ ข้อที่ต้องเตรียมคือต้องมีใบขับขี่ที่ถูกต้อง (ชาวต่างชาติควรมีใบขับขี่สากล IDP) และควรทำประกันให้คุ้มครองเหมาะสม เพราะถนนเลียบโขงบางช่วงแคบและมีทางโค้งเลาะแม่น้ำ รวมถึงทางเข้าหมู่บ้านที่ต้องระวังรถสวนและมอเตอร์ไซค์

ก่อนรับรถให้ถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันเก็บไว้เป็นหลักฐานสภาพรถ ตรวจยางและเบรกให้เรียบร้อย เติมน้ำมันให้พอสำหรับระยะทางไป-กลับเพราะปั๊มในอำเภอไกลมีห่างกัน และเผื่อเวลาขับกลับก่อนค่ำเพราะถนนเลียบโขงบางช่วงไฟน้อยและมืดเร็ว ใครที่คิดจะขับรถเช่าข้ามไปฝั่งลาวควรเช็กเงื่อนไขกับบริษัทรถเช่าก่อน เพราะรถเช่าในไทยหลายเจ้าไม่อนุญาตให้นำข้ามแดน

เสน่ห์อย่างหนึ่งของหนองคายคืออยู่ติดชายแดนลาวและข้ามไปเวียงจันทน์ เมืองหลวงของลาว ได้ง่าย ผ่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาวแห่งที่ 1 ซึ่งอยู่ใกล้ตัวเมืองหนองคาย หลายคนจึงวางแผนเที่ยวสองประเทศในทริปเดียว เที่ยวริมโขงฝั่งหนองคายแล้วข้ามไปเดินเล่นเวียงจันทน์ ชมประตูชัยปะตูไซ พระธาตุหลวง วัดสำคัญ และตลาดของฝากฝั่งลาว การข้ามด่านต้องผ่านขั้นตอนตรวจคนเข้าเมืองทั้งฝั่งไทยและฝั่งลาว เพราะการข้ามสะพานเดินข้ามเองไม่ได้ จึงต้องใช้บริการรถโดยสารข้ามสะพานหรือรถที่ได้รับอนุญาตวิ่งข้าม แล้วต่อรถเข้าตัวเมืองเวียงจันทน์อีกทอด

สิ่งที่ต้องเตรียมให้พร้อมคือเอกสารเดินทาง คนไทยและนักท่องเที่ยวหลายสัญชาติเข้าลาวได้ แต่เงื่อนไขวีซ่าและระยะเวลาพำนักต่างกันตามสัญชาติ ควรเช็กกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือสถานทูตลาวล่วงหน้าว่าต้องขอวีซ่าก่อนหรือขอที่ด่านได้ ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง และเตรียมพาสปอร์ตที่มีอายุเหลือเพียงพอ ช่วงวันหยุดยาวหรือเทศกาลด่านจะคนเยอะและคิวยาว ควรเผื่อเวลาให้มากและไปแต่เช้า

เรื่องเงินก็ต้องวางแผน เพราะฝั่งลาวใช้เงินกีบเป็นหลัก บางร้านรับเงินบาทหรือเงินดอลลาร์แต่เรตอาจไม่ดีเท่าแลกเป็นกีบ ควรเตรียมเงินสดและเช็กว่าบัตร/แอปที่ใช้อยู่รองรับการใช้จ่ายในลาวหรือไม่ สำหรับคนที่ไม่อยากยุ่งกับขั้นตอนเอง มีทัวร์แบบไป-กลับเวียงจันทน์ในวันเดียวที่จัดรถ ไกด์ และดูแลเรื่องข้ามด่านให้ ซึ่งสะดวกสำหรับผู้ที่ข้ามแดนครั้งแรกหรือมีเวลาจำกัด

ในตัวเมืองหนองคาย รถสองแถวเป็นวิธีเดินทางที่ถูกที่สุด วิ่งตามเส้นทางประจำเชื่อมจุดสำคัญอย่างตลาดท่าเสด็จ ถนนริมโขง ย่านตัวเมือง และสถานีขนส่ง ค่าโดยสารในเส้นทางหลักอยู่ระดับหลักสิบบาทต่อคน ขึ้นได้เลยโดยโบกตามทาง บอกจุดหมายก่อนขึ้น แล้วจ่ายเงินสดตอนลง เหมาะกับคนงบประหยัดที่เที่ยวในเมืองระยะใกล้และไม่รีบ ได้สัมผัสบรรยากาศท้องถิ่นริมโขงแบบที่แอปเรียกรถให้ไม่ได้ ส่วนสามล้อและตุ๊กตุ๊กมีให้เรียกตามตลาดและจุดท่องเที่ยว สะดวกสำหรับระยะใกล้ที่สองแถวไม่ผ่าน แต่ต้องตกลงราคาก่อนขึ้นทุกครั้ง

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือ สองแถววิ่งจำกัดเส้นทางและเวลา ส่วนใหญ่ให้บริการช่วงกลางวันถึงเย็น ตกค่ำรถจะน้อยลงมาก และไม่ได้วิ่งเข้าทุกซอยหรือทุกจุด ถ้าที่พักหรือจุดที่จะไปอยู่นอกเส้นทางหลักอาจต้องต่อรถหรือเดินเพิ่ม ที่สำคัญคือสองแถวและสามล้อเหมาะกับการเที่ยวในเขตเมืองเท่านั้น ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับไปจุดริมโขงไกลนอกเมืองอย่างศาลาแก้วกู่ที่อยู่นอกตัวเมืองหรืออำเภอชายโขงที่ห่างออกไป จุดเหล่านั้นควรเช่ารถหรือเหมารถแทน

สำหรับสามล้อและตุ๊กตุ๊กควรถามราคาให้ชัดและต่อรองก่อนขึ้น หนองคายเป็นเมืองเล็กระยะทางในเมืองไม่ไกล ราคาจึงไม่ควรสูงเกินจริง ถ้าไม่อยากต่อราคา ลองสอบถามที่พักว่ามีบริการรถรับส่งหรือแนะนำคนขับประจำได้ไหม หลายที่พักริมโขงมีข้อมูลสองแถวสายที่ผ่านและเวลาวิ่ง ช่วยให้วางแผนเที่ยวในเมืองได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องเหมารถทั้งวัน