เดินทางไป & เที่ยวใน
อุตรดิตถ์ ยังไงดี

รถไฟเป็นวิธีไปอุตรดิตถ์ที่หลายคนชอบที่สุด เพราะเมืองนี้เป็นชุมทางรถไฟสายเหนือมาแต่เดิม ขบวนที่วิ่งกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ทุกขบวนต้องผ่านและจอดที่สถานีอุตรดิตถ์ มีให้เลือกตั้งแต่รถเร็ว รถด่วน ไปจนถึงรถด่วนพิเศษที่มีตู้นอน ออกจากสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ (บางซื่อ) วิ่งขึ้นเหนือราวเจ็ดถึงเก้าชั่วโมงแล้วแต่ขบวน ข้อดีที่ชัดคือสถานีอุตรดิตถ์อยู่ในตัวเมือง ย่านท่าอิฐ ลงจากรถไฟแล้วต่อรถสองแถวหรือรถรับจ้างเข้าที่พักได้ในระยะสั้น ๆ เหมาะกับคนที่ไม่รีบและอยากเก็บบรรยากาศการเดินทางเป็นส่วนหนึ่งของทริป

จุดที่ทำให้รถไฟน่าเลือกเป็นพิเศษคือขบวนกลางคืนที่มีตู้นอน ขึ้นรถช่วงค่ำที่กรุงเทพฯ นอนหลับไปหนึ่งคืน ตื่นมาถึงอุตรดิตถ์ตอนเช้าพร้อมเริ่มเที่ยว ประหยัดทั้งค่าที่พักหนึ่งคืนและเวลาไปในตัว ราคามีตั้งแต่ชั้น 3 พัดลมที่ถูกมากไปจนถึงตู้นอนปรับอากาศชั้น 2 ที่สบายกว่า ช่วงวันหยุดยาวและเทศกาลตั๋วตู้นอนเต็มเร็ว ควรจองล่วงหน้าผ่านแอปหรือเว็บของการรถไฟ ข้อจำกัดเหมือนทุกวิธีคือ ถึงอุตรดิตถ์แล้วยังต้องหาพาหนะเที่ยวต่ออยู่ดี ในเมืองและไปลับแลพอมีสองแถว-รถรับจ้าง แต่ถ้าจะไปเขื่อนสิริกิติ์หรือภูสอยดาว ต้องวางแผนเช่ารถหรือเหมารถไว้ล่วงหน้า

รถทัวร์และรถตู้เป็นวิธีไปอุตรดิตถ์ที่ประหยัดและมีรอบเวลาให้เลือกยืดหยุ่นกว่ารถไฟ มีรถออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ในกรุงเทพฯ ไปลงที่สถานีขนส่งจังหวัดอุตรดิตถ์ในตัวเมือง ผู้ให้บริการมีทั้งเจ้าใหญ่ที่คุ้นชื่อและรถร่วม มีทั้งรอบกลางวันและรอบกลางคืน ใช้เวลาบนรถราวเจ็ดถึงแปดชั่วโมง เลือกรอบกลางคืนก็ขึ้นค่ำถึงเช้า ประหยัดค่าที่พักหนึ่งคืนได้เหมือนรถไฟตู้นอน มีชั้นที่นั่งให้เลือกตั้งแต่ปรับอากาศทั่วไปจนถึงรถ VIP ที่เบาะเอนได้มากกว่าและที่นั่งน้อยลงเพื่อความสบาย เหมาะกับคนที่จองตั๋วรถไฟไม่ทันหรืออยากได้เวลาออกที่ตรงกับแผนมากกว่า

ข้อที่ต้องเผื่อใจคือการนั่งรถยาวไม่ใช่ทุกคนจะนอนหลับได้ดี ถ้าเลือกรอบกลางคืนควรเลือกที่นั่งชั้นที่นอนสบายหน่อยถ้างบพอ และจองล่วงหน้าในช่วงหน้าหนาวหรือวันหยุดยาวเพราะที่นั่งเต็มเร็ว รถตู้อาจเร็วกว่านิดแต่ที่นั่งแน่นกว่าและพื้นที่วางขาน้อย คนตัวสูงหรือมีสัมภาระเยอะอาจอึดอัด อีกเรื่องเหมือนกับรถไฟคือ ถึงอุตรดิตถ์แล้วยังต้องหาพาหนะเที่ยวต่อ ในเมืองและไปลับแลพอมีสองแถว-รถรับจ้าง แต่จุดไกลอย่างเขื่อนสิริกิติ์หรือภูสอยดาวต้องเช่ารถหรือเหมารถ ควรวางแผนส่วนนี้ไว้ตั้งแต่ก่อนออกเดินทาง

ถ้าตั้งใจเที่ยวอุตรดิตถ์ให้ครบ การมีรถแทบเป็นสิ่งจำเป็น เพราะจุดเที่ยวเด่น ๆ ของจังหวัดกระจายไกลกันมากและรถสาธารณะแทบไปไม่ถึง เมืองลับแลอยู่ใกล้เมืองราวแปดกิโลเมตร ยังพอเหมารถได้ แต่เขื่อนสิริกิติ์อยู่อำเภอท่าปลาห่างออกไปหลายสิบกิโลเมตร ส่วนภูสอยดาวกับอุทยานต้นสักใหญ่อยู่ในอำเภอน้ำปาดที่ไกลออกไปเป็นร้อยกว่ากิโลเมตรบนถนนภูเขา มีรถจึงไปได้ทุกที่ตามใจโดยไม่ต้องรอ ทางเลือกมีสองแบบ แบบแรกคือขับรถมาเองจากกรุงเทพฯ ระยะทางราวสี่ร้อยแปดสิบห้ากิโลเมตร ใช้เวลาราวหกถึงเจ็ดชั่วโมง หรือถ้ามาจากพิษณุโลกก็แค่ราวชั่วโมงครึ่ง เหมาะกับคนที่อยากได้รถคู่ใจตลอดทริป แบบที่สองคือนั่งรถไฟหรือรถทัวร์มาก่อนแล้วเช่ารถในตัวเมือง คิดค่าเช่าเป็นรายวันบวกค่าน้ำมัน ยิ่งมากันหลายคนยิ่งหารต่อหัวถูกลง ใครไม่อยากขับเองก็มีบริการเหมารถพร้อมคนขับที่พาวนจุดหลักได้

เรื่องที่ต้องเตรียมใจแบบตรงไปตรงมาคือระยะทางระหว่างจุดเที่ยวไกลกันจริง ควรวางแผนแยกเป็นวัน วันหนึ่งเที่ยวลับแลกับในเมือง อีกวันไปเขื่อนสิริกิติ์ และเผื่อเต็มวันสำหรับภูสอยดาว-ต้นสักใหญ่ที่อยู่ไกลสุด ถนนช่วงเข้าอำเภอน้ำปาดและทางขึ้นภูสอยดาวเป็นทางภูเขาที่คดเคี้ยวและชันในบางช่วง คนเมารถง่ายควรกินยาก่อนขึ้นเขาและเลือกนั่งหน้ารถ รถควรอยู่ในสภาพดี เบรกและยางพร้อม ควรเติมน้ำมันให้เต็มก่อนเข้าเขตอำเภอไกลเพราะปั๊มระหว่างทางมีน้อย และจำไว้ว่าอุทยานภูสอยดาวเปิดเฉพาะ 1 กรกฎาคม ถึง 10 มกราคม การเดินขึ้นลานสนภูสอยดาวยังต้องใช้เวลาเดินเท้าและลูกหาบ ควรเช็กเงื่อนไขอุทยานก่อนไป ถ้าเช่ารถควรถ่ายรูปหรือวิดีโอรอบคันก่อนรับรถและเลือกประกันที่คุ้มครองเต็ม ส่วนคนที่ขับมาไกลจากกรุงเทพฯ ควรแบ่งขับและแวะพักเป็นระยะ

สำหรับคนที่ไม่มีรถและอยากเที่ยวเฉพาะในตัวเมืองกับเมืองลับแลที่อยู่ใกล้ ๆ รถสองแถวและรถรับจ้างในเมืองพอเป็นทางเลือกได้ รถสองแถวประจำทางวิ่งในเขตเมืองอุตรดิตถ์ ค่าโดยสารหลักสิบบาทต่อเที่ยว ใช้ไปตลาด อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก วัดในเมือง หรือย่านชุมชนได้สะดวก ส่วนเมืองลับแลที่ขึ้นชื่อเรื่องตำนาน ทุเรียนหลง-หลิน และบรรยากาศเมืองเก่า อยู่ห่างจากตัวเมืองราวแปดกิโลเมตร เหมารถรับจ้างหรือรถสองแถวไปได้ในเวลาไม่นาน แต่ควรตกลงราคาและนัดเวลารับกลับให้ชัดเจนก่อนขึ้น เพราะรอบขากลับจากลับแลไม่ได้มีบ่อย

ข้อจำกัดที่ต้องพูดตรง ๆ คือวิธีนี้ครอบคลุมแค่ระยะใกล้เท่านั้น ในอุตรดิตถ์แทบไม่มี Grab หรือแท็กซี่มิเตอร์แบบเรียกได้ทันที รอบรถสองแถวก็ไม่ได้ถี่เหมือนเมืองใหญ่ ถ้าพลาดรอบอาจต้องรอนาน จุดเที่ยวไกลอย่างเขื่อนสิริกิติ์ในอำเภอท่าปลา หรือภูสอยดาวกับต้นสักใหญ่ในอำเภอน้ำปาด อยู่ห่างหลายสิบถึงร้อยกว่ากิโลเมตรบนถนนที่รถสาธารณะแทบไม่วิ่งถึง จึงไปด้วยสองแถว-รถรับจ้างในเมืองไม่ได้ ต้องเช่ารถหรือเหมารถแยกต่างหากสำหรับวันที่จะออกไปจุดไกล สรุปคือรถท้องถิ่นเหมาะกับการเที่ยวในเมืองและแวะลับแล แต่ควรใช้คู่กับการเช่ารถ/เหมารถถ้าตั้งใจไปให้ครบทั้งจังหวัด