เดินทางใน
ปัตตานียังไงดี

สำหรับคนที่มาจากกรุงเทพฯ หรือเมืองไกล ๆ วิธีที่เร็วที่สุดคือบินลงที่สนามบินหาดใหญ่ (รหัส HDY) ในจังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นสนามบินที่มีเที่ยวบินเข้าออกมากที่สุดของภาคใต้ตอนล่าง มีทั้งสายการบินต้นทุนต่ำและสายการบินปกติบินตรงจากกรุงเทพฯ หลายรอบต่อวัน จุดที่ต้องเข้าใจให้ชัดตั้งแต่แรกคือ ปัตตานีไม่มีสนามบินของตัวเอง เมื่อลงที่หาดใหญ่แล้วต้องต่อรถเข้าปัตตานีอีกราวหนึ่งชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมงตามการจราจร จึงควรเผื่อเวลาช่วงต่อรถไว้ในแผนเดินทางด้วย โดยเฉพาะถ้าลงเที่ยวบินช่วงเย็นหรือดึก

ทางเลือกต่อรถจากสนามบินเข้าปัตตานีมีหลายแบบ ตั้งแต่รถแชร์แวนหรือรถตู้ที่วิ่งรับส่งระหว่างหาดใหญ่กับปัตตานี ไปจนถึงการเหมารถหรือจองรถรับส่งล่วงหน้าที่ไปส่งถึงที่พักในตัวเมืองได้เลย ถ้ามากันหลายคนการเหมารถมักคุ้มและสะดวกกว่า เพราะไม่ต้องต่อหลายทอดและได้คนขับที่รู้เส้นทาง แนะนำให้จองรถรับส่งล่วงหน้าไว้จะอุ่นใจกว่ามายืนหารถหน้างาน และเช่นเดียวกับการเดินทางในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่างทั่วไป ควรวางแผนเวลาเดินทางให้ถึงที่พักก่อนค่ำ และตรวจสอบข้อมูลการเดินทางในพื้นที่ล่าสุดจากแหล่งที่เชื่อถือได้ก่อนออกเดินทาง

รถไฟสายใต้เป็นทางเลือกที่มีเสน่ห์สำหรับคนที่ชอบการเดินทางช้า ๆ และไม่รีบ ข้อดีของปัตตานีคือมีสถานีโคกโพธิ์อยู่ในเขตจังหวัด (อำเภอโคกโพธิ์) ทำให้รถไฟเป็นตัวเลือกที่เข้าถึงพื้นที่ได้จริง ขบวนที่วิ่งลงใต้มีทั้งรถด่วนพิเศษ ตู้นอน และรถชั้นปกติ ให้เลือกตามงบและความสบายที่ต้องการ เสน่ห์ของรถไฟคือได้บรรยากาศระหว่างทางแบบที่เครื่องบินให้ไม่ได้ และถ้าเลือกขบวนกลางคืนแบบตู้นอน ก็ช่วยประหยัดค่าที่พักไปได้หนึ่งคืนในตัว

ข้อที่ต้องรู้คือ สถานีโคกโพธิ์อยู่นอกตัวเมืองปัตตานี เมื่อลงแล้วต้องต่อรถเข้าตัวเมืองอีกทอด อาจเป็นสองแถว มอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือเหมารถ ควรวางแผนช่วงต่อรถและสอบถามรอบเวลาไว้ล่วงหน้า อีกเรื่องคือรถไฟใช้เวลาเดินทางนานกว่าเครื่องบินมาก เส้นกรุงเทพฯ-ภาคใต้ตอนล่างกินเวลาหลายชั่วโมงถึงข้ามคืน จึงเหมาะกับคนที่มองว่าการเดินทางเป็นส่วนหนึ่งของทริป มากกว่าคนที่อยากถึงเร็ว ช่วงวันหยุดยาวตั๋วตู้นอนเต็มไว ควรจองล่วงหน้าผ่านระบบของการรถไฟหรือช่องทางที่เชื่อถือได้ และตรวจสอบตารางเดินรถและข้อมูลการเดินทางในพื้นที่ล่าสุดก่อนออกเดินทางทุกครั้ง

ถ้ากำลังหาวิธีมาปัตตานีแบบประหยัดที่สุด รถทัวร์และรถตู้จากกรุงเทพฯ คือคำตอบ รถส่วนใหญ่ออกจากสถานีขนส่งสายใต้ใหม่ (ตลิ่งชัน) มีทั้งรถทัวร์ปรับอากาศชั้นต่าง ๆ และรถตู้ร่วมบริการ วิ่งลงมาลงที่หาดใหญ่และบางเจ้าไปถึงตัวเมืองปัตตานี ราคาถูกกว่าตั๋วเครื่องบินพอสมควร และขนสัมภาระได้เยอะกว่า เหมาะกับคนที่งบจำกัด นักศึกษาที่กลับบ้าน หรือคนที่อยากประหยัดค่าเดินทางไปลงกับค่าที่พักและของกินแทน

สิ่งที่ต้องเตรียมใจคือ ระยะทางกรุงเทพฯ ถึงปัตตานีไกลมาก การเดินทางด้วยรถกินเวลายาวข้ามคืน ส่วนใหญ่รถจะออกช่วงเย็นถึงค่ำแล้วถึงปลายทางตอนเช้า จึงควรเลือกที่นั่งที่เอนได้สบายและเผื่อพักผ่อนบนรถ เลือกบริษัทเดินรถที่น่าเชื่อถือ มีรีวิวเรื่องความตรงเวลาและความปลอดภัย เช็กให้ชัดว่ารถลงที่หาดใหญ่หรือเข้าถึงตัวเมืองปัตตานี เพราะถ้าลงหาดใหญ่ก็ยังต้องต่อรถเข้าเมืองอีกทอดเหมือนกรณีเครื่องบิน พกของมีค่าติดตัว ดูแลสัมภาระของตัวเองตลอดทาง และตรวจสอบข้อมูลการเดินทางในพื้นที่ล่าสุดก่อนออกเดินทางด้วย

จุดเที่ยวหลายแห่งของปัตตานีอยู่นอกตัวเมือง ทั้งวัดช้างให้ในอำเภอโคกโพธิ์ ที่เป็นวัดสำคัญของภาคใต้ มัสยิดกรือเซะ และหาดต่าง ๆ ริมทะเลอ่าวไทย จุดเหล่านี้กระจายกันและระยะไกลเกินกว่าจะเดินหรือใช้รถสาธารณะให้ทั่ว การเช่ารถขับเองจึงเป็นวิธีที่อิสระและยืดหยุ่นที่สุด อยากแวะจุดไหน อยู่นานแค่ไหน จัดคิวเที่ยวเองได้ มีบริษัทเช่ารถทั้งที่สนามบินหาดใหญ่และในตัวเมือง หลายเจ้ารับรถที่สนามบินได้เลย ราคาราว 900–1,500 บาทต่อวันตามรุ่นรถ ยังไม่รวมน้ำมัน ต้องมีใบขับขี่และควรทำประกันให้คุ้มครองเต็ม ก่อนรับรถถ่ายรูปรอบคันเก็บไว้เป็นหลักฐานสภาพรถ

สำหรับคนที่ไม่อยากขับเอง อีกทางที่สะดวกคือเหมารถพร้อมคนขับท้องถิ่นที่รู้เส้นทางและจุดเที่ยว ช่วยวางแผนเส้นทางในวันเดียวได้คล่อง ตกลงราคาและจุดที่จะไปให้ชัดก่อนออกเดินทาง ไม่ว่าจะขับเองหรือเหมารถ แนะนำให้วางแผนเส้นทางล่วงหน้า เผื่อเวลาเดินทางระหว่างจุด และเช็กข้อมูลการเดินทางในพื้นที่ล่าสุดจากแหล่งที่เชื่อถือได้ก่อนไป เพื่อจัดแผนให้เหมาะกับสถานการณ์ วางแผนกลับเข้าที่พักก่อนค่ำจะสบายใจกว่า

พอถึงตัวเมืองปัตตานีแล้ว การเที่ยวในเมืองพึ่งรถสองแถว มอเตอร์ไซค์รับจ้าง และแอป Grab เป็นหลัก เพราะปัตตานีไม่มีรถไฟฟ้าหรือรถเมล์แบบเมืองใหญ่ รถสองแถวในเมืองวิ่งตามเส้นทางหลักเชื่อมย่านสำคัญในราคาถูก ส่วนมอเตอร์ไซค์รับจ้างเหมาะกับระยะสั้น ๆ ที่อยากถึงไว จอดตามวินหรือหน้าตลาด ตกลงราคาก่อนขึ้นได้เลย ทั้งสองแบบเป็นวิธีท้องถิ่นที่ราคาย่อมเยาและคล่องตัวสำหรับการเที่ยวเป็นจุด ๆ ในตัวเมือง

สำหรับคนที่อยากได้ความสะดวกและรู้ราคาก่อนขึ้น Grab ใช้งานได้ในปัตตานี เห็นราคาก่อนกดเรียกและไม่ต้องต่อรอง เหมาะเวลากลับที่พักตอนค่ำ ถือของหนัก หรือไม่อยากต่อราคา ข้อจำกัดที่ต่างจากเมืองใหญ่คือ จำนวนรถ Grab ในปัตตานีมีน้อยกว่า ช่วงเวลาเร่งด่วนหรือดึก ๆ อาจต้องรอนานหรือหารถยาก ทางที่ดีคือเผื่อเวลาไว้ และถ้าอยู่ในย่านที่มีวินมอเตอร์ไซค์หรือสองแถวผ่าน ก็ใช้เป็นตัวเลือกสำรองได้ สำหรับจุดเที่ยวนอกเมืองอย่างวัดช้างให้หรือหาด รถในเมืองเหล่านี้เข้าไม่ทั่ว ควรใช้รถเช่าหรือเหมารถแทน สรุปคือใช้สามแบบนี้ผสมกันตามสถานการณ์ จะเที่ยวในตัวเมืองปัตตานีได้คล่องโดยไม่ต้องมีรถส่วนตัว และควรวางแผนกลับที่พักก่อนค่ำเช่นเดิม