เที่ยว
สมุทรสาคร (มหาชัย) เดินทางยังไงดี

สิ่งที่ทำให้มหาชัยต่างจากเมืองใกล้กรุงอื่น ๆ คือมีรถไฟสายวงเวียนใหญ่-มหาชัย ซึ่งเป็นช่วงต้นของทางรถไฟสายแม่กลอง วิ่งจากสถานีวงเวียนใหญ่ฝั่งธนบุรี ผ่านตลาดพลู จอมทอง บ้านขอม มาสุดปลายทางที่สถานีมหาชัยที่อยู่ติดตลาดกลางเมืองสมุทรสาครพอดี คนที่ไม่มีรถจึงนั่งรถไฟขบวนนี้จากฝั่งธนมาลงกลางเมืองมหาชัยได้เลย ระหว่างทางได้เห็นวิถีชานเมือง เรือกสวน และบ้านเรือนริมทางรถไฟที่รถยนต์มองไม่เห็น พอลงที่สถานีมหาชัยก็เดินเข้าตลาดมหาชัย ท่าเรือ และย่านริมแม่น้ำท่าจีนได้ในไม่กี่ก้าว ค่าตั๋วถูกมากแค่หลักสิบต้น ๆ ต่อเที่ยว ทำให้เป็นทางเลือกที่ทั้งประหยัดและได้ประสบการณ์นั่งรถไฟท้องถิ่นไปในตัว

ข้อที่ต้องเข้าใจคือรถไฟสายนี้มีขบวนเป็นรอบและไม่ได้ถี่เหมือนรถไฟฟ้าในเมือง ควรเช็กตารางเวลาเดินรถทั้งขาไปและขากลับให้ดีก่อนวางแผน โดยเฉพาะรอบสุดท้ายของวัน จะได้ไม่ตกรถไฟกลับ อีกเรื่องคือปลายทางของขบวนนี้อยู่แค่ฝั่งมหาชัย ถ้าจะเที่ยวต่อไปฝั่งท่าฉลอมหรือไปแม่กลองต้องข้ามเรือและต่อรถไฟอีกช่วง (แม่กลอง-บ้านแหลม) ซึ่งเป็นคนละขบวน ไม่ได้วิ่งต่อกันตรง ๆ และรถไฟพาไปได้แค่ตัวเมือง จุดชายทะเลอย่างนาเกลือหรือปากอ่าวยังต้องพึ่งรถอยู่ดี สำหรับคนไม่มีรถที่เน้นเที่ยวในเมืองมหาชัยและอยากได้บรรยากาศรถไฟท้องถิ่น สายวงเวียนใหญ่-มหาชัยคือทางเลือกที่ลงตัวและมีเสน่ห์เฉพาะตัว

เพราะมหาชัยอยู่ปลายถนนพระราม 2 ต่อจากฝั่งธนบุรีลงมา การนั่งรถตู้หรือรถบัสที่วิ่งบนพระราม 2 จึงเป็นทางเลือกยอดนิยมของคนไม่มีรถที่อยากเข้าเมืองมหาชัยเร็วและยืดหยุ่นเรื่องเวลากว่ารถไฟ มีรถตู้และรถบัสประจำทางออกจากจุดในกรุงเทพ (เช่น ฝั่งบางแค-ตากสิน หรือจุดต่อรถแถวพระราม 2) วิ่งตรงเข้ามหาชัยใช้เวลาราวชั่วโมงเดียวในสภาพจราจรปกติ ค่าโดยสารอยู่หลักสิบถึงราวร้อยต้น ๆ ต่อเที่ยวแล้วแต่ต้นทาง ข้อดีคือออกบ่อยกว่ารถไฟและไม่ต้องยึดตารางเดินรถตายตัวมากนัก ลงในตัวเมืองมหาชัยแล้วเดินเข้าตลาด ท่าเรือ หรือต่อสองแถว/มอเตอร์ไซค์รับจ้างไปจุดเที่ยวได้ เหมาะกับคนที่มาแบบไป-กลับวันเดียวมากินอาหารทะเลและเดินเล่นในเมือง

ข้อที่ต้องเตรียมใจคือถนนพระราม 2 ขึ้นชื่อเรื่องรถติดและงานก่อสร้างที่ยืดเยื้อ โดยเฉพาะช่วงชั่วโมงเร่งด่วนเช้า-เย็นและวันหยุดที่คนกรุงเทพลงไปเที่ยวทะเลฝั่งนี้ เวลาที่ใช้จริงอาจนานกว่าชั่วโมงพอสมควร ควรเผื่อเวลาและเช็กสภาพจราจรก่อนออก อีกเรื่องคือรถตู้-รถบัสพาไปได้แค่ตัวเมืองมหาชัยและตามแนวถนนหลัก จุดชายทะเลที่กระจายอยู่ไกลอย่างนาเกลือ สะพานแดง และปากอ่าวยังต้องต่อรถหรือเรียกรถอีกทอด สำหรับคนไม่มีรถที่เน้นเที่ยวในเมืองและอยากเข้าถึงเร็ว รถตู้/รถบัสบนพระราม 2 สะดวกและคุ้มค่า แต่ถ้าจะเก็บจุดชายทะเลด้วย ควรวางแผนต่อรถในพื้นที่หรือใช้รถส่วนตัวแทน

เพราะมหาชัยอยู่ห่างกรุงเทพแค่ราวชั่วโมงเดียวบนถนนพระราม 2 การขับรถเองจึงสะดวกและยืดหยุ่นที่สุดสำหรับคนที่อยากเก็บหลายจุดในทริปเดียว โดยเฉพาะจุดชายทะเลที่รถสาธารณะไปไม่ถึง ตัวเมืองมหาชัย ตลาด และท่าเรือขับเข้าไปถึงได้ตรง แต่เสน่ห์จริง ๆ ของสมุทรสาครฝั่งทะเลอย่างนาเกลือที่เรียงเป็นแปลงกว้างริมถนน สะพานแดงจุดชมวิวปากแม่น้ำ และปากอ่าวที่เป็นแนวป่าชายเลนและหมู่บ้านประมง กระจายอยู่ตามเส้นเลียบชายฝั่งที่ห่างจากตัวเมืองและไม่มีรถประจำทางวิ่งผ่านสะดวก การมีรถของตัวเองทำให้แวะจุดเหล่านี้ได้ตามใจ จอดถ่ายรูปนาเกลือ นั่งกินอาหารทะเลริมทะเล และไล่เก็บวัดริมน้ำได้ในวันเดียว ยิ่งมากันหลายคนยิ่งคุ้มเพราะหารค่าน้ำมันต่อหัวถูกลงและไม่ต้องเสียเวลารอต่อรถหลายทอด

ข้อที่ต้องเตรียมใจคือถนนพระราม 2 ขึ้นชื่อเรื่องงานก่อสร้างที่ยืดเยื้อและรถติดหนัก โดยเฉพาะเช้า-เย็นวันธรรมดาและช่วงวันหยุดที่คนกรุงเทพลงไปเที่ยวทะเลฝั่งนี้กันมาก เวลาที่ใช้จริงอาจนานกว่าชั่วโมงพอสมควร ควรเผื่อเวลาและเช็กเส้นทางก่อนออก อีกเรื่องคือเส้นเลียบชายฝั่งไปนาเกลือ-ปากอ่าวบางช่วงเป็นถนนเล็กผ่านชุมชนและบ่อเลี้ยง ควรขับช้าและระวังทางแคบ ที่จอดตามจุดชมวิวและร้านริมทะเลช่วงวันหยุดอาจเต็ม ควรไปถึงก่อนช่วงคนเยอะ สำหรับคนที่ไม่มีรถส่วนตัวก็เช่ารถจากกรุงเทพขับมาเองได้ แต่ต้องมีใบขับขี่และคุ้นการขับบนพระราม 2 ที่จราจรหนาแน่น สำหรับทริปที่อยากเก็บทั้งเมืองมหาชัยและจุดชายทะเลให้ครบ การขับรถเองมักลงตัวเรื่องเวลาและความยืดหยุ่นได้ดีที่สุด

สมุทรสาครเป็นเมืองปากแม่น้ำท่าจีน ตัวเมืองมหาชัยอยู่ริมแม่น้ำฝั่งหนึ่ง ส่วนท่าฉลอม ชุมชนประมงเก่าแก่ที่ถือเป็นสุขาภิบาลแห่งแรกของไทยอยู่อีกฝั่ง การข้ามไปมาระหว่างสองฝั่งจึงพึ่งเรือข้ามฟาก ซึ่งเป็นทั้งวิธีเดินทางและประสบการณ์ในตัวเอง จากท่าเรือแถวตัวเมืองมหาชัยมีเรือข้ามแม่น้ำท่าจีนไปฝั่งท่าฉลอม-บ้านแหลม ใช้เวลาข้ามไม่กี่นาที ค่าข้ามหลักหน่วยถึงหลักสิบบาทต่อคน ทำให้ข้ามไปเดินเล่นตลาดท่าฉลอม ดูวิถีประมง แพปลา และวัดริมน้ำฝั่งนั้นได้สะดวก ระหว่างข้ามได้เห็นเรือประมง แพ และบรรยากาศปากแม่น้ำที่เป็นเอกลักษณ์ของเมืองมหาชัย เป็นช่วงสั้น ๆ ที่ให้ภาพเมืองประมงชัดที่สุด

ข้อที่ควรรู้ก่อนวางแผนคือเรือข้ามฟากเดินเรือเป็นรอบและมีช่วงเวลาให้บริการ ส่วนใหญ่วิ่งถี่ช่วงกลางวันถึงหัวค่ำ ตกดึกเรือน้อยลงหรือหยุด จึงควรเช็กเวลาและวางแผนขากลับให้ทัน อย่าเพลินจนตกเรือรอบท้าย ๆ อีกเรื่องคือเรือข้ามฟากที่นี่เป็นเรือท้องถิ่นเรียบง่าย บางท่ารับทั้งคนและมอเตอร์ไซค์ ควรระวังตอนขึ้น-ลงโดยเฉพาะถ้าถือสัมภาระ ทำตามที่คนคุมเรือบอกจะปลอดภัยกว่า ช่วงวันหยุดคนข้ามเยอะอาจต้องรอรอบถัดไปหรือต่อคิวลงเรือ สำหรับคนที่อยากเที่ยวท่าฉลอมและสัมผัสวิถีปากแม่น้ำท่าจีน เรือข้ามฟากเป็นส่วนหนึ่งของทริปที่หลีกเลี่ยงไม่ได้และเป็นเสน่ห์ของการเที่ยวเมืองมหาชัย

ในตัวเมืองมหาชัยและย่านหลักของสมุทรสาคร การเดินทางระยะใกล้ส่วนใหญ่พึ่งรถสองแถวและรถท้องถิ่น ที่วิ่งตามเส้นทางหลัก ค่าโดยสารอยู่หลักสิบบาทต่อคน ขึ้นได้เลยโดยโบกตามทาง บอกจุดหมายก่อนขึ้นแล้วจ่ายตอนลง เหมาะกับการวิ่งระหว่างสถานีรถไฟมหาชัย ตลาดมหาชัย ท่าเรือ และย่านต่าง ๆ ในเมือง เป็นตัวเลือกที่ประหยัดที่สุดสำหรับคนไม่มีรถส่วนตัวที่เที่ยวในเมืองและอยากลองใช้ขนส่งท้องถิ่นแบบคนพื้นที่ นอกจากสองแถวยังมีมอเตอร์ไซค์รับจ้างตามหน้าตลาดและท่าเรือที่ใช้วิ่งเข้าซอยหรือไปจุดใกล้ ๆ ได้เร็ว ถ้าไม่แน่ใจว่าคันไหนไปทางไหน ถามคนขับหรือคนแถวท่ารถได้ ส่วนใหญ่ใจดีและบอกทางให้

ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือรถสองแถวและรถท้องถิ่นเน้นเส้นทางหลักและวิ่งตามรอบ ไม่ได้พาไปถึงทุกจุดเที่ยว โดยเฉพาะจุดชายทะเลที่อยู่ไกลอย่างนาเกลือ สะพานแดง และปากอ่าวที่กระจายตามเส้นเลียบชายฝั่ง สองแถวในเมืองไปไม่ถึงหรือไม่สะดวก ต้องต่อรถหรือเหมารถอีกทอด อีกเรื่องคือสองแถวส่วนใหญ่วิ่งช่วงกลางวันถึงหัวค่ำ ตกดึกรถจะน้อยลงหรือหมด การกลับที่พักดึก ๆ จึงควรวางแผนล่วงหน้า ช่วงชั่วโมงเร่งด่วนรถบนถนนหลักติด ทำให้สองแถวช้าตามไปด้วย สำหรับคนที่เที่ยวเฉพาะในเมืองมหาชัยและระหว่างย่านหลักช่วงกลางวัน รถสองแถวและรถท้องถิ่นเพียงพอและประหยัดที่สุด แต่ถ้าจะออกไปเก็บจุดชายทะเล ควรใช้รถส่วนตัวหรือเหมารถแทน